قیمت طلای جهانی در محدوده ۳۸۸۳ دلار باقی ماند و به پایین‌ترین سطح خود در ۱۳ ماه گذشته رسید. جهش قیمت نفت به حوالی ۹۶ دلار، نگرانی‌ها درباره بازگشت فشارهای تورمی را تشدید کرده و احتمال افزایش دوباره نرخ بهره فدرال رزرو را بالا برده است؛ عاملی که تقاضای سرمایه‌گذاری برای طلا را تضعیف می‌کند.
طلا پس از ثبت یکی از شدیدترین افت‌های اخیر خود، همچنان زیر مرز ۳۹۰۰ دلار معامله شد. هر اونس طلای نقدی به ۳۸۸۳ دلار رسید و معاملات آتی طلا نیز با افزایش ۰.۱ درصدی در سطح ۳۸۹۰.۶۷ دلار قرار گرفت.
افزایش جزئی قیمت طلا در ساعات پایانی نتوانست نشانه‌ای از تغییر روند بازار بروز دهد؛ چراکه طلا در جلسه معاملاتی پیش از آن نزدیک به ۳ درصد سقوط کرده و برای مدتی به پایین‌ترین سطح ۱۳ ماهه رسیده بود. مجموعه‌ای از عوامل، از آمار تورمی بالاتر از انتظار آمریکا گرفته تا افزایش قیمت نفت، رشد بازده اوراق خزانه‌داری و مواضع سخت‌گیرانه مقام‌های فدرال رزرو، فشار فروش را در بازار تقویت کرده‌اند.
نفت گران‌تر، طلا ارزان‌تر شد
یکی از مهم‌ترین محرک‌های افت اخیر طلا، افزایش قیمت نفت و بازگشت نگرانی‌ها درباره تورم جهانی است. بهای نفت برنت به محدوده ۹۶ دلار در هر بشکه نزدیک شده است؛ افزایشی که پس از اظهارات دونالد ترامپ درباره چشم‌انداز مذاکرات با ایران شدت گرفت. ترامپ اعلام کرد واشنگتن برای دستیابی به توافق با تهران ضرورتی نمی‌بیند و همچنان گزینه اقدام نظامی مطرح است. این موضع‌گیری امیدها به پیشرفت دیپلماتیک را کاهش داد و به افزایش قیمت انرژی دامن زد.
اهمیت این تحولات برای بازار طلا در رابطه میان قیمت انرژی و سیاست پولی نهفته است. افزایش بهای نفت، هزینه تولید و حمل‌ونقل را بالا می‌برد و می‌تواند فشار تورمی را در اقتصاد آمریکا و سایر کشورها تشدید کند. در چنین شرایطی، بانک‌های مرکزی برای مهار تورم ممکن است ناچار به حفظ نرخ‌های بهره بالا یا حتی افزایش دوباره آنها شوند. این سناریو برای طلا که دارایی بدون بازدهی بهره‌ای است، نامطلوب محسوب می‌شود. به همین دلیل، در شرایط فعلی افزایش قیمت نفت برخلاف تصور رایج از نقش دارایی امن، به‌جای تقویت طلا، از مسیر تشدید انتظارات انقباضی به آن فشار وارد می‌کند.
تورم آمریکا انتظارات بازار را تغییر داد
فشار فروش طلا از انتشار آمار تورم مصرف‌کننده آمریکا در روز سه‌شنبه آغاز شد. شاخص قیمت مصرف‌کننده در اکتبر ۰.۴ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافت؛ در حالی که انتظار بازار رشد ۰.۳ درصدی بود. تورم هسته نیز که قیمت مواد غذایی و انرژی را کنار می‌گذارد، با رشد ماهانه ۰.۳ درصدی بالاتر از برآورد ۰.۲ درصدی قرار گرفت. این داده‌ها در کنار عملکرد بهتر از انتظار بازار کار آمریکا، تصویری از اقتصادی مقاوم در برابر سیاست‌های انقباضی و تورمی ماندگار ترسیم کردند. در نتیجه، سرمایه‌گذاران احتمال افزایش نرخ بهره در نشست دسامبر فدرال رزرو را جدی‌تر گرفتند.
اظهارات مقام‌های پولی آمریکا نیز این نگرانی را تشدید کرد. آستن گولزبی، رئیس فدرال رزرو شیکاگو، بر ضرورت مهار تورم پیش از داغ‌تر شدن فعالیت اقتصادی تاکید کرد. مری دالی، رئیس فدرال رزرو سان‌فرانسیسکو، نیز افزایش بیشتر نرخ بهره را محتمل دانست و هشدار داد فشارهای تورمی تنها به بخش‌هایی که مستقیما از تعرفه‌ها و قیمت نفت تاثیر می‌پذیرند، محدود نیست.
احتمال افزایش ۵۰ واحد پایه‌ای هم مطرح شد
در شرایطی که بازار افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره در دسامبر را تقریبا قطعی می‌داند، بخشی از سرمایه‌گذاران احتمال افزایش ۵۰ واحد پایه‌ای را نیز در محاسبات خود وارد کرده‌اند. حتی برخی گمانه‌زنی‌ها از تداوم سیاست افزایش نرخ بهره پس از نشست دسامبر حکایت دارد. اظهارات کریستوفر والر، عضو هیات‌مدیره فدرال رزرو، نیز بر این نگرانی افزوده است. او پیش‌تر اعلام کرده بود در صورت انتشار داده‌های تورمی بالا، افزایش ۵۰ واحد پایه‌ای نرخ بهره می‌تواند توجیه‌پذیر باشد.
افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا نیز نشانه دیگری از تغییر انتظارات بازار است. به‌عنوان مثال، بازده برخی سررسیدها در معاملات پنجشنبه بیش از ۱۲ واحد پایه افزایش یافت و اوراق کوتاه‌مدت، که حساسیت بیشتری به تغییرات سیاست پولی دارند، رشد بیشتری را تجربه کردند. بر اساس ابزار فدواچ بورس کالای شیکاگو، معامله‌گران افزایش نرخ بهره در دسامبر را قطعی ارزیابی می‌کنند؛ احتمال افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نزدیک به ۹۰ درصد و احتمال افزایش ۵۰ واحد پایه‌ای حدود ۱۰ درصد برآورد شده است.
طلا در مسیر ثبت بدترین عملکرد هفتگی
افت اخیر فقط به یک جلسه معاملاتی محدود نمانده و بازار طلا را در مسیر ثبت یکی از ضعیف‌ترین عملکردهای هفتگی ماه‌های اخیر قرار داده است. در معاملات جمعه، بهای طلای نقدی در سطح ۳۸۸۳ دلار در هر اونس بسته شد و قراردادهای آتی نیز به ۳۸۷۷.۶۲ دلار رسیدند. هر دو بازار در مجموع هفته حدود ۴.۷ درصد افت کردند؛ عملکردی که از ابتدای ژوئن تاکنون سابقه نداشته است.
شاخص دلار نیز در همین هفته ۱.۱ درصد رشد کرد و به فشار بر طلا افزود. تقویت دلار، خرید این فلز را برای سرمایه‌گذاران غیردلاری گران‌تر می‌کند و در کنار افزایش بازده اوراق، جذابیت آن را کاهش می‌دهد. در بازار سایر فلزات گران‌بها نیز نقره در معاملات پنجشنبه در محدوده ۵۰ دلار، پلاتین در حدود ۱۵۲۴ دلار و پالادیوم نزدیک ۱۰۰۱ دلار در هر اونس معامله شدند.
مسیر بعدی طلا به نفت و فدرال رزرو وابسته است
بازار طلا اکنون با یک چرخه فشار روبه‌روست: افزایش قیمت نفت، نگرانی از تداوم تورم را بیشتر می‌کند؛ تورم بالاتر، احتمال افزایش نرخ بهره را بالا می‌برد و نرخ بهره بالاتر نیز از مسیر تقویت دلار و بازده اوراق، جذابیت طلا را کاهش می‌دهد.
نکته مهم این است که طلا در شرایط فعلی حتی از افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک نیز حمایت چندانی دریافت نمی‌کند. نگرانی درباره تنش‌های ایران و آمریکا به‌جای آنکه تقاضای پناهگاه امن را تقویت کند، با بالا بردن قیمت انرژی و تشدید انتظارات تورمی، به عاملی برای فشار بر این فلز تبدیل شده است.
در کوتاه‌مدت، مسیر قیمت طلا بیش از هر چیز به تحولات بازار نفت، داده‌های تورمی آمریکا و مواضع فدرال رزرو بستگی دارد. تا زمانی که احتمال افزایش نرخ بهره در دسامبر بالا بماند و دلار در سطوح قدرتمند معامله شود، بازگشت طلا به بالای ۴۰۰۰ دلار با مانع جدی مواجه خواهد بود.