انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر یکی از مهمترین انتخابات تاریخ این کشور به شمار میرود؛ نخستین انتخابات از سال ۲۰۲۲ تاکنون و نخستین انتخابات پس از حملات سال ۲۰۲۳ به رهبری حماس، نسلکشی در غزه و جنگ علیه ایران.
میدل ایست آی نوشت: نتانیاهو، آیزنکوت، بنت و گولان در قبال غزه، امنیت کرانه باختری، خدمت سربازی یهودیان افراطیارتدوکس و ائتلافهای آینده کنست چه دیدگاههایی دارند؟
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر یکی از مهمترین انتخابات تاریخ این سرزمین به شمار میرود؛ نخستین انتخابات از سال ۲۰۲۲ تاکنون و نخستین انتخابات پس از حملات سال ۲۰۲۳ به حماس، نسلکشی در غزه و جنگ علیه ایران.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که طولانیترین سابقه حضور در این سمت را دارد، برای هفتمین دوره نخستوزیری خود تلاش میکند. او به دلیل نحوه مدیریت جنگها که اسرائیل را در سطح بینالمللی منزوی کرده، با انتقادهای گستردهای روبهرو است.
از دیگر مسائل پیش روی اسرائیلیها میتوان به امنیت کرانه باختری اشغالی، از جمله گسترش شهرکسازیها، و خدمت اجباری سربازی برای اعضای جوامع یهودی افراطیارتدوکس اشاره کرد.
اسرائیل برای انتخاب ۱۲۰ عضو کنست، پارلمان این کشور، از نظام نمایندگی تناسبی استفاده میکند؛ با این حال، از زمان تأسیس این کشور در سال ۱۹۴۸، هیچ حزبی بهتنهایی نتوانسته است اکثریت ۶۱ کرسی را به دست آورد. در عوض، سیاستمداران و احزاب با یکدیگر توافق میکنند و ائتلاف تشکیل میدهند تا قدرت را به دست بگیرند.
برای مثال، بلوک تغییر مخالف نتانیاهو، به رهبری گادی آیزنکوت که در نظرسنجیها پیشتاز است، چهرههایی مانند نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین و رهبر حزب «باهم» (بیَخَد)، و آویگدور لیبرمن، معاون پیشین نخستوزیر و رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» را در بر میگیرد.
نظرسنجیها در زمان نگارش این گزارش از بنبست انتخاباتی حکایت دارند. نتانیاهو یا رقبای او برای تشکیل دولت، بار دیگر ناچار خواهند شد به احزاب کوچکتر، از جمله احزاب مورد حمایت رأیدهندگان افراطیارتدوکس یا راست افراطی اسرائیل، روی بیاورند.
میلیونها فلسطینی ساکن کرانه باختری، قدس شرقی و غزه که نزدیک به ۶۰ سال است تحت اشغال اسرائیل قرار دارند، تابعیت اسرائیلی ندارند و در نتیجه نمیتوانند در این انتخابات رأی بدهند؛ این در حالی است که شهرکنشینان اسرائیلی ساکن سرزمینهای اشغالی از حق رأی برخوردارند.
احزاب عربی که از حمایت بیش از دو میلیون فلسطینی ساکن داخل اسرائیل برخوردارند، ابتدا در ماه سپتامبر از شرکت در انتخابات منع شدند؛ اما این ممنوعیت اوایل ماه جاری لغو شد. میزان مشارکت رأیدهندگان عرب در انتخابات سراسری معمولاً پایینتر از میانگین است و تحریم انتخابات یکی از دلایل آن محسوب میشود.
با این حال، نظرسنجیها پیشبینی میکنند که در این انتخابات، شمار بیشتری از شهروندان فلسطینی اسرائیل نسبت به دورههای گذشته رأی بدهند. انتظار میرود میزان مشارکت در فهرست مشترک به رهبری فلسطینیان به ۷۰ درصد برسد.
در ادامه، نامزدهای اصلی و احزاب آنها معرفی میشوند.
بنیامین نتانیاهو / لیکود
کرسیهای کنونی: ۳۲ از ۱۲۰ کرسی
نتانیاهو که نخستین بار در سال ۱۹۹۶ به نخستوزیری رسید و طی ۳۰ سال گذشته، در مجموع ۲۰ سال این سمت را بر عهده داشته است، با دشوارترین انتخابات دوران سیاسی خود روبهروست.
کارنامه سیاسی او بر مواضع سختگیرانه علیه دشمنان اسرائیل، گسترش شهرکسازیها در کرانه باختری و جلوگیری از تشکیل کشور فلسطین استوار بوده است. دولت کنونی او که از سال ۲۰۲۲ بر سر کار است، راستگراترین دولت تاریخ اسرائیل به شمار میرود و بر نسلکشی و جنایات جنگی در غزه نظارت داشته است؛ اتهاماتی که موجب شده دیوان کیفری بینالمللی حکم بازداشت نتانیاهو را صادر کند.
بسیاری از اسرائیلیها درباره تصمیمهای نتانیاهو در آستانه ۷ اکتبر ۲۰۲۳ پرسشهایی مطرح کردهاند؛ از جمله سیاست او در بهرهبرداری از اختلافات حماس و فتح برای تضعیف تشکیلات خودگردان فلسطین و این پرسش که آیا هشدارهای مربوط به حملهای را که به کشتهشدن ۱۲۰۰ نفر انجامید، نادیده گرفته بود یا خیر. نتانیاهو با تشکیل کمیسیون رسمی تحقیق درباره این رویداد مخالفت میکند.
جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران نیز نتوانسته است پیروزی قاطعی به همراه داشته باشد. دهها هزار اسرائیلی همچنان در پی حملات حزبالله از لبنان آوارهاند. پیشنهادهای جنجالی برای تضعیف قوه قضائیه نیز در پی اعتراضات، عمدتاً کنار گذاشته شدهاند.
با این حال، نتانیاهو و حزب لیکود ــ که نام آن به معنای «تجمع» است ــ همچنان از حمایت قابلتوجه بخشهایی از جناح راست اسرائیل برخوردارند. حامیان این جریان آنها را مدافعانی قاطع میدانند که [ادعا کردهاند] حماس را خلع سلاح کنند و «مناطق امنیتی» در لبنان را حفظ کنند.
دولت همچنین در پی پیشبرد طرح شهرکسازی E1 در شرق قدس است؛ طرحی که کرانه باختری را به دو بخش تقسیم خواهد کرد و با محکومیت بینالمللی روبهرو شده است.
گادی آیزنکوت / یشار
کرسیهای کنونی: حزب تازهتأسیس؛ فاقد کرسی در کنست کنونی
گادی آیزنکوت، اصلیترین رقیب نتانیاهو، رهبری حزب «یشار» را بر عهده دارد؛ حزبی که در سپتامبر ۲۰۲۵ تأسیس کرد. «یشار» در زبان عبری به معنای «صادق» است.
آیزنکوت، ۶۶ ساله، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ بوده است. او از سال ۲۰۲۲ عضو کنست است، اما تجربه محدودی در مناصب وزارتی دارد؛ بهجز هشت ماه حضور در دولت اضطراری که پس از حملات ۷ اکتبر تشکیل شد.
او تبار یهودی مراکشی دارد و در صورت پیروزی، نخستین نخستوزیر اسرائیل از یهودیان مزراحی، یعنی یهودیان با ریشههای خاورمیانهای و شمال آفریقایی، خواهد بود. بزرگشدن او در ایلات، دور از نخبگان تلآویو و قدس، و تسلط نهچندان روانش به زبان انگلیسی، به تقویت تصویر او بهعنوان چهرهای خارج از ساختار سنتی قدرت کمک کرده است.
بسیاری از فلسطینیان و فعالان حقوق بشر درباره سوابق نظامی آیزنکوت تردید دارند. او در جریان تهاجم اسرائیل به لبنان در سال ۲۰۰۶، دکترین «ضاحیه» را تدوین کرد؛ دکترینی که استفاده از «نیروی نامتناسب» در مناطق غیرنظامی را برای بازدارندگی در برابر حملات توصیه میکرد.
آیزنکوت که خود را سیاستمداری میانهرو معرفی میکند، از برخی جنبههای رویکرد نتانیاهو در قبال غزه، بهویژه توقف طولانیمدت مذاکرات مربوط به آزادی گروگانها، انتقاد کرده است.
داستان زندگی شخصی او برای بسیاری از اسرائیلیها شناختهشده است: گال، پسر آیزنکوت، و دو تن از خواهرزادگان یا برادرزادگان او در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ در غزه کشته شدند. مراسم تشییع جنازه گال از تلویزیون سراسری اسرائیل پخش شد.
آیزنکوت با راهحل تشکیل دو کشور مخالف است و میگوید پس از ۷ اکتبر، تحقق آن دیگر امکانپذیر نیست. او همچنین با الحاق رسمی کرانه باختری به اسرائیل مخالفت میکند و معتقد است چنین اقدامی تنها وضعیت امنیتی را بدتر خواهد کرد.
آیزنکوت که در نظرسنجیها پیشتاز است، به رهبر غیررسمی بلوک تغییر تبدیل شده، اما برای تشکیل دولت احتمالاً به شرکای پارلمانی بیشتری نیاز خواهد داشت.
او گفته است متحدانش باید با این اصول موافق باشند: اسرائیل کشوری یهودی و دموکراتیک است؛ خدمت سربازی باید همگانی باشد؛ و حماس سازمانی تروریستی است که باید از میان برداشته شود.
آیزنکوت گزینه اتکا به احزاب فلسطینی را رد کرده است، اما همزمان وعده داده حتی اگر بلوکش ۶۱ کرسی نداشته باشد، دولت تشکیل دهد. این موضع، در کنار اظهارات برخی احزاب فلسطینی، بهعنوان نشانهای از احتمال نوعی همکاری میان دو طرف ارزیابی شده است.
شرط آیزنکوت درباره همگانیشدن خدمت سربازی احتمال همکاری او با احزاب افراطیارتدوکس را که خواهان حفظ معافیت حریدیها از خدمت نظامی هستند، از میان میبرد
ایتامار بنگویر / عوتسما یهودیت
کرسیهای کنونی: ۶ از ۱۲۰ کرسس
حزب «عوتسما یهودیت» به معنای «قدرت یهودی»، به رهبری ایتامار بنگویر، زمانی به دلیل مواضع افراطی خود از ورود به جریان اصلی سیاست اسرائیل کنار گذاشته میشد؛ اما از سال ۲۰۲۲ دولت نتانیاهو را بیش از پیش به سمت راست سوق داده است.
این حزب در ماه سپتامبر از رأیگیری کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل برای ممنوعیت شرکت در انتخابات جان سالم به در برد. اکنون انتظار میرود شمار کرسیهای آن افزایش یابد.
این حزب از حمایت گسترده شهرکنشینان اسرائیلی برخوردار است و از الحاق کرانه باختری حمایت میکند. بنگویر، ۵۰ ساله، در شهرک کریاتاربا زندگی میکند.
روابط بنگویر و نتانیاهو طی دو دهه گذشته بارها متشنج شده است. رهبر عوتسما یهودیت اخیراً گفته که نخستوزیر میخواهد بدون حضور او دولت تشکیل دهد.
بنگویر که از سال ۲۰۲۱ عضو کنست است، در سال ۲۰۲۲ و پس از آنکه حزبش برخلاف انتظار هفت کرسی به دست آورد، وزیر امنیت ملی شد؛ این در حالی بود که او پیشتر به اتهام تحریک به نژادپرستی و حمایت از تروریسم محکوم شده بود.
بریتانیا، فرانسه و چند کشور دیگر او را به دلیل حمایت از نسلکشی در غزه تحریم کردهاند. او همچنین به مسجدالاقصی یورش برده و بر حاکمیت یهودیان بر این مکان تأکید کرده است. بنگویر همچنین فعالان بازداشتشده ناوگان جهانی صمود را به تمسخر گرفته است.
عوتسما یهودیت از آنچه «مهاجرت داوطلبانه» فلسطینیان از غزه مینامد، حمایت میکند. در تجمعات این حزب شعارهایی مانند «مرگ بر اعراب» سر داده میشود.
این حزب در دولت از اصلاحات قضایی و مجازات اعدام برای فلسطینیان حمایت کرده است. وزیران ردهپایین آن نیز درباره استفاده از سلاح هستهای در غزه سخن گفتهاند.
با این حال، عوتسما یهودیت به دلیل حمایت از خدمت سربازی همگانی، با جوامع افراطیارتدوکس روابط پرتنشی دارد.
بتسلئیل اسموتریچ / صهیونیسم دینی
کرسیهای کنونی: ۷ از ۱۲۰ کرسی
حزب «صهیونیسم دینی» که زمانی جناحی حاشیهای در راست افراطی بود، اکنون به یکی از شرکای ائتلاف حاکم تبدیل شده است.
این حزب در انتخابات ۲۰۲۲، در پی توافق انتخاباتی با عوتسما یهودیت، عملکرد قدرتمندی داشت؛ اما دو حزب اکنون از یکدیگر جدا شدهاند و بهرغم درخواستهای نتانیاهو برای تشکیل ائتلاف، بهعنوان رقیب وارد انتخابات میشوند.
بتسلئیل اسموتریچ، رهبر ۴۶ ساله حزب و فرزند یک خاخام ارتدوکس، بیشتر از بنگویر از حمایت پایگاه مذهبی برخوردار است. او خواهان اجرای قوانین یهودی یا «هلاخا» است و میگوید از زمان تصدی وزارت دارایی در سال ۲۰۲۲، متون مقدس تورات مبنای راهبرد او بودهاند.
اسموتریچ همچنین خواهان بازنگری گسترده در نظام قضایی، لغو توافقهای اسلو، انحلال تشکیلات خودگردان فلسطین و اسکان شهرکنشینان اسرائیلی در غزه و کرانه باختری است. او خود را «همجنسگرا هراسِ مفتخر» توصیف کرده است.
همانند بنگویر، دادستانهای دیوان کیفری بینالمللی خواستار صدور حکم بازداشت اسموتریچ به اتهام جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت علیه فلسطینیان در کرانه باختری شدهاند.
حزب صهیونیسم دینی از خدمت سربازی اجباری برای جوامع افراطیارتدوکس حمایت میکند؛ اما با وجود حضور در کنار احزاب حریدی در ائتلاف شکننده نتانیاهو، به قوانینی رأی داده است که مورد حمایت حریدیها هستند؛ از جمله قوانینی برای جلوگیری از بازداشت حریدیهایی که از خدمت سربازی فرار میکنند.
نفتالی بنت و یائیر لاپید / باهم
کرسیهای کنونی: ۲۴ از ۱۲۰ کرسی
نفتالی بنت، نخستوزیر سابق اسرائیل در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲، و یائیر لاپید، نخستوزیر این کشور از ژوئیه تا دسامبر ۲۰۲۲، در ماه آوریل از تشکیل فهرست انتخاباتی مشترک خبر دادند. این فهرست بعدها «باهم» (بیَخَد) نام گرفت. در صورت پیروزی این حزب، بنت نخستوزیر خواهد شد.
این دو سیاستمدار در سال ۲۰۲۱، در چارچوب همکاری سیاسیای که بیش از یک دهه بهصورت متناوب ادامه داشته است، موفق شدند نتانیاهو را از قدرت کنار بزنند.
بنت، ۵۴ ساله، سیاستمداری راستگرا و از مخالفان دیرینه تشکیل کشور فلسطین است. او پیشتر رهبر شورای یشا بود؛ نهادی که نمایندگی شهرکنشینان کرانه باختری را بر عهده دارد. بنت که از فعالیت در صنعت نرمافزار به ثروتی چندمیلیوندلاری رسیده است، از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۸ رئیس دفتر نتانیاهو بود؛ دورهای که در پایان آن روابطشان تیره شد.
لاپید که پیشتر بهعنوان مجری تلویزیون و نویسنده شناخته میشد، حزب «یش عتید» به معنای «آیندهای هست» را در سال ۲۰۱۲ تأسیس کرد.
او سیاستمداری سکولار و میانهرو است که با تشکیل کشور فلسطین مخالفت میکند و مانند بسیاری از سیاستمداران یهودی، در اصل از جنبش شهرکسازی حمایت میکند؛ هرچند از بنگویر و اسموتریچ فاصله میگیرد.
لاپید در ماه آوریل گفت: «بنت آشکارا یک راستگراست، اما راستگرایی لیبرال، شریف و قانونمدار است که ارزشهایش را نفروخته؛ نه در برابر باجخواهی حریدیها و نه در برابر فساد.»
هر دو سیاستمدار با معافیت یهودیان افراطیارتدوکس از خدمت سربازی مخالفاند و وعده دادهاند کمیسیونی برای تحقیق درباره رویدادهای ۷ اکتبر تشکیل دهند.
یائیر گولان / دموکراتها
کرسیهای کنونی: ۴ از ۱۲۰ کرسی
حزب چپمیانه «دموکراتها» که خود را حزبی «صهیونیست، لیبرال و دموکراتیک» میداند، در سال ۲۰۲۴ از ادغام حزب کارگر و حزب کوچکتر مرتص تشکیل شد. رهبری آن بر عهده یائیر گولان، ۶۴ ساله، است؛ یکی از معدود سیاستمداران اسرائیلی که از کشتار فلسطینیان در غزه انتقاد کرده و آن را «روانپریشی ملی» خوانده است.
گولان پس از واکنشهای گسترده و شدید به اظهاراتش، توضیح داد که دولت را مقصر میداند، نه ارتش را.
او از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ معاون رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل بود. گولان در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ بار دیگر به خدمت نظامی بازگشت و گفته میشود در جریان حملات به رهبری حماس، جان چندین اسرائیلی را نجات داده است؛ رویدادی که باعث شده بسیاری از اسرائیلیها او را قهرمان جنگ بدانند.
حزب دموکراتها علیه اصلاحات قضایی اعتراض کرده، با الحاق کرانه باختری مخالف است و از راهحل تشکیل دو کشور حمایت میکند.
این حزب یک نامزد عرب به نام سمیه بشیر دارد و تنها حزب بزرگ اسرائیلی است که آشکارا از پیوستن احزاب عرب به ائتلاف دولتی حمایت میکند.
آویگدور لیبرمن / اسرائیل خانه ما
کرسیهای کنونی: ۶ از ۱۲۰ کرسی
حزب راستگرای «اسرائیل خانه ما» که برای جلب حمایت به حدود ۱.۵ میلیون روسیزبان اسرائیل متکی است، از سال ۱۹۹۸ تاکنون تحت رهبری بنیانگذار خود، آویگدور لیبرمن، قرار دارد.
لیبرمن، ۶۸ ساله، مهاجری از اروپای شرقی در دوران اتحاد جماهیر شوروی است. حزب او تاکنون هیچگاه در انتخابات بالاتر از جایگاه سوم قرار نگرفته، اما در هفت دولت از ۱۰ دولت اخیر اسرائیل حضور داشته است.
اسرائیل خانه ما از خدمت سربازی همگانی، گسترش شهرکسازیها و اتخاذ مواضع سختگیرانهتر در برابر ایران، حماس و حزبالله حمایت میکند.
لیبرمن تمام مناصب مهم کابینه، از جمله معاونت نخستوزیری در فاصله سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲، را در اختیار داشته است. او با تحقیقات درباره اتهامات فساد، ادعای وجود توطئهای برای ترور و همچنین محکومیت به دلیل حمله فیزیکی به پسری ۱۲ ساله در سال ۲۰۰۱ روبهرو بوده است.
لیبرمن که به اظهارات تند و صریحش شهرت دارد، زمانی متحد نتانیاهو بود و در نخستین دوره نخستوزیری او در دولت حضور داشت. اما روابط این دو متشنج شده و حزب اسرائیل خانه ما اکنون خارج از ائتلاف حاکم نتانیاهو قرار دارد.
لیبرمن مدعی است که پیش از حملات ۷ اکتبر، درباره احتمال وقوع حملهای از سوی حماس به نتانیاهو و آیزنکوت هشدار داده بود.
فهرست مشترک
کرسیهای کنونی: ۵ از ۱۲۰ کرسی
سه حزب از چهار حزب اصلی به رهبری اعراب در اسرائیل، یعنی حدش، تعال و بلد، در قالب «فهرست مشترک» در انتخابات شرکت میکنند. رهبری این فهرست بر عهده یوسف جبارین، ۵۴ ساله و رهبر حزب حدش است.
کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل در ماه سپتامبر این احزاب را به دلیل ادعاهایی مبنی بر اینکه موجودیت اسرائیل بهعنوان کشوری یهودی و دموکراتیک را به رسمیت نمیشناسند، از شرکت در انتخابات منع کرد. اما دیوان عالی در ۲ اکتبر این تصمیم را لغو کرد.
سامی ابوشحاده، رهبر حزب بلد، پس از آنکه دادگاه اعلام کرد احتمالاً ممنوعیت شرکت او را به دلیل مقالهای که بهعنوان تجلیل از حملات حماس تلقی شده بود، تأیید خواهد کرد، از رقابتهای انتخاباتی کنارهگیری کرد.
هر سه حزب سکولار هستند و خواهان حقوق بیشتر برای فلسطینیان داخل اسرائیل، بهویژه در حوزه مقابله با جرم و جنایت و عملکرد پلیس، هستند. آنها رفتار اسرائیل در غزه و شهرکسازی در کرانه باختری را محکوم میکنند و از راهحل تشکیل دو کشور حمایت میکنند.
جبارین اخیراً در پیامی روشن به بلوک تغییر گفته است: «از بین بردن تهدیدی به نام دولت نتانیاهو ــ بنگویر ــ اسموتریچ، هدف اصلی ماست و به هر شکل ممکن برای فرستادن این دولت جنایتکار به خانه تلاش خواهیم کرد.»
با این حال، تلاشهای پیشین برای ایجاد جبههای متحد در میان احزاب عضو فهرست مشترک، به دلیل اختلافات ایدئولوژیک شکست خورده است.
حزب حدش تا زمان کنارهگیری ایمن عوده در ماه مه، به رهبری او اداره میشد. این حزب شامل گروههای کمونیست و چپگراست و از نامزدهای عرب و یهودی، از جمله عوفر کاسف که از خدمت سربازی سر باز زده است، حمایت میکند.
حزب تعال به رهبری احمد طیبی، حزبی ملیگرای عرب و نسبتاً میانهرو محسوب میشود. حزب بلد نیز یک نامزد یهودی معرفی کرده است.
فهرست مشترک امیدوار است با کسب کرسیهای کافی در کنست، به بازیگری تعیینکننده در تشکیل ائتلاف تبدیل شود؛ هرچند تاکنون هیچیک از اعضای آن برای تشکیل دولت دعوت نشدهاند. بیشتر احزاب به رهبری یهودیان میگویند حاضر به همکاری با این فهرست نیستند.
منصور عباس / رعام
حزب رعام، مخفف عبری «فهرست متحد عربی»، به رهبری منصور عباس، ۵۲ ساله و شهروند فلسطینی اسرائیل، فعالیت میکند.
رعام تنها حزب به رهبری اعراب است که تاکنون در دولت اسرائیل حضور داشته است؛ این حزب در ائتلاف کوتاهمدت بنت ــ لاپید، در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲، شرکت داشت. رعام نیز در کنار فهرست مشترک در سپتامبر از شرکت در انتخابات منع شد، اما این تصمیم لغو شد.
رعام ریشه در اسلام سیاسی دارد و از نظر اجتماعی محافظهکار است. این حزب رفتار اسرائیل در غزه و شهرکسازیهای غیرقانونی در کرانه باختری را محکوم میکند، اما در مقایسه با دیگر احزاب عربمحور، مواضع معتدلتری در قبال اسرائیل دارد. به همین دلیل، بسیاری از یهودیان اسرائیلی آن را گزینهای قابلقبولتر از فهرست مشترک میدانند.
عباس از شرکای یهودی احتمالی خود خواسته است حقوق مدنی شهروندان فلسطینی اسرائیل را در اولویت قرار دهند، نه مسائل مربوط به فلسطینیان ساکن سرزمینهای اشغالی.
رعام برای نخستین بار یک نامزد یهودی معرفی کرده است: یوآو سگالوویتز، رئیس پیشین پلیس و نماینده سابق حزب یش عتید.
آریه درعی / شاس
کرسیهای کنونی: ۱۱ از ۱۲۰ کرسی
دو حزب در اسرائیل از حمایت گسترده یهودیان حریدی، یعنی افراطیارتدوکس، برخوردارند؛ گروهی که حدود ۱۴ درصد جمعیت اسرائیل را تشکیل میدهند. هر دو حزب معتقدند اقتدار مذهبی باید بر سیاست حاکم باشد و نقش تعیینکنندهتری در زندگی سیاسی ایفا کند.
شاس، بزرگترِ این دو حزب است و عمدتاً از حمایت یهودیان حریدی سفاردی و مزراحی برخوردار است. این حزب در هفت دولت از ۱۰ دولت اخیر اسرائیل حضور داشته و بخشی از ائتلاف حاکم کنونی است. شاس در سالهای اخیر به سمت راست حرکت کرده و با بنگویر همسو شده است.
رهبری پارلمانی این حزب بر عهده خاخام آریه درعی، ۶۷ ساله، است که از دهه ۱۹۸۰ تاکنون ۱۰ سمت وزارتی داشته است. او در اوایل دهه ۲۰۰۰ به دلیل دریافت رشوه، دو سال زندانی شد.
شاس بر حفاظت از آموزش تورات و حقوق پایگاه رأیدهندگان فوقمحافظهکار خود تمرکز دارد. این حزب در دولت خواهان اختصاص بودجه به مؤسسات حریدی و پرداخت مزایای رفاهی بوده است. بیش از نیمی از حریدیها شاغل نیستند و تحصیل تورات را در اولویت قرار میدهند.
در مقابل، شاس در موضوعاتی مانند نسلکشی در غزه و گسترش شهرکسازیها، از نتانیاهو حمایت کرده است.
وزیران شاس در سال ۲۰۲۵، در اعتراض به برنامههای نتانیاهو برای پایاندادن به معافیت حریدیها از خدمت سربازی، از کابینه خارج شدند؛ اما همچنان در دیگر مسائل مهم از او حمایت کردند.
یاکوف آشر / یهودیت متحد توراتی
حزب «یهودیت متحد توراتی» بهشدت از حمایت شاخههای اشکنازی یهودیت برخوردار است. این حزب خود ائتلافی از دو گروه است که گاه با یکدیگر اختلاف پیدا میکنند: آگودات یسرائیل، وابسته به حریدیهای حسیدی، و دگل هاتورا، وابسته به جریان لیتوانیایی حریدی.
رهبری پارلمانی این حزب بر عهده یاکوف آشر است، هرچند تصمیمگیری نهایی در اختیار خاخامهای ارشد قرار دارد.
یاکوف آشر ریاست فراکسیون یهودیت متحد توراتی در کنست را بر عهده دارد، اما مراجع نهایی این حزب خاخامهای ارشد هستند. (تصویر با مجوز کرییتیو کامنز)
مانند شاس، اولویت اصلی این حزب حفظ سبک زندگی افراطیارتدوکس است. با وجود آنکه بسیاری از رأیدهندگانش در شهرکها زندگی میکنند، این حزب رسماً صهیونیست نیست و معتقد است دولت یهودی تنها پس از ظهور مسیحا باید تشکیل شود.
برخی خاخامهای وابسته به این حزب از جنگ غزه انتقاد کردهاند و به کشتهشدن سربازان اسرائیلی اشاره داشتهاند.
اما موضوع خدمت سربازی، تقریباً به فروپاشی اتحاد این حزب با نتانیاهو منجر شده است.
یهودیت متحد توراتی در ماه مه، پس از آنکه دولت نتوانست قوانینی برای تضمین معافیت نظامی حریدیها تصویب کند، حمایت خود را پس گرفت و خواستار سقوط دولت شد. این حزب پیشتر نیز در سال ۲۰۲۵ چنین اقدامی کرده بود، اما همچنان در تصمیمهای مهم از نتانیاهو حمایت میکرد.
گزارشها حاکی است که این حزب اکنون آیزنکوت را بهعنوان شریک احتمالی ائتلافی، به نتانیاهو ترجیح میدهد.
