سی‌ان‌ان نوشت: وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو، روز چهارشنبه در تپه پِنیکس در آتن سخنرانی کرد؛ جایی که آتنیان باستان مجامع دموکراتیک خود را در آن برگزار می‌کردند و معبد باستانی پارتنون بر فراز آکروپولیس در پس‌زمینه دیده می‌شد.
به گزارش انتخاب، در نور طلایی عصر آتن، در حالی که آکروپولیس پشت سرش قرار داشت، مارکو روبیو چندان شبیه فردی نبود که قصد دارد در پایان مسیر سیاسی خود از صحنه کنار برود.
سخنرانی روز چهارشنبه وزیر خارجه آمریکا در یونان، بدون تردید گمانه‌زنی‌ها درباره آینده و جاه‌طلبی‌های احتمالی او برای ریاست‌جمهوری را دوباره شعله‌ور خواهد کرد. این سخنرانی، به‌طور ضمنی روبیو را هم وارث جنبش «اول آمریکا» و هم مدرن‌کننده آن معرفی کرد؛ آن هم تنها چند هفته پیش از آنکه رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا عملاً وارد مرحله جدی شود.
روبیو غرب را میراثی پیوسته توصیف کرد که از یونان باستان تا آمریکای مدرن امتداد یافته است؛ میراثی که به گفته او نماد «فردگرایی و جاه‌طلبی بی‌وقفه، جسارت در اکتشاف و نوآوری» و همچنین احساس وظیفه و قهرمانی است. با این حال، او هشدار داد که این تمدن، که از دستاوردهای خود شرمنده و از گذشته‌اش خجالت‌زده شده، در معرض خطر «افول، بندگی و سقوط» قرار دارد.
روبیو گفت: «در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ، ایالات متحده انتخاب خود را انجام داده است. ما پیگیری بی‌پروای قدرت ملی را انتخاب کرده‌ایم.» او با این سخنان، در واقع برای خود نوعی پوشش سیاسی در برابر پیامدهای این حضور و سخنرانی مهم فراهم کرد.
یک برداشت از این سخنرانی آن است که روبیو بار دیگر تلاش کرده است نوعی انسجام ایدئولوژیک را به سیاست خارجی نامنظم و غیرقابل پیش‌بینی ترامپ نسبت دهد؛ سیاستی که شامل تصمیمات ناگهانی در مورد جنگ با ایران، تلاش برای گسترش قدرت و رویکردی معامله‌محور نسبت به منابع و منافع است.
روبیو همچنین تازه‌ترین مقام دولت ترامپ است که از آنچه به زعم او افول اروپا، ناتوانی در مقابله با مهاجرت گسترده و ترجیح دادن «جامعه جهانی» بر منافع ملی است، انتقاد می‌کند. نمونه برجسته این رویکرد، سخنرانی پرشور جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در مونیخ در سال گذشته بود.
با این حال، روبیو در بخش‌هایی از سخنانش در پی چیزی عمیق‌تر بود و گاه چارچوبی از سیاست خارجی آمریکا در دوران پس از مگا ترسیم کرد؛ سیاستی که در آن حاکمیت ملی و اقدام مستقل آمریکا همچنان در اولویت قرار دارند، اما در عین حال تلاش می‌شود روابط دوستانه‌ای که ترامپ با رویکرد خصمانه خود تضعیف کرده است، دوباره احیا شوند.
روبیو گفت: «ما باید نهادها و ائتلاف‌های خود را بازسازی کنیم» تا بتوانیم با رقابت‌های جدید میان قدرت‌های بزرگ روبه‌رو شویم و به «جهانی جدید از تهدیدها و حملات» پاسخ دهیم.
اظهارات روبیو همچنین پیامی را برای ارتش‌های تضعیف‌شده اروپایی تقویت کرد: آمریکا اکنون از متحدان خود انتظار دارد توانمندی‌های نظامی ملموسی ارائه کنند که قدرت واشنگتن را افزایش دهد. این سخنان همچنین حاکی از آن بود که اگرچه پس از ترامپ دیگر هیچ چیز مانند گذشته نخواهد بود، اما یک رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه در آینده ممکن است همچنان برای روابط فراآتلانتیکیِ بازسازی‌شده و به‌روز اهمیت قائل باشد.
روبیو در پی شکل دادن به سیاست خارجی جدید آمریکا است؛ و شاید چیزی فراتر از آن؟
روبیو همچنین به نظر می‌رسید در حال ترکیب سه جریان از سنت سیاست خارجی جمهوری‌خواهان است: بین‌الملل‌گرایی قدرتمند و مداخله‌گرایانه رونالد ریگان، واقع‌گرایی ریچارد نیکسون و ملی‌گرایی اجباری و مبتنی بر فشار دونالد ترامپ.
او همچنین شاید در تلاش بود مسیر تحول سیاسی خودش را برای دیگران قابل فهم کند؛ مسیری که از محافظه‌کاری آرمان‌گرایانه به جهان‌بینی کنونی و تیره‌تر او منتهی شده است. منتقدان روبیو، تغییر جهت او به سمت جنبش «مگا» را اقدامی فرصت‌طلبانه از سوی یک «آفتاب‌پرست سیاسی» می‌دانند که برای رسیدن به قدرت حاضر است مواضع خود را تغییر دهد.
این سخنرانی همچنین تکان‌دهنده و سرشار از تناقض بود.
روبیو تازه‌ترین پیرو ترامپ است که به اروپا سفر کرده تا تاریخ اروپا را برای خود اروپایی‌ها توضیح دهد و تصویری آرمانی از تمدن غرب ارائه کند؛ تصویری که با نیازهای جریان راست مسیحی‌گرای آمریکا همخوانی دارد.
هنگامی که روبیو، مانند ونس، از تضعیف حاکمیت ملی گلایه می‌کند، به نظر می‌رسد تفاوت‌های ماندگار ملی و فرهنگی میان شهروندان فرانسه، آلمان، ایتالیا و دیگر کشورهای اروپایی را نادیده می‌گیرد. او همچنین تاریخ خونینی را نادیده گرفت که باعث شد رهبران اروپایی در اواخر قرن بیستم تلاش کنند ملی‌گرایی افسارگسیخته را در چارچوب ساختارهای سیاسی و اقتصادی مشترک مهار کنند.
از سوی دیگر، در حالی که تیم ترامپ معتقد است مشکلی اساسی در اروپا به وجود آمده است، بسیاری از اروپایی‌ها بر این باورند که آمریکایی فاسد و به‌طور فزاینده اقتدارگرا بیش از هر چیز دیگری مسئول از میان بردن ارزش‌های غربی است.
روبیو در اشاره به اینکه «شور و احساسات» ائتلاف را متلاطم کرده است، از تعبیری فریبنده و ملایم برای توصیف قلدری و زورگویی ترامپ استفاده کرد.
تمجید روبیو از یونانیان باستان به‌عنوان بنیان‌گذاران فکری آمریکا نیز این واقعیت را نادیده گرفت که بنیان‌گذاران ایالات متحده نسبت به دموکراسی مستقیم نگرانی‌هایی داشتند؛ از جمله اینکه چنین نظامی می‌تواند به ایجاد جناح‌بندی‌های سیاسی و قدرت گرفتن عوام‌فریبان منجر شود. پاسخ آنان به این نگرانی‌ها، نظام مجمع انتخاباتی آمریکا (الکترال کالج) بود.
برخی اروپایی‌ها ممکن است از سخنرانی روبیو آزرده شوند. اما متحدان آمریکا او را متعارف‌ترین و همدل‌ترین مقام سیاست خارجی دولت ترامپ می‌دانند؛ بنابراین اظهارات او ممکن است نسبت به حملات و انتقادهای ونس یا پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، تحریک‌آمیز کمتری داشته باشد.
چنین سخنرانی جاه‌طلبانه‌ای که با استفاده از صحنه‌آرایی یک سخنرانی مهم انتخاباتی انجام شد، ناگزیر گمانه‌زنی‌ها درباره آینده سیاسی روبیو و احتمال نامزدی او برای ریاست‌جمهوری را افزایش خواهد داد.
از نظر بصری، محل سخنرانی روبیو یادآور سخنرانی باراک اوباما، سناتور وقت ایالت ایلینوی، در سال ۲۰۰۸ در بالای تپه‌ای در «سیتادل» در اَمان، پایتخت اردن، بود.
نامزدی روبیو در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ با توجه به اینکه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، در حال حاضر در موقعیت پیشتاز قرار دارد، با موانع و دشواری‌هایی روبه‌رو به نظر می‌رسد.
اما چه روبیو دو سال دیگر یا حتی در مقطعی دیرتر به سوی کاخ سفید حرکت کند، او روز چهارشنبه به جهان نشان داد که جاه‌طلبی سیاسی‌اش همچنان پابرجاست.