رسانههای دولتی چین از نخستین ارزیابی عملیاتی شلیک واقعی سامانه پدافند هوایی جدید HQ-16F ارتش این کشور خبر دادهاند. ویدئوی منتشرشده توسط شبکه CCTV نشان میدهد نیروهای ارتش گروه ۷۳، زیرمجموعه فرماندهی منطقه شرقی که مسئول عملیات احتمالی پیرامون تایوان است، پس از طی بیش از ۱,۲۰۰ مایل (حدود ۱,۹۳۰ کیلومتر) از پایگاه خود در استان فوجیان به صحرای گُبی منتقل شدهاند تا با این سامانه تازهتحویلگرفتهشده تمرین کنند.
در جریان این آزمایش، یک موشک از سکوی پرتاب متحرک شلیک شد و توانست هدف هوایی را در فاصله حدود ۵۰ کیلومتری منهدم کند. CCTV این رزمایش را تأییدی بر آمادگی عملیاتی سامانه در شرایط واقعی میدان نبرد توصیف کرد.
تصاویر منتشرشده همچنین طراحی آیرودینامیکی جدید موشک را نشان میدهد؛ موشکی بدون بالکهای میانی که تنها از چهار بالک کنترلی در بخش انتهایی برای هدایت استفاده میکند. این طراحی ضمن کاهش مقاومت هوا، امکان مانورهای سریع و اصلاح مسیر برای درگیری با اهداف متحرک در برد متوسط را فراهم میکند.
جدیدترین عضو خانواده موشکهای Hong Qi-16
اگرچه رسانههای دولتی چین نام موشک را بهطور رسمی اعلام نکردند، اما تصاویر منتشرشده ظاهراً شناسه آن را آشکار کرده است. در یکی از نماهای نزدیک، پلاکی با عنوان HQ-16F دیده میشود و طراحی خارجی آن نیز شباهت زیادی به HQ-16FE دارد؛ جدیدترین عضو صادراتی خانواده پدافندی Hong Qi یا «پرچم سرخ» ۱۶ که نخستینبار در نمایشگاه هوایی ژوهای ۲۰۲۲ معرفی شد.
این موشک از طراحی بدون بالک میانی بهره میبرد و برای مانور از سطوح کنترلی انتهایی استفاده میکند. چنین ساختاری مقاومت آیرودینامیکی و وزن کلی را کاهش داده و کارآیی پروازی و برد درگیری را نسبت به نسلهای قبلی افزایش میدهد.
خانواده HQ-16 یکی از ارکان اصلی شبکه پدافند هوایی برد متوسط چین به شمار میرود و در نسخههای زمینی و دریایی تولید شده است. تصاویر آزمایش اخیر نشان میدهد موشک از لانچرهای پرتاب عمودی شلیک شده که بیانگر سازگاری آن با سامانههای پرتاب عمودی ناوهای جنگی و قابلیت استفاده روی پلتفرمهای مختلف است.
اگرچه پکن هنوز مشخصات رسمی HQ-16F را منتشر نکرده، اما نسخههای داخلی این خانواده معمولاً توانمندی بیشتری نسبت به نمونههای صادراتی دارند. نسخه صادراتی HQ-16FE برای مقابله با طیف گستردهای از تهدیدها شامل هواپیماها، موشکهای بالستیک تاکتیکی و موشکهای کروز مافوق صوت طراحی شده است.
قابلیت درگیری در برد ۳.۵ تا ۱۶۰ کیلومتر
براساس مشخصات منتشرشده، HQ-16FE میتواند هواپیماهای متعارف را در فاصلهای تا حدود ۱۶۰ کیلومتر هدف قرار دهد؛ رقمی که چهار برابر بیشتر از برد نسخه اولیه HQ-16 است. این سامانه همچنین توانایی درگیری با اهدافی در فاصله نزدیک حدود ۳.۵ کیلومتری را حفظ کرده است.
گفته میشود این موشک قادر است اهدافی را که تنها ۱۵ متر از سطح زمین ارتفاع دارند رهگیری کند و در عین حال اهدافی را در ارتفاع حدود ۲۷ کیلومتری نیز مورد هدف قرار دهد.
از نظر برد عملیاتی، HQ-16FE اغلب با سامانه آمریکایی Patriot PAC-2 مقایسه میشود، درحالیکه سامانههای حسگری و تواناییهای ضد موشکی آن به Patriot PAC-3 شباهت بیشتری دارد. با این حال، دو سامانه از روشهای متفاوتی برای انهدام اهداف استفاده میکنند. PAC-3 از فناوری Hit-to-Kill بهره میبرد و هدف را از طریق برخورد مستقیم نابود میکند، نه با استفاده از سرجنگی انفجاری متعارف.
تقویت نیروهای مستقر مقابل تایوان
موشکهای جدید HQ-16F لایه دیگری به شبکه گسترده پدافند هوایی چین اضافه میکنند؛ شبکهای که از ارتفاعات پایین تا نزدیکی فضا را پوشش میدهد.
استقرار این سامانه اهمیت ویژهای دارد، زیرا در اختیار ارتش گروه ۷۳ قرار گرفته است؛ یگانی که در شهر شیامن و در آن سوی تنگه تایوان مستقر بوده و یکی از مهمترین نیروهای خط مقدم چین در هرگونه سناریوی احتمالی درگیری با تایوان محسوب میشود.
این اقدام در حالی انجام میشود که تحلیلگران درباره نحوه اعمال فشار پکن بر تایوان بحث میکنند. «آیک فریمن»، تحلیلگر سیاست خارجی، معتقد است محتملترین گزینه چین نه تهاجم مستقیم، بلکه اجرای یک محاصره طولانیمدت خواهد بود.
در چنین شرایطی، استقرار HQ-16F نشاندهنده تلاش مستمر پکن برای تقویت توان رزمی و پدافندی یگانهایی است که در نزدیکترین فاصله به تایوان قرار دارند.