یک بیمار درمان با فاژ طراحی‌شده توسط هوش مصنوعی را دریافت کرده است؛ بااین‌حال، اثربخشی این روش هنوز مشخص نیست و بررسی‌ها ادامه دارد.
استارتاپ زیست‌فناوری Radical Numerics اعلام کرده است که یک بیمار برای نخستین‌بار درمانی مبتنی بر ویروسی طراحی‌شده با هوش مصنوعی دریافت کرده است. این ویروس برای مقابله با یک عفونت باکتریایی مشخص طراحی شده، اما ارزیابی اثربخشی درمان همچنان ادامه دارد و هنوز نتیجه قطعی آن منتشر نشده است.
هوش مصنوعی چگونه ویروس ضدباکتری طراحی کرد؟
فناوری مورد استفاده این شرکت بر پایه فاژدرمانی است؛ روشی که در آن از ویروس‌های موسوم به فاژ برای هدف قرار دادن و از بین بردن باکتری‌ها استفاده می‌شود. برخلاف ویروس‌هایی که سلول‌های انسانی را آلوده می‌کنند، فاژها باکتری‌ها را هدف می‌گیرند و به همین دلیل می‌توانند در درمان برخی عفونت‌های باکتریایی کاربرد داشته باشند.
Radical Numerics می‌گوید مدل هوش مصنوعی این شرکت با نام Omnii-۱، فاژی را به‌صورت اختصاصی برای مقابله با عفونت باکتریایی یک بیمار طراحی کرده است. بر اساس اعلام شرکت، این مورد نخستین‌بار است که درمانی با استفاده از فاژ طراحی‌شده به کمک این مدل به یک بیمار تجویز می‌شود.
فاژدرمانی به‌خودی‌خود فناوری تازه‌ای نیست؛ وجه متمایز این مورد، استفاده از هوش مصنوعی برای طراحی ویروس متناسب با عامل عفونت است. هدف این رویکرد، یافتن راهکاری هدفمند برای مقابله با باکتری عامل بیماری است.
نتیجه درمان هنوز مشخص نیست
با وجود اعلام آغاز این درمان، هنوز اطلاعاتی درباره وضعیت بیمار و میزان موفقیت روش جدید منتشر نشده است. شرکت نیز اعلام کرده که فعلاً هویت بیمار و جزئیات تیم پزشکی معالج را به دلیل توافق‌نامه‌های محرمانگی فاش نمی‌کند.
اریک نگوین، مدیرعامل Radical Numerics، گفته است که در صورت دریافت رضایت بیمار، اطلاعات بیشتری درباره این تجربه منتشر خواهد شد. بنابراین، در شرایط فعلی نمی‌توان درباره اثربخشی درمان یا میزان بهبود بیمار نتیجه‌گیری کرد.
چرا ارزیابی این درمان به چند ماه زمان نیاز دارد؟
در فاژدرمانی، دوره استفاده از درمان ممکن است چند روز تا چند هفته طول بکشد؛ اما پایان تجویز به معنای اثبات موفقیت آن نیست. پزشکان باید بیمار را در ماه‌های بعد نیز بررسی کنند تا مشخص شود عفونت به‌طور کامل برطرف شده است یا احتمال بازگشت آن وجود دارد.
این پیگیری برای ارزیابی نتیجه درمان اهمیت دارد؛ زیرا مشاهده بهبود اولیه لزوماً به معنای ریشه‌کن شدن عفونت نیست. اطلاعات مربوط به پاسخ بیمار، عوارض احتمالی و ماندگاری اثر درمان می‌تواند در تعیین ارزش بالینی این روش نقش مهمی داشته باشد.
یک دستاورد امیدوارکننده، اما هنوز تأییدنشده
نکته مهم این است که گزارش این دستاورد را خود استارتاپ در وب‌سایت رسمی‌اش منتشر کرده و طبق متن اولیه، گزارش هنوز داوری علمی نشده و در مجله علمی معتبری به چاپ نرسیده است. در نتیجه، ادعای نخستین درمان با فاژ طراحی‌شده به کمک هوش مصنوعی هنوز به تأیید مستقل علمی نیاز دارد.
اگر بررسی‌های پزشکی نتایج مثبتی نشان دهند، این رویکرد می‌تواند مسیر تازه‌ای برای توسعه درمان‌های هدفمند عفونت‌های باکتریایی فراهم کند. با این حال، تا زمان انتشار داده‌های بالینی و ارزیابی مستقل آن‌ها، باید میان انجام نخستین درمان و اثبات ایمنی و اثربخشی آن تفاوت قائل شد.