اعلام آتش‌بس انرژی، تاکتیک جدید دونالد ترامپ برای مهار بحران انرژی در آمریکا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای است اما چشم‌انداز اجرای آن بسیار مبهم به نظر می‌رسد.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا به‌تازگی اعلام کرد که روسیه و اوکراین بر سر یک «آتش‌بس انرژی» توافق کرده‌اند.
بلافاصله پس از اعلام این خبر، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین اعلام کرد که از این موضوع بی‌اطلاع بوده اما از چنین اقدامی حمایت می‌کند.
رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد که این توافق «فوراً اجرایی می‌شود»، اما جزئیاتی در این باره ارائه نکرد.
پیش‌تر رئیس‌جمهور آمریکا با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه صحبت کرد و اعلام کرد که روسیه ۳۰۰ هزار تن گازوئیل به بازارهای آمریکا و جهان ارسال خواهد کرد و ۵۰۰ هزار تن دیگر نیز برای ماه نوامبر (آبان) وعده داده شده است.
با وجود این مقام‌های اوکراین مدعی شدند که پس از اعلام آتش‌بس انرژی از طرف ترامپ، روسیه به نیروگاهی در شهر خارکف در شرق اوکراین حمله کرده است.
همچنین رئیس‌جمهور اوکراین حمله روسیه به این نیروگاه و همچنین نیروگاه دیگری در کی‌یف را تأیید کرد و گفت که این حملات پس از اعلامیه ترامپ صورت گرفته است.
در همین رابطه حسن هانی‌زاده، کارشناس مسائل بینالملل در گفت‌وگو با میزان به تشریح ابعاد این اعلامیه ناگهانی ترامپ پرداخته است.
بحران انرژی آمریکا و بازی تاکتیکی جدید ترامپ
هانی‌زاده، با اشاره به اینکه ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، در عمل با یک بحران انرژی در داخل این کشور و بازارهای جهانی مواجه است، گفت: به‌دلیل جنگ تحمیلی علیه ایران، مسدود شدن تنگه هرمز و تنگه باب‌المندب و فرسایشی شدن این نبرد، در آستانه فصل زمستان شرایط در داخل آمریکا، کشورهای اروپایی و سراسر جهان در مینه انرژی بسیار ناپایدار شده است.
کارشناس مسائل بینالملل بیان کرد: به همین دلیل، دونالد ترامپ تلاش کرده است تا از طریق یک بازی جدید تاکتیکی، بازارهای جهانی انرژی را مدیریت کند.
وی عنوان کرد: در همین راستا، وی در یک تماس تلفنی ۹۰ دقیقه‌ای با رئیس‌جمهور روسیه تلاش کرد او را متقاعد کند تا صادرات گازوئیل به آمریکا و کشورهای اروپایی را از سر بگیرد.
پیامدهای جنگ ایران؛ شکست راهبردی برای ترامپ
هانی‌زاده، با اشاره به اینکه این اتفاق، نوعی شکست راهبردی برای ترامپ محسوب می‌شود؛ زیرا او پیش‌تر ادعا کرده بود که کنترل تنگه هرمز را در دست دارد و آن را مدیریت کرده است، تصریح کرد: اما پیامدهای جنگ، مسدود شدن تنگه باب‌المندب و تسلط کامل ایران بر تنگه هرمز، همگی نشان‌دهنده شکست آمریکا در منطقه است که باعث شده این کشور به نوعی دست نیاز به سمت روسیه دراز کند.
کارشناس مسائل بینالملل اظهار کرد: در همین راستا، ترامپ با تشدید فشار به زلنسکی، از وی خواسته است که از حمله به تأسیسات نفت و گاز روسیه خودداری کند و زلنسکی نیز تحت این فشارها، درخواست آمریکا را پذیرفته است.
- بیشتر بخوانید:
- آتش‌بس انرژی ترامپ؛ ادامه تبادل آتش میان مسکو و کی‌یف
- جنگ اوکراین در میانه توافق ترامپ و پوتین
وی افزود: به نظر می‌رسد هدف اصلی رئیس‌جمهور آمریکا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، کنترل و مدیریت بازارهای جهانی انرژی و تعدیل بحران شدید نفتی در داخل آمریکا باشد تا دست‌کم بتواند رأی مردم آمریکا را به نفع جمهوری‌خواهان جلب کند و آرامشی نسبی در بازار نفت ایجاد کند.
آتش‌بس انرژی؛ درمانی کوتاه‌مدت بر بحران انرژی جهانی
هانی‌زاده با اشاره به اینکه طبیعتا این اقدام، تاکتیکی از سوی آمریکا است که روسیه نیز بنا بر منافع خود -از جمله درآمد بالای حاصل از صادرات- آن را پذیرفته است، گفت: اما این راهکار صرفا نسخه‌ای موقت برای بازارهای جهانی انرژی بهشمار می‌رود.
کارشناس مسائل بینالملل با تاکید بر اتینکه جهان هم‌اکنون نیازمند نفت غرب آسیاست و مسدود بودن تنگه هرمز و تنگه باب‌المندب، گلوگاه انرژی جهان را تحت فشار قرار می‌دهد، بیان کرد: بنابراین، صادرات روسیه به کشورهای غربی اقدامی مقطعی بوده و نمی‌تواند گره اصلی را بگشاید.
وی عنوان کرد: با این حال، این توافق بر اساس مجموعه نیازهای متقابل شکل گرفته است؛ از یک سو پوتین نیازمند صادرات فرآورده‌های نفتی به خارج است و از سوی دیگر ترامپ نیازمند کنترل بازارهای داخلی آمریکا تا زمان برگزاری انتخابات کنگره است.
چشم‌انداز مبهم اجرای آتش‌بس انرژی ترامپ
هانی‌زاده، تاکید کرد: در این میان، رسانه‌ها و مقاما‌های اوکراینی (از جمله شخص زلنسکی) مدعی شده‌اند که پس از پیام ترامپ مبنی بر اعلام آتش‌بس انرژی، روسیه دو پالایشگاه اوکراین را هدف قرار داده است؛ در حالی که طبق توافق نباید این کار را می‌کرد. این در حالی است که روسیه هنوز واکنشی رسمی به خبر آتش‌بس نشان نداده و درباره این حملات نیز پاسخ رد یا قبول نداده است.
کارشناس مسائل بینالملل تصریح کرد: طی ملاقات نمایندگان اوکراین با نمایندگان آمریکا (از جمله کوشنر و ویتکاف) در آمریکا، مشخص شده که آمریکایی‌ها به شدت دنبال وادار کردن هر دو طرف به رعایت آتش‌بس -حداقل در حوزه انرژی- هستند.
وی عنوان کرد: به نظر می‌رسد اوکراین مایل به پذیرش شرایط آمریکا و رعایت آتش‌بس است و روس‌ها نیز تلاش می‌کنند از این فرصت برای تضعیف حریف خود استفاده کنند.
هانی‌زاده، گفت: ترامپ به دنبال مهار شرایط موجود است و حتی این احتمال وجود دارد که برای منافع آمریکا، زلنسکی را قربانی و فرد دیگری را جایگزین کند تا به یک تفاهم پایدار با روسیه برای برقراری آتش‌بس کامل دست یابد.