تبریز - ایرنا - پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تبریز در طرحی پژوهشی با استفاده از روش‌های محاسباتی و بیوانفورماتیکی، ترکیبات مؤثر گیاه رامبوتان را برای طراحی داروی درمان سرطان سینه شناسایی و بررسی کردند؛ یافته‌هایی که می‌تواند مسیر تازه‌ای برای توسعه درمان‌های کم‌عارضه و هدفمند در مقابله با یکی از شایع‌ترین سرطان‌های زنان بگشاید.
به گزارش ایرنا از دانشگاه علوم پزشکی تبریز، سرطان سینه یکی از شایع‌ترین انواع سرطان در زنان است و تا به امروز، با وجود مطالعات فراوان، هیچ داروی مؤثری برای جلوگیری از تکثیر سلول‌های سرطانی سینه کشف نشده است.
در همین راستا، سپیده پرویزپور، پژوهشگر این دانشگاه، در طرحی پژوهشی به شناسایی داروهای طبیعی مبتنی بر هدف پرداخته است که از گیاه رامبوتان استخراج می‌شوند و دارای پتانسیل ضدسرطانی هستند، در حالی که عوارض جانبی شدید را به حداقل می‌رسانند.
بر اساس این گزارش، رامبوتان یکی از گیاهان بومی مناطق گرمسیری است که در طب سنتی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد و ترکیبات زیست‌فعال متعددی در میوه، پوست و برگ آن شناسایی شده است.
پژوهشگران در این مطالعه با بهره‌گیری از روش‌های محاسباتی و ابزارهای بیوانفورماتیکی، ترکیبات موجود در گیاه رامبوتان را شناسایی کردند و سپس اطمینان حاصل کردند که این ترکیبات برای انسان غیرسمی هستند.
در ادامه این پژوهش، تعاملات این ترکیبات با نشانگرهای سرطان سینه با استفاده از تکنیک‌های محاسباتی مورد ارزیابی قرار گرفت. هدف پژوهشگران آن بود که از میان ترکیبات متعدد موجود در گیاه، آن دسته‌ای را بیابند که بالاترین تمایل اتصال و بهترین تعامل را با اهداف مولکولی دخیل در سرطان سینه دارند و در عین حال کمترین سمیت را برای سلول‌های سالم دارند.
نتایج این بررسی نشان داد که ترکیباتی که هیچ سمی نداشتند و بهترین تعاملات را با نشانگرهای سرطان سینه نشان دادند، گزینه‌های مناسبی برای تحقیقات آزمایشگاهی بیشتر هستند.
پژوهشگران توصیه کردند این ترکیبات در مطالعات آزمایشگاهی (in vitro) و سپس در مدل‌های حیوانی مورد بررسی قرار گیرند تا اثربخشی واقعی آن‌ها در مهار تکثیر سلول‌های سرطانی سینه مشخص شود.
به گفته پژوهشگران، رویکرد مبتنی بر شناسایی داروهای طبیعی و هدفمند می‌تواند مزایای متعددی نسبت به درمان‌های رایج داشته باشد؛ از جمله کاهش عوارض جانبی شدید شیمی‌درمانی، امکان استفاده از ترکیبات زیست‌سازگار و در دسترس، و همچنین فراهم کردن بستری برای توسعه درمان‌های شخصی‌سازی‌شده بر اساس ویژگی‌های مولکولی هر بیمار.
این گزارش می‌افزاید، طراحی دارو به کمک کامپیوتر و روش‌های محاسباتی، امروزه به یکی از ارکان مهم پژوهش‌های دارویی تبدیل شده است و می‌تواند زمان و هزینه فرآیند کشف دارو را به‌طور چشمگیری کاهش دهد. در همین چارچوب، مطالعه حاضر توانسته است با غربالگری ترکیبات گیاه رامبوتان، فهرستی از کاندیداهای امیدوارکننده را برای طی مراحل بعدی پژوهش و توسعه دارو ارائه دهد.
بر اساس یافته‌های این پژوهش که در مجله معتبر بین‌المللی منتشر شده است، پژوهشگران تأکید کردند که برای انتقال این یافته‌ها به مرحله درمان بیماران، انجام مطالعات آزمایشگاهی گسترده‌تر، ارزیابی اثربخشی و ایمنی در مدل‌های حیوانی و در نهایت کارآزمایی‌های بالینی ضروری است. با این حال، نتایج این مطالعه می‌تواند نقطه شروعی برای توسعه داروهای گیاهی هدفمند در درمان سرطان سینه باشد و افق‌های تازه‌ای را پیش روی پژوهشگران این حوزه بگشاید.