اگر شب‌ها با وجود خستگی زیاد نمی‌توانید به‌راحتی بخوابید یا نیمه‌شب چند بار از خواب بیدار می‌شوید، شاید وقت آن رسیده که بعضی عادت‌های قبل از خواب را تغییر دهید. بابونه، بادرنجبویه و سنبل‌الطیب سه دمنوش گیاهی شناخته‌شده هستند که می‌توانند به آرامش بدن و بهبود احتمالی کیفیت خواب کمک کنند.
۱. دمنوش بابونه؛ یک انتخاب محبوب برای آرامش شبانه
بابونه یکی از معروف‌ترین گیاهان دارویی برای کاهش تنش و ایجاد آرامش است. این گیاه حاوی ترکیباتی مانند آپیژنین است که ممکن است بر برخی گیرنده‌های مغزی مرتبط با آرامش تأثیر بگذارد.
برخی مطالعات نیز احتمال تأثیر بابونه بر بهبود کیفیت خواب را مطرح کرده‌اند؛ هرچند شواهد علمی هنوز برای معرفی آن به‌عنوان درمان قطعی بی‌خوابی کافی نیست.
بهترین زمان مصرف: حدود نیم ساعت تا یک ساعت پیش از خواب می‌توانید یک فنجان دمنوش ملایم بابونه بنوشید.
چه کسانی باید احتیاط کنند؟
-
افرادی که به گیاهانی مانند گل داوودی و گل همیشه‌بهار حساسیت دارند.
-
افرادی که داروهای رقیق‌کننده خون مانند وارفارین مصرف می‌کنند.
-
کسانی که داروهای آرام‌بخش استفاده می‌کنند.
۲. دمنوش بادرنجبویه؛ برای شب‌هایی که ذهن آرام نمی‌گیرد
اگر هنگام خواب مدام به اتفاقات روز فکر می‌کنید و نگرانی‌ها اجازه نمی‌دهند به‌راحتی بخوابید، بادرنجبویه می‌تواند یکی از گزینه‌های گیاهی برای ایجاد آرامش باشد.
بادرنجبویه گیاهی معطر از خانواده نعناع است که در طب سنتی برای کاهش تنش، آرامش اعصاب و مشکلات خفیف گوارشی استفاده می‌شود.
برخی پژوهش‌های کوچک نشان داده‌اند که این گیاه ممکن است به کاهش اضطراب و بهبود کیفیت خواب کمک کند؛ البته هنوز تحقیقات بیشتری برای اثبات این اثرات لازم است.
بهترین زمان مصرف: عصر یا کمی پیش از خواب.
نکات احتیاطی:
-
ممکن است در بعضی افراد خواب‌آلودگی ایجاد کند.
-
مصرف هم‌زمان آن با داروهای آرام‌بخش باید با نظر پزشک باشد.
-
زنان باردار و شیرده بهتر است از مصرف دارویی و منظم آن بدون مشورت پزشک خودداری کنند.
۳. دمنوش سنبل‌الطیب؛ گیاهی قدیمی برای کمک به خواب
سنبل‌الطیب از گیاهانی است که از گذشته برای کمک به خواب و کاهش بی‌قراری استفاده می‌شده است. بخش مورد استفاده این گیاه معمولاً ریشه آن است که در تهیه دمنوش و فرآورده‌های گیاهی کاربرد دارد.
برخی تحقیقات تأثیر احتمالی سنبل‌الطیب بر کیفیت خواب را بررسی کرده‌اند، اما نتایج یکسان نیستند و هنوز نمی‌توان اثربخشی آن را قطعی دانست.
نکته مهم: مصرف سنبل‌الطیب ممکن است در برخی افراد باعث خواب‌آلودگی، سرگیجه یا ناراحتی معده شود.
چه کسانی باید از مصرف خودسرانه آن پرهیز کنند؟
-
افرادی که داروهای خواب‌آور یا آرام‌بخش مصرف می‌کنند.
-
کسانی که الکل مصرف می‌کنند.
-
افرادی که پس از مصرف باید رانندگی کنند.
-
زنان باردار و شیرده.
مقایسه ۳ دمنوش گیاهی برای خواب بهتر
|
نوع دمنوش |
کاربرد احتمالی |
میزان شواهد علمی |
|
بابونه |
آرامش و بهبود احتمالی کیفیت خواب |
محدود |
|
بادرنجبویه |
کاهش تنش و اضطراب خفیف |
|
|
سنبل‌الطیب |
کمک احتمالی به خواب |
نتایج متناقض |
آیا نوشیدن دمنوش قبل از خواب برای همه مفید است؟
خیر! گیاهی بودن یک نوشیدنی به معنای بی‌خطر بودن آن برای همه افراد نیست. بعضی دمنوش‌ها ممکن است با داروها تداخل داشته باشند یا عوارضی مانند خواب‌آلودگی و حساسیت ایجاد کنند.
همچنین نوشیدن حجم زیادی مایعات درست پیش از خواب ممکن است باعث بیدار شدن مکرر برای رفتن به دستشویی شود.
اگر قصد دارید یکی از این دمنوش‌ها را امتحان کنید، بهتر است با مقدار کم شروع کنید و از ترکیب چند گیاه آرام‌بخش بدون مشورت با پزشک خودداری کنید.
۵ عادت ساده برای داشتن خواب راحت‌تر
در کنار نوشیدن دمنوش‌های گیاهی، رعایت چند عادت روزانه می‌تواند نقش مهم‌تری در بهبود کیفیت خواب داشته باشد.
|
عادت |
تأثیر احتمالی بر خواب |
|
خوابیدن در ساعت مشخص |
تنظیم ساعت بیولوژیک بدن |
|
محدود کردن چای و قهوه در عصر |
کاهش اثر محرک کافئین |
|
کنار گذاشتن موبایل پیش از خواب |
کاهش نور و تحریک ذهنی |
|
خنک و تاریک نگه داشتن اتاق |
فراهم کردن شرایط مناسب خواب |
|
پرهیز از غذای سنگین در آخر شب |
کاهش ناراحتی گوارشی هنگام خواب |
چه زمانی بی‌خوابی را باید جدی بگیریم؟
اگر بی‌خوابی برای چند هفته ادامه پیدا کرده یا باعث خستگی شدید، کاهش تمرکز و اختلال در فعالیت‌های روزانه شده است، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
همچنین اگر مشکل خواب با خرخر شدید، قطع تنفس هنگام خواب، اضطراب قابل‌توجه یا علائم افسردگی همراه است، نباید تنها به دمنوش‌های گیاهی اکتفا کنید.
در نهایت؛ کدام دمنوش را انتخاب کنیم؟
بابونه، بادرنجبویه و سنبل‌الطیب از گزینه‌های گیاهی شناخته‌شده برای آرامش و خواب بهتر هستند؛ اما هیچ‌کدام درمان قطعی بی‌خوابی محسوب نمی‌شوند. اگر مشکل خواب شما خفیف و موقتی است، امتحان یک فنجان دمنوش ملایم در کنار اصلاح عادت‌های خواب می‌تواند آرامش‌بخش باشد. در صورت تداوم بی‌خوابی نیز بهتر است به‌جای مصرف مداوم دمنوش، علت اصلی مشکل را پیدا کنید.
منبع: هفت صبح
