همدان- سعدی، میراثی زنده در حافظه فرهنگی همدان است، شاعری که انسانیت، اخلاق، معرفت و خرد چهار مؤلفه اساسی و مورد نیاز جامعه امروز در بازخوانی اندیشه سعدی است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در همدان، شامگاه یکشنبه آیین نکوداشت دوازدهمین سال تأسیس انجمن سعدی‌پژوهی همدان با همکاری اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، انجمن سعدی‌پژوهی، خانه شعر و ادب و مجموعه فرهنگی دیدار و با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و ادب و علاقه‌مندان به شعر فارسی در آمفی‌تئاتر مجتمع فرهنگی شهید آوینی برگزار شد.
این آیین با بخش‌هایی همچون شعرخوانی، اجرای موسیقی، سخنرانی و تجلیل از پیشکسوتان انجمن سعدی‌پژوهی همراه بود و فرصتی برای پاسداشت جایگاه سعدی و ارج نهادن به سال‌ها تلاش در مسیر پژوهش و ترویج اندیشه و آثار این شاعر بلندآوازه فراهم آورد.
انسانیت و اخلاق از نیازهای اساسی جامعه امروز در اندیشه سعدی است
معاون فرهنگی و رسانه‌ای اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان در این مراسم با تأکید بر جایگاه انجمن سعدی‌پژوهی در رونق‌بخشی به عرصه ادبیات و اندیشه، انسانیت، اخلاق، معرفت و خرد را چهار مؤلفه اساسی و مورد نیاز جامعه امروز در بازخوانی اندیشه سعدی دانست.
مجید فروتن با اشاره به اهمیت استمرار فعالیت‌های علمی و ادبی این انجمن اظهار کرد: رونق بازار ادبیات و اندیشه به‌واسطه فعالیت انجمن سعدی‌پژوهی کاملاً مشهود است و در روزگاری که دیدارها و نشست‌ها کوتاه و گذرا شده، برگزاری چنین محافلی فرصتی مغتنم به شمار می‌رود.
وی با اشاره به جایگاه شخصیت‌های بزرگ ادبی و فکری در شکل‌گیری جریان‌های اندیشه‌محور افزود: همان‌گونه که در حوزه حافظ‌پژوهی، اندیشه و تفکر مورد توجه قرار گرفته است، سعدی نیز شخصیتی برخاسته از یک فرایند فکری و فرهنگی است که در آثارش واقع‌بینی، ژرف‌اندیشی و توجه به مسائل انسانی و اجتماعی به‌روشنی دیده می‌شود.
فروتن با بیان اینکه ادبیات و عرفان باید زمینه‌ساز زایش فکری و پاسخ‌گویی به دردهای جامعه باشند، تصریح کرد: سعدی در پیوند میان جامعه و مردم قرار دارد و اندیشه او صرفاً به حوزه فردی محدود نمی‌شود بلکه در عرصه اجتماعی نیز راهگشا و اثرگذار است.
معاون فرهنگی و رسانه‌ای اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان در ادامه با طرح این پرسش که جامعه امروز چه نیازی به سعدی و بازخوانی آثار او دارد، چهار محور اساسی را مورد تأکید قرار داد.
وی نخستین مؤلفه را «انسانیت» دانست و گفت: انسانیت در اندیشه سعدی مفهومی جاری و همیشگی است و به دوره تاریخی خاصی محدود نمی‌شود سعدی هم در عرصه زندگی فردی و هم در روابط اجتماعی، اندرزها و آموزه‌هایی دارد که همچنان برای انسان امروز کاربردی است.
فروتن، «اخلاق» را دومین نیاز جامعه امروز برشمرد و افزود: اخلاق از ضرورت‌های جدی روزگار ماست و نباید آموزش آن را صرفاً به آثار و توصیه‌های علمای اخلاق محدود کرد؛ اشعار و آموزه‌های سعدی نیز سرشار از مفاهیم اخلاقی و ظرفیت‌های تربیتی است.
وی با تأکید بر اهمیت «معرفت»، آگاهی و دانش به‌عنوان سومین محور خاطرنشان کرد: دستیابی به معرفت و آگاهی بدون مطالعه و کسب اطلاعات امکان‌پذیر نیست و جامعه برای رشد فکری به دانش و شناخت مستمر نیاز دارد.
معاون فرهنگی و رسانه‌ای اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان، «خرد» را چهارمین مؤلفه ضروری در زندگی فردی و اجتماعی عنوان کرد و گفت: باید از تفکر کم‌عمق، کم‌حوصله و محدود فاصله بگیریم و با گسترش زاویه دید و تعمیق اندیشه، زمینه بهره‌مندی از دریای بیکران خرد را فراهم کنیم.
راز ماندگاری سعدی در نگاه عاشقانه او به زندگی و انسان است
استاد دانشگاه بوعلی‌سینا نیز با تأکید بر جایگاه ممتاز سعدی در ادبیات کلاسیک ایران، راز ماندگاری این شاعر بزرگ را در نگاه عمیق و عاشقانه او به زندگی، طبیعت و انسان دانست و گفت: در جهان‌بینی سعدی، عشق و شفقت بنیان ارتباط انسان با خدا، هستی و دیگر انسان‌هاست.
مهدی شریفیان با اشاره به ابعاد گوناگون شخصیت ادبی سعدی بیان کرد: سعدی شاعری غزل‌سرا، نویسنده، شاعر تعلیمی و طنزپردازی که آثارش از جنبه‌های مختلف ادبی و فکری قابل بررسی است.
وی با طرح این پرسش که راز ماندگاری سعدی چیست، افزود: پاسخ این پرسش را باید در مفهوم زندگی در آثار و نگاه سعدی جست‌وجو کرد. سبک سعدی سهل و ممتنع است و او با زبانی ساده، مفاهیمی عمیق و ماندگار را بیان می‌کند.
شریفیان با بیان اینکه گمشده انسان از دیروز تا امروز و تا زمانی که بشر وجود دارد، زندگی است، تصریح کرد: پیام سعدی این است که باید زندگی کرد و به آن عشق ورزید. توصیه او عشق به طبیعت و مردم است و ریشه این عشق نیز در خداوند قرار دارد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: عشق سعدی عشقی ساده و بی‌پیرایه به زندگی است. او زیبایی‌های جسمانی و سادگی زندگی را می‌بیند و به همین دلیل در آثارش با نوعی نگاه صمیمی و عمیق به هستی مواجه هستیم. سعدی شاعری ایرانی و برخاسته از فرهنگ ایرانی است اما اندیشه خود را در چارچوب مباحث فلسفی محدود نمی‌کند و سادگی را در زیست و نگاه انسانی خود ارج می‌نهد.
وی با اشاره به نگاه سعدی به هستی و پیوند انسان با جهان خاطرنشان کرد: در جهان‌بینی سعدی، هستی واجد شعور است و انسان در ارتباطی معنادار با آن قرار دارد. خداوند حقیقت هستی است و عشق، میراث و پیوندی میان انسان و خالق به شمار می‌رود.
شریفیان با اشاره به تأثیر عشق بر نوع نگاه انسان به جهان و دیگران گفت: انسان عاشق، زیبایی را در آنچه می‌بیند کشف می‌کند و این نگاه می‌تواند آستانه تحمل و تاب‌آوری او را افزایش دهد. عشق، شفقت و احترام به دیگران از آموزه‌هایی است که در اندیشه سعدی جایگاه ویژه‌ای دارد.
وی افزود: سعدی از عشق به خداوند و کائنات به عشق به انسان می‌رسد و در جهان فکری او، همه ادیان مجال حضور دارند. انسان می‌تواند یا به خاطر خالق و یا به پاس انسانیت عشق بورزد در چنین نگاهی، هیچ انسانی به دلیل جایگاه اجتماعی یا نوع اندیشه‌اش از دایره احترام خارج نیست.
این استاد دانشگاه با تأکید بر جایگاه مردم در جهان‌بینی سعدی بیان کرد: در دنیای سعدی، هر فرد و گروهی جایگاه خود را دارد و از اهل تحقیق و تصوف تا توده‌های مردم، همگی در این جهان فکری حضور دارند. آنچه در نگاه سعدی اهمیت دارد ارزش و کرامت انسان است.
سعدی عارفی که مردم را به ترک دنیا دعوت نمی‌کند
رئیس انجمن سعدی‌پژوهی همدان نیز در این مراسم گفت: سعدی در میان مردم و در متن جامعه حضور داشته و با وجود برخورداری از اندیشه‌های عرفانی هرگز مردم را به ترک دنیا و فاصله گرفتن از زندگی اجتماعی دعوت نمی‌کند.
محمدصالح صفری با اشاره به پیشینه فعالیت این انجمن گفت: انجمن سعدی‌پژوهی در پاییز ۱۳۹۳ به ثبت رسید و امروز با برگزاری چهارصدمین نشست به نقطه عطف دیگری در مسیر فعالیت‌های علمی و ادبی خود رسیده است.
وی با اشاره به ابعاد شخصیتی و فکری سعدی اظهار کرد: سعدی شخصیتی جامع‌الاطراف دارد و هم در حوزه اندیشه‌های اجتماعی و هم در عرصه عرفان جایگاه برجسته‌ای دارد.
صفری با اشاره به جایگاه عشق و عرفان در آثار سعدی خاطرنشان کرد: سعدی در حوزه عرفان و عشق از چهره‌های شاخص ادبیات فارسی است و همین جامعیت فکری و پیوند میان زندگی اجتماعی و سلوک عرفانی از ویژگی‌های متمایز شخصیت او به شمار می‌رود.
ارزش فعالیت‌های ادبی به تأثیرگذاری آن در جامعه است
رئیس خانه شعر و ادب استان همدان نیز با تقدیر از فعالیت‌های انجمن سعدی‌پژوهی استمرار چنین برنامه‌هایی را اقدامی ارزشمند در عرصه ادبیات دانست و بر ضرورت تبدیل مباحث و نشست‌های ادبی به آثار و نتایج اجتماعی تأکید کرد.
بهرام ترکمان اظهار کرد: فعالیت این انجمن اقدامی ارزشمند است و می‌تواند زمینه‌ساز حضور و بروز بیشتر ادیبان و شکل‌گیری مباحث و سخنرانی‌های ادبی شود.
وی با تأکید بر ضرورت اثرگذاری فعالیت‌های فرهنگی و ادبی در جامعه افزود: اگر چنین برنامه‌هایی بتوانند در جامعه اثری ماندگار بر جای بگذارند از جایگاه و ارزش واقعی برخوردار خواهند بود در غیر این صورت صرف برگزاری نشست‌ها و سخنرانی‌ها نمی‌تواند به‌تنهایی هدف نهایی فعالیت‌های فرهنگی باشد.