به‌طور کلی، هیچ‌یک از متحدان ایالات متحده نیروی هوایی ندارند که بتواند با نیروی هوایی این کشور رقابت کند. فاصله توانمندی‌ها بسیار زیاد است و هیچ‌کدام برنامه یا ظرفیت نزدیک شدن به آمریکا در زمینه قدرت هوایی را ندارند. تنها کشوری که در حال ساخت نیروی هوایی با هدف رقابت با نیروی هوایی آمریکا در آینده است، نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین (PLAAF) است، اما این کشور متحد آمریکا نیست و در این فهرست قرار نمی‌گیرد. هند نیز حذف شده، زیرا شریک آمریکا محسوب می‌شود، نه متحد آن.

نیروی هوایی روسیه نیز روی کاغذ بزرگ است، اما حدود نیمی از جنگنده‌های تاکتیکی آن (مانند Su-25، Su-24، Su-27 و MiG-29) قدیمی و تا حد زیادی در میدان نبرد مدرن منسوخ هستند. برای درک این فاصله باید بدانید که آمریکا و چین هرکدام سالانه حدود ۲۰۰ جنگنده تولید می‌کنند (که بخشی از تولید آمریکا صادر می‌شود)، در حالی که روسیه سالانه حدود ۲۰ تا ۴۰ فروند و فرانسه حدود ۲۵ فروند تولید دارد. در ادامه، نگاهی به توانمندترین نیروهای هوایی متحد آمریکا داریم.

f-35b

۵- نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا

حدود ۱۴۷ جنگنده

با وجود اینکه گفته می‌شود نیروی هوایی و دریایی بریتانیا مانند گذشته قدرتمند نیستند، اما همچنان یکی از فعال‌ترین و قدرتمندترین متحدان آمریکا به شمار می‌روند. نیروی هوایی سلطنتی به‌دلیل خرید جنگنده پنهان‌کار F-35 Lightning II از شرکت لاکهید مارتین و همچنین سابقه همکاری نزدیک با آمریکا، در این رتبه قرار گرفته است. همچنین بریتانیا شریک اصلی در برنامه GCAP/Tempest برای توسعه جنگنده نسل ششم است و از طریق شرکت‌هایی مانند BAE Systems، Rolls-Royce و Martin-Baker در تولید بسیاری از جنگنده‌های غیرروسی و غیرچینی نقش دارد.

در حال حاضر، حدود ۱۱۰ فروند از مجموع ۱۳۷ جنگنده Eurofighter Typhoon این نیرو در خدمت هستند. تقریباً تمامی نسخه‌های ضعیف‌تر Tranche 1 بازنشسته شده‌اند و تنها چهار فروند از آن‌ها در پایگاه RAF Mount Pleasant در جزایر فالکلند مستقر هستند. این نیرو همچنین آخرین محموله از سفارش ۴۸ فروندی F-35B را تحویل گرفته و در حال حاضر ۴۷ فروند از این جنگنده را در اختیار دارد.

بریتانیا در آستانه ثبت سفارش جدیدی برای خرید F-35B است، از جمله برای جایگزینی یک جنگنده از دست‌رفته. این جنگنده‌ها به‌طور مشترک با نیروی دریایی استفاده می‌شوند، اما نیروی هوایی انگلیس قصد دارد ۱۲ فروند F-35A نیز خریداری کند. با وجود برنامه کلی برای در اختیار گرفتن ۱۳۸ فروند F-35، هنوز مشخص نیست آیا همه آن‌ها خریداری خواهند شد یا در ادامه تعداد آن‌ها کاهش می‌یابد. پروژه Tempest نیز قرار است از سال ۲۰۳۵ وارد خدمت شده و به‌تدریج جایگزین Typhoon شود.

۴- نیروی هوایی آلمان

حدود ۲۲۵ جنگنده (شامل Tornado)

نیروی هوایی آلمان یکی از بزرگ‌ترین تحولات خود را تجربه می‌کند، زیرا این کشور در واکنش به وخامت وضعیت امنیتی اروپا در حال تقویت نظامی خود است. این نیرو در حال حاضر ۸۴ فروند جنگنده قدیمی Panavia Tornado و ۱۴۱ فروند Eurofighter Typhoon پیشرفته‌تر در اختیار دارد.

آلمان همچنین سفارش ۵۸ فروند Eurofighter جدید (نسخه‌های Tranche 4 و 5) و ۳۵ فروند F-35A را ثبت کرده و احتمال افزایش این سفارش نیز وجود دارد. جنگنده‌های F-35 قرار است جایگزین بخشی از ناوگان Tornado شوند. این کشور همچنین از مخالفت با پهپادهای رزمی در دهه ۲۰۱۰، به یکی از کشورهایی تبدیل شده که نیاز فوری به آن‌ها را پذیرفته و برنامه‌ای برای به‌کارگیری ۴۰۰ پهپاد پیشرفته تا سال ۲۰۲۹ دارد.

آلمان به همراه فرانسه و اسپانیا یکی از اعضای اصلی برنامه جنگنده نسل ششم FCAS است، اما اختلافات میان شرکت ایرباس آلمان و داسو فرانسه، آینده این پروژه را با ابهام مواجه کرده است. تصمیم‌گیری درباره آینده این برنامه در سال ۲۰۲۶ انجام خواهد شد. در صورت شکست پروژه، احتمال دارد آلمان با سوئد همکاری کند یا به برنامه رقیب، یعنی GCAP/Tempest بپیوندد. این کشور برای جایگزینی یوروفایترها در دهه ۲۰۴۰ به یک جنگنده نسل جدید نیاز دارد.

۳- نیروی هوایی جمهوری کره جنوبی

حدود ۲۷۲ جنگنده (به‌جز F-5 و KA-50)

نیروی هوایی کره جنوبی (که به‌طور رسمی نیروی هوایی جمهوری کره یا ROKAF نامیده می‌شود) یکی از توانمندترین نیروهای هوایی متحد ایالات متحده است. در سال ۲۰۲۴، کره آخرین جنگنده‌های قدیمی F-4 Phantom II ساخت مک‌دانل داگلاس خود را بازنشسته کرد، هرچند همچنان ۶۱ فروند جنگنده سبک قدیمی Northrop F-5 Tiger II را در خدمت دارد. جنگنده‌های خط مقدم کره تا حدی شبیه به ناوگان اسرائیل هستند. این کشور ۵۹ فروند F-15K Slam Eagle ساخت بوئینگ، تعداد ۱۱۸ فروند F-16 Fighting Falcon و ۴۰ فروند F-35A ساخت لاکهید مارتین در خدمت دارد. همچنین کره جنوبی ۶۰ فروند از جنگنده‌های سبک چندمنظوره KA-50 Eagle را نیز در اختیار دارد.

کره جنوبی برنامه خرید ۶۰ فروند F-35A را نیز اعلام کرده که هنوز ۲۰ فروند آن در سفارش باقی مانده است. نکته قابل‌توجه اینکه کره جنوبی (مانند ترکیه) در حال توسعه جنگنده بومی با سطحی از پنهانکاری به نام KF-21 Boramae است. این جنگنده به‌تازگی وارد تولید انبوه شده و کره جنوبی برنامه‌های بزرگی برای صادرات آن دارد. این کشور قصد دارد با ارتقاهای مرحله‌ای در نسخه‌های آینده، KF-21 را به سطحی برساند که در نهایت به‌عنوان یک جنگنده نسل پنجم شناخته شود.

همان‌طور که گفته شد، نیروی هوایی فرانسه نیز یکی از گزینه‌هایی بود که می‌توانست در این فهرست قرار گیرد. این کشور ناوگانی از Dassault Mirage 2000 و Rafale در اختیار دارد و رافال‌ها در حال جایگزینی میراژها هستند. ایتالیا نیز نیروی هوایی قابل‌توجهی دارد که می‌توانست به‌جای بریتانیا در این فهرست باشد. شاید نیروهای هوایی متحد آمریکا که بیشترین تحول را نسبت به وضعیت اولیه خود تجربه می‌کنند، مربوط به کشورهایی مانند لهستان، رومانی و حتی اوکراین باشند؛ با این حال، اندازه نیروهای هوایی آن‌ها هنوز به حدی نیست که در این فهرست قرار گیرند. یکی دیگر از اعضای قابل‌توجه ناتو، ترکیه است که در حال توسعه جنگنده بومی Kaan و خرید F-16های بیشتر و Eurofighterهای بریتانیایی است، اما توسط آمریکا از برنامه F-35 کنار گذاشته شده است.

۲- نیروی هوایی اسرائیل

حدود ۲۸۷ جنگنده

نیروی هوایی اسرائیل به‌عنوان یکی از توانمندترین نیروهای هوایی جهان شناخته می‌شود، با وجود اینکه جمعیتی در حدود ۱۰ میلیون نفر دارد. با این حال، اسرائیل از حمایت مالی گسترده ایالات متحده بهره‌مند است، از جمله در خرید جنگنده‌های F-15EX که در سفارش دارد. نیروی هوایی اسرائیل نه‌تنها از نظر فناوری پیشرفته است، بلکه تجربه عملیاتی در درگیری‌های واقعی نیز دارد. نکته منحصربه‌فرد این است که ایالات متحده به اسرائیل اجازه داده تغییراتی در جنگنده F-35 ایجاد کند تا بتواند برخی از تسلیحات بومی خود را در آن ادغام کند؛ موضوعی که آمریکا معمولاً به‌شدت از آن محافظت می‌کند.

نیروی هوایی اسرائیل اخیراً آخرین محموله از سفارش ۴۸ فروند F-35A (زیرگونه F-35I) را دریافت کرده است. اسرائیل همچنین سفارش ۲۷ فروند دیگر از این جنگنده را ثبت کرده که در نهایت تعداد آن‌ها را به ۷۵ فروند خواهد رساند. همان‌طور که وب‌سایت F-35.com تصریح می‌کند: «اسرائیل نخستین خریداری بود که از طریق فرآیند فروش نظامی خارجی دولت آمریکا (FMS) جنگنده F-35 را انتخاب کرد، زمانی که توافق‌نامه‌ای در اکتبر ۲۰۱۰ امضا شد.»

اسرائیل همچنین حدود ۱۷۳ فروند F-16 Fighting Falcon و ۶۶ فروند F-15 Eagle در اختیار دارد. به‌طور کلی، F-35 به اسرائیل امکان نفوذ به پدافند دشمن و ارائه یک «دید از بالا» نسبت به میدان نبرد را می‌دهد. F-16 به‌عنوان نیروی حجمی مقرون‌به‌صرفه عمل می‌کند، در حالی که F-15 یک جنگنده قدرتمند برتری هوایی است که می‌تواند در کنار F-35 به‌عنوان یک «حامل موشک» سنگین نیز ایفای نقش کند. اسرائیل همچنین ۲۵ فروند از جدیدترین جنگنده‌های F-15EX را سفارش داده که در دهه ۲۰۳۰ تحویل خواهند شد.

۱- نیروی هوایی دفاعی ژاپن

حدود ۳۳۰ جنگنده

نیروی هوایی دفاعی ژاپن (JASDF) به‌احتمال زیاد قدرتمندترین نیروی هوایی در میان متحدان آمریکا است. این نیرو در حال حاضر حدود ۱۹۹ فروند جنگنده F-15J/JD دارد که تحت لیسانس توسط شرکت میتسوبیشی در ژاپن تولید شده‌اند. این جنگنده‌ها نیز در حال ارتقا هستند تا در سطح پیشرفته باقی بمانند، به‌ویژه در شرایطی که چین در حال مدرن‌سازی نیروی هوایی خود است. نقش اصلی نیروی هوایی ژاپن «منع دسترسی منطقه‌ای» است؛ یعنی حفاظت از جزایر اصلی ژاپن و جزایر ریوکیو در برابر حمله. جنگنده F-15J در مرکز این راهبرد قرار دارد.

اما پیشرفته‌ترین جنگنده این نیرو، F-35A Lightning II است که در داخل ژاپن مونتاژ می‌شود. نسخه‌های F-35B نیروی دریایی ژاپن در فورت ورث، تگزاس مونتاژ می‌شوند. ژاپن برنامه خرید ۱۲۷ فروند F-35A را دارد و نیروی دریایی آن نیز بین ۲۲ تا ۴۲ فروند F-35B برای ناوهای خود تهیه خواهد کرد. همان‌طور که F-35.com تصریح می‌کند: «ژاپن بیشترین تعداد خرید را در میان مشتریان بین‌المللی دارد.»

دیگر جنگنده خط مقدم ژاپن Mitsubishi F-2 است که نسخه بومی F-16 محسوب می‌شود و حدود ۸۵ فروند از آن در خدمت است. این جنگنده‌ها قرار است با جنگنده نسل ششم GCAP/Tempest جایگزین شوند که ژاپن آن را با همکاری بریتانیا و ایتالیا توسعه می‌دهد. این پروژه به‌طور خاص برای مقابله با جنگنده‌ها و توانمندی‌های نوظهور چین طراحی شده و یکی از اولویت‌های اصلی ژاپن است که قصد دارد آن را تا سال ۲۰۳۵ وارد خدمت کند. GCAP احتمالاً پیشرفته‌ترین و پرهزینه‌ترین برنامه جنگنده نسل آینده در میان کشورهای غربی، غیر از ایالات متحده است.