افزایش بی‌سابقه شمار افراد گرفتار در فقر چندبعدی حاد به ۱.۲ میلیارد نفر در جهان، برای نخستین‌بار از سال ۲۰۱۰ تاکنون، زنگ خطری جدی را درباره تعمیق محرومیت‌های انسانی به صدا درآورده است.
براساس به‌روزرسانی سال ۲۰۲۶ شاخص جهانی فقر چندبعدی (MPI) که توسط برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) و ابتکار فقر و توسعه انسانی آکسفورد (OPHI) در دانشگاه آکسفورد منتشر شده است، شمار افرادی که در فقر چندبعدی به سر می‌برند برای نخستین بار از زمان آغاز به کار این شاخص در سال ۲۰۱۰ افزایش یافته و به ۱.۲ میلیارد نفر رسیده است. این رقم ۵۱.۵ میلیون نفر بیشتر از آمار ارائه‌شده در به‌روزرسانی پیشین است.
فقر چندبعدی بدین معناست که فرد در زندگی روزمره خود، به جای آنکه صرفا با کمبود درآمد مواجه باشد، محرومیت‌های متعدد و همزمانی را تجربه می‌کند.
این گزارش نشان می‌دهد که بیش از نیمی از این جمعیت ۱.۲ میلیارد نفری، یعنی ۶۱۷ میلیون نفر، را کودکان تشکیل می‌دهند و ۸۳ درصد آنها در مناطق روستایی ساکن هستند.
الکساندر دی کرو، مدیر برنامه توسعه سازمان ملل اظهار کرد: افزایش فقر باید زنگ خطری برای جهان باشد. پشت این ارقام، ۱.۲ میلیارد انسان قرار دارند که با دشواری‌هایی دست‌به‌گریبان‌اند که یکدیگر را تشدید می‌کنند: گرسنگی، محرومیت از تحصیل و فقدان آب سالم یا برق. این وضعیت غیرقابل‌قبول است؛ اما لزومی ندارد که چنین بماند. ما می‌دانیم که پیشرفت امکان‌پذیر است.
کشور‌هایی که به‌جای رویکرد انفرادی، با همکاری یکدیگر به مقابله با این چالش‌ها پرداخته‌اند، نشان داده‌اند که اقدام‌های قاطع و مصمم چه دستاورد‌هایی می‌تواند به‌همراه داشته باشد.
شاخص جهانی فقر چندبعدی (MPI) فراتر از معیار درآمد، چگونگی تجربه فقر توسط افراد در زندگی روزمره را می‌سنجد. در این شاخص، اگر افراد در یک‌سوم یا بیشتر از ۱۰ شاخص وزن‌دار مربوط به حوزه‌های سلامت، آموزش و سطح زندگی دچار محرومیت باشند، فقیر چندبعدی محسوب می‌شوند.
این به‌روزرسانی که ۱۰۸ کشور در مناطق در حال توسعه (معادل ۷۸ درصد از جمعیت جهان) را پوشش می‌دهد، بینش‌هایی را درباره گستره و عمق فقر چندبعدی ارائه می‌کند.
افزایش شمار افراد گرفتار فقر چندبعدی
جدیدترین به‌روزرسانی شاخص جهانی فقر چندبعدی نشان می‌دهد که ۱.۲ میلیارد نفر در شرایط فقر چندبعدی حاد زندگی می‌کنند. این رقم، با در نظر گرفتن مبنای مقایسه‌ای یکسان، ۵۱.۵ میلیون نفر بیشتر از آمار به‌روزرسانی قبلی است؛ که نخستین افزایش ثبت‌شده از زمان آغاز سنجش این شاخص در سال ۲۰۱۰ محسوب می‌شود.
بخشی از این افزایش ناشی از رشد جمعیت است. در ۹۵ کشوری که امسال داده‌های نظرسنجی جدیدی از آنها در دسترس نبود، برآورد‌های به‌روزرسانی‌شده‌ی جمعیتی باعث شد شمار افراد فقیر ۱۵.۸ میلیون نفر افزایش یابد. تغییرات باقی‌مانده، بازتاب‌دهنده اثرات ترکیبیِ تغییر در میزان شیوع فقر، تحولات جمعیتی و تفاوت در پوشش شاخص‌ها در دوره‌های مختلف نظرسنجی است.
نیجریه نمونه‌ای است که نشان می‌دهد پیشرفت تا چه حد می‌تواند شکننده باشد. پس از کاهش قابل‌توجه فقر چندبعدی در دهه ۲۰۱۰، این روند در دهه ۲۰۲۰ معکوس شد و هم نرخ فقر و هم شمار افراد دچار فقر افزایش یافت.