همدان- برای مواجهه با تهاجم فرهنگی و هجمه رسانه‌ای دشمن، یکی از دغدغه‌های جدی دلسوزان انقلاب و فعالان مردمی لزوم تحول در رویکردهای فرهنگی و تمرکز بر سواد رسانه‌ای نسل نوجوان و جوان است.
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- فاطمه گوگردی: فضای مجازی دیگر فقط ابزاری برای ارتباط، سرگرمی و دسترسی به اطلاعات نیست؛ این فضا به یکی از مهم‌ترین میدان‌های اثرگذاری بر افکار عمومی، سبک زندگی، هویت فرهنگی و تربیت نسل جدید تبدیل شده است.
گسترش شبکه‌های اجتماعی، تولید محتوای چندرسانه‌ای و ورود هوش مصنوعی به عرصه‌های مختلف مرزهای سنتی جنگ نرم را تغییر داده و ابعاد تازه‌ای به تقابل فرهنگی و رسانه‌ای بخشیده است؛ تقابلی که بیش از همه کودکان، نوجوانان و جوانان را هدف قرار داده و خانواده‌ها را با چالش‌های جدی رو به رو کرده است.
تداوم برنامه‌های سنتی، همایش‌های کم اثر و فعالیت‌های مقطعی نمی‌تواند پاسخگوی هجمه گسترده رسانه‌ای باشد و جبهه مقابل با استفاده از فناوری‌های نوین، تولیدات جذاب و بهره‌گیری از ظرفیت هوش مصنوعی پیام‌های خود را در قالب‌هایی متناسب با ذائقه مخاطب عرضه می‌کند.
مقابله با جنگ نرم تنها از مسیر فیلترینگ یا مسدود سازی امکان‌پذیر نیست بلکه نیازمند آموزش سواد رسانه‌ای، توانمندسازی خانواده‌ها، گفت‌وگوی مستقیم با نوجوانان و تولید محتوای جذاب و اثرگذار است.
از طرفی ایجاد پایگاه‌های تبیینی در مساجد، مدارس، دانشگاه‌ها، روستاها و اجتماعات مردمی یک ضرورت است تا آموزش رسانه‌ای از سطح شعار فراتر رفته و به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شود.
از سوی دیگر تقویت جبهه فرهنگی نیازمند حمایت جدی از جوانان متخصص و تولیدکنندگان محتوای ارزشی است؛ جوانانی که می‌توانند با استفاده از ابزارهای نوین روایت‌های موثر و متناسب با نیاز روز جامعه تولید کنند.
هشدار فعال فرهنگی فامنین نسبت به رهاشدگی فضای مجازی و لزوم اقدام جهادی دستگاه‌ها
فعال فرهنگی قرآنی شهرستان فامنین در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با ابراز نگرانی عمیق از وضعیت جنگ نرم و نفوذ محتوای مخرب در بستر فضای مجازی بر لزوم تغییر رویکرد دستگاه‌های متولی فرهنگ از امور سنتی به سمت تبیین و آموزش رسانه‌ای تاکید کرد.
محمد یعقوبی با اشاره به فرمایشات رهبر شهید انقلاب پیرامون اهمیت حیاتی فضای مجازی، تصریح کرد: امروز بزرگ‌ترین تهدید متوجه نسل کودک و نوجوان است؛ نسلی که بدون نظارت کافی در معرض هجمه سنگین ابزارهای نوین و هوش مصنوعی قرار دارد.
وی با انتقاد از عملکرد برخی دستگاه‌های دولتی خاطرنشان کرد: متاسفانه برخی ارگان‌های فرهنگی هنوز درگیر قالب‌های سنتی مثل تئاتر و همایش‌های کم اثر هستند و به بهانه حفظ نشاط جامعه چشم بر خطرات خاموش فضای مجازی بسته‌اند؛ در حالی که دشمن با ابزار هوش مصنوعی و در قالب انیمیشن‌های ظاهرا کودکانه ساختارهای فکری و اخلاقی کودکان زیر ۱۰ سال را هدف قرار داده است.
این فعال فرهنگی شهرستان فامنین با ذکر نمونه‌ای عینی از مشاهدات خود در پلتفرم‌های داخلی و خارجی و نفوذ محتوای نامناسب در قالب محصولات ظاهرا فریبنده، افزود: وقتی فضا رها شود و نظارت دولتی و بازرسی دقیق وجود نداشته باشد، پیامدهای جبران‌ناپذیری بر تربیت نسلی حاکم خواهد شد که امروزه اثرات آن حتی در شهرستان‌ها و روستاها نیز قابل مشاهده است.
یعقوبی با تاکید بر اینکه صرف مسدود سازی پاسخگوی نیازهای جنگ نرم نیست، راهکار اصلی را در جهاد تبیین و توانمندسازی نسل جوان دانست و بیان کرد: ایجاد غرفه‌های آموزشی و رسانه‌ای یکی از راه‌های مقابله با جنگ نرم دشمن است و با برپایی پایگاه‌های تبیینی در مساجد، تجمع‌ها، تکایا و مناسبت‌ها در سطح شهرها، روستاها و استان‌ها برای آگاه‌سازی خانواده‌ها و نوجوانان می‌توان به مردم آموزش داد.
وی با تاکید بر حمایت از تولید کنندگان محتوای انقلابی، ادامه داد: زیرساخت‌ها، ابزارها و حمایت مالی برای جوانان مومن و متخصصی که قصد تولید محتوای فاخر و پدافندی در برابر هجمه رسانه‌ای دشمن را دارند، فراهم شود چراکه دسترسی به ابزارهای نوین و هوش مصنوعی نباید تنها در انحصار جبهه مقابل باشد.
این فعال فرهنگی و قرآنی شهرستان فامنین بر ضرورت مسئولیت‌پذیری نهادهای نظارتی اشاره کرد و ادامه داد: ورود جدی و مسئولانه نهادهای نظارتی و دستگاه‌های ذی‌ربط به پلتفرم‌های داخلی و خارجی به منظور صیانت از حریم خانواده‌ها و کودکان در برابر محتواهای مسموم باید انجام شود.
وی در پایان از همه دست‌اندرکاران و نهادهای مسئول خواست تا پیش از عمق یافتن آسیب‌ها با نگاهی واقع بینانه به میدان آمده و با حمایت همه‌جانبه از بدنه مردمی و جهادی سنگر رسانه را از حالت پدافندی به تبیین و آگاهی بخشی فعال تبدیل کنند.
باید با اتکا به گنجینه گرانبهای قرآن و عترت به میدان بیاییم
علی‌اصغر زارعی از چهره‌ها و فعالان برجسته فرهنگی و قرآنی شهرستان بهار در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری مهر به تشریح الزامات تقویت رویکرد فرهنگی، شیوه‌های تقابل با دشمن در جنگ ترکیبی و وظایف دستگاه‌ها و مردم پرداخت.
وی با اشاره به ریشه‌های قرآنی تقابل با دشمنان گفت: فرهنگ قرآن کریم می‌فرماید که در برابر رفتار دشمن باید رفتار متقابل داشت؛ اصطلاح معروف «چشم در برابر چشم» که در جریان رویدادهای اخیر و جنگ‌های رسانه‌ای و ترکیبی فراگیر شد، ریشه‌ای قرآنی دارد. یعنی اگر دشمن ضربه‌ای وارد کرد، باید ضربه و پاسخ متقابل دریافت کند.
این فعال فرهنگی شهرستان بهار با تاکید بر اینکه نوع تقابل باید متناسب با میدان نبرد دشمن باشد، افزود: وقتی نبرد دشمن فرهنگی، اقتصادی، نظامی یا ترکیبی است، تقابل ما نیز به تناسب باید فرهنگی، اقتصادی، نظامی یا ترکیبی باشد.
وی ادامه داد: از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی عرصه فرهنگ همواره یکی از میادین اصلی تقابل با دشمن بوده و در سه دهه اخیر به ویژه با گسترش فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی این تقابل پر رنگ‌تر شده است و ما نیز باید با اتکا به گنجینه گرانبهای قرآن و عترت به میدان بیاییم.
زارعی درخصوص وظایف دستگاه های فرهنگی در شکستن محاصرهای تبلیغاتی دشمن، اظهار کرد: دستگاه‌های فرهنگی وظایف تعریف شده مشخصی دارند اما به تعبیر امام راحل نقش مردم بسیار پر رنگ‌تر و اثرگذارتر است و اثرگذاری فعالیت‌های مردمی همواره فراتر از دستگاه‌های مربوطه خواهد بود.
وی با اشاره به مسئولیت نهادهای گوناگون تصریح کرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی، حوزه‌های علمیه، آموزش و پرورش، وزارت علوم و دانشگاه‌ها همگی دستگاه‌هایی هستند که وظایفی در حوزه جنگ نرم بر عهده دارند و تلاش می‌کنند به تکالیف خود عمل کنند اما مطالبه گری مردم براساس آموزه‌های قرآنی عامل کلیدی برای فعال‌سازی بیش از پیش ظرفیت این نهادها است.
این فعال قرآنی شهرستان بهار در پایان بر لزوم تعامل دوطرفه میان مردم و نهادهای مسئول تاکید کرد و گفت: این یک رابطه متقابل است و نهادهای فرهنگی و مردم با همراهی و مطالبه گری سازنده می‌توانند ظرفیت‌های عظیمی را برای مواجهه موثر با جنگ نرم دشمن فعال کنند.
دستگاه‌های فرهنگی با گذر از محافظه‌کاری به میدان بیایند
فعال و چهره اثرگذار فرهنگی شهرستان رزن در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به لزوم بازنگری اساسی در راهبردهای فرهنگی کشور اظهار کرد: اولویت‌های رویکرد فرهنگی باید کاملا متناسب با ماهیت و ابعاد تهدیدات دشمن تنظیم شود به طوری که این رویکرد در برابر هجمه‌های همه جانبه دشمن همزمان دارای 2 بخش دفاعی در برابر تهدیدات و هجومی در مواجهه با نقاط ضعف کلیدی دشمن باشد.
طیب سعیدی با تبیین این رویکرد دوگانه افزود: امروز نقطه ضعف اصلی دشمن موضوع خانواده و همچنین حوزه هویت و حقوق زن است که نشانه‌های بحران آن در جوامع غربی کاملا مشهود است.
وی ادامه داد: دستگاه‌های فرهنگی ما باید در این عرصه‌ها به جای رویکرد صرفا انفعالی کاملا هجومی عمل کنند و در مقابل در برخی حوزه‌هایی که دشمن با ابزارهای رسانه‌ای هجوم آورده است، ناگزیر از اتخاذ موضع دفاعی براساس اولویت‌هایی همچون صیانت از نسل نوجوان و جوان هستیم.
این چهره فرهنگی و قرآنی شهرستان رزن با اشاره به شرایط نابرابر میدان جنگ تبلیغاتی کنونی تصریح کرد: با وجود اینکه برخی ضعف‌ها و کم کاری‌ها در مجموعه‌های فرهنگی، تبلیغاتی و رسانه‌ای داخلی وجود داشته است نباید نابرابری آشکار این جنگ رسانه‌ای را نادیده گرفت.
وی بیان کرد: در یک سو جبهه مقابل با برخورداری از بودجه‌های سرسام‌آور میلیاردی، قدرت پیشرفته تکنولوژیک، کثرت رسانه‌ها و نداشتن هیچ گونه خط قرمز یا محدودیت اخلاقی قرار گرفته است و در سوی دیگر کشوری ایستاده است که ضمن پایبندی به چارچوب‌های اخلاقی و ارزش‌های دینی با محدودیت‌های مالی و منابع روبه‌رو است و با وجود این نابرابری ساختاری باید پذیرفت که عملکرد بخش‌هایی از بدنه رسانه‌ای ما با وضعیت مطلوب فاصله داشته است.
لزوم گذر از محافظه‌کاری و کهنگی به نوآوری و جسارت رسانه‌ای
سعیدی مسائلی از جمله کهنگی افکار، روزآمد نبودن روش‌ها و وجود رویکردهای محافظه‌کارانه را از مهم‌ترین آسیب‌های رسانه‌های داخلی برشمرد و گفت: برای شکستن محاصره تبلیغاتی دشمن دستگاه‌های فرهنگی و رسانه‌ای ما نیازمند تحولی ساختاری هستند و استفاده از روش‌های نوین خبررسانی و تحلیل، افزایش سرعت عمل، اتخاذ مواضع صریح‌تر و شفاف‌تر، هوشمندی بیشتر و بالاتر رفتن ضریب جسارت در میدان از گام‌های اصلی است که باید جایگزین محافظه‌کاری شود.
وی در پایان با اشاره به نمونه‌های موفق داخلی خاطرنشان کرد: تجربه‌هایی نظیر برنامه‌های اثرگذاری چون «به وقت ایران» با پخش تنها یک ساعت برنامه در روز نشان داد که چگونه با رعایت اصول حرفه‌ای و جذابیت‌های رسانه‌ای می‌توان مخاطبان صداوسیما را به شکل چشمگیری افزایش داد؛ موفقیتی که نشانگر ظرفیت بالای رسانه در صورت تطبیق با نیازهای روز مخاطب است.
سخنان فعالان فرهنگی و قرآنی نشان می‌دهد که مواجهه با جنگ نرم، نیازمند تصمیم‌های مقطعی و اقدامات نمایشی نیست بلکه باید به یک برنامه مستمر، هماهنگ و چندلایه تبدیل شود و در این مسیر دستگاه‌های فرهنگی، آموزشی، رسانه‌ای و نظارتی هرکدام وظایفی مشخص بر عهده دارند اما موفقیت نهایی بدون مشارکت مردم و حضور جدی بدنه‌های مردمی و جهادی امکان‌پذیر نخواهد بود.
صیانت از کودکان و نوجوانان، آموزش سواد رسانه‌ای به خانواده‌ها، حمایت از تولیدکنندگان محتوای بومی و ارزشی، تقویت حضور موثر در فضای مجازی و عبور از روش‌های سنتی از مهم‌ترین ضرورت‌های این عرصه است.
اکنون زمان آن رسیده است که دستگاه‌های فرهنگی از محافظه‌کاری فاصله بگیرند، ظرفیت‌های مردمی را جدی بگیرند و با تکیه بر آموزه‌های قرآن و عترت میدان رسانه را به عرصه‌ای برای آگاهی بخشی، هویت‌سازی و تقویت سرمایه اجتماعی تبدیل کنند.