مربیان میگویند با رضایت خانوادهها از تمرین بچهها فیلم میگیرند، اما گزارشهای نیویورکتایمز و نهاد ایمنی استرالیا نشان میدهد همین ویدیوهای به ظاهر ورزشی، مستقیماً سر از کانالهای مخفی پدوفیلها و سایتهای دارکوب درمیآورند...
چرخ زدن در اکسپلور اینستاگرام، گاهی آدم را به صفحات عجیبی میکشاند؛ صفحاتی با عناوینی مثل «بزرگترین آکادمی ژیمناستیک کودکان»، «استعدادیابی ورزشی خردسالان» یا «آموزش تخصصی باله و حرکات اصلاحی». در نگاه اول، وقتی وارد این پیجها میشوید، با ویدیوهایی از تمرین بچههای کوچک روبهرو میشوید. تا اینجای کار شاید همهچیز عادی به نظر برسد و هر کسی بگوید: «خب یک باشگاه ورزشی است، بچهها دارند ژیمناستیک کار میکنند و مربی هم از استعداد و انعطاف بدنی آنها فیلم میگیرد تا کارش را تبلیغ کند.»
اما وقتی کمی بیشتر در این صفحات دقیق میشوید و پستها را یکییکی بالا و پایین میکنید، میبینید ماجرا اصلاً به یک گزارش ساده از تمرینهای ورزشی ختم نمیشود. در واقع، اینجا دیگر بحث مهارت و استعدادیابی ورزشی در کار نیست؛ اینجا به بچههای ۳ تا ۱۵ساله، رسماً «بلاگری» یاد میدهند!
مربی مقابل دوربین مینشیند، برای دختربچهها سناریو میچیند، به آنها یاد میدهد چطور جلوی لنز ژست بگیرند، چطور با ناز و ادا صحبت کنند و چطور در حالی که حرکت نمایشی ۱۸۰ درجه را اجرا میکنند، خودشان را کامل معرفی کنند. بچههایی با لباسهای کاملاً باز و چسبان ژیمناستیک و باله، مقابل دوربین میرقصند و دیالوگهایی را میگویند که مربی برایشان دیکته کرده!
«مغزتان را بشویید، ما رضایت والدین را داریم!»
وقتی پای کامنتهای این پستها میروید یا به مدیران و مربیان این باشگاهها تذکر میدهید که چرا از بدن یک طفل معصوم برای جذب فالوور استفاده میکنید، بلافاصله طلبکار میشوند و اولین واکنششان معمولاً یک جمله کلیشهای و تهاجمی است: «مغزتان را بشویید! اینها بچه هستند، مشکل از نگاه مریض شماست!» و در نهایت هم برگ برنده خودشان را رو میکنند: «ما از خانوادههایشان رضایت کامل گرفتهایم و خود پدر و مادرها دوست دارند فیلم بچهشان دیده شود.»
بله، شاید خانوادهها به هوای اینکه فرزندشان مشهور شود یا استعدادش دیده شود، رضایت داده باشند؛ اما واقعاً این پدر و مادرها میدانند در پشت پرده الگوریتم اینستاگرام چه خبر است؟ آیا کسی که خودش را در خطرات فضای مجازی به خواب زده، میتوان بیدار کرد؟
اینکه ما چشممان را ببندیم و بگوییم «اینها فقط بچه هستند»، واقعیت ترسناک ماجرا را تغییر نمیدهد. آیا میشود تضمین کرد نگاهی که در آن سوی صفحه گوشی نشسته و این ویدیوها را ذخیره میکند هم سالم است؟ آیا والدین میدانند تصویر فرزند ۳ یا ۵ سالهشان توسط هزاران فرد ناشناس دانلود میشود، سر از گروههای غیراخلاقی درمیآورد یا اصلاً خوراک ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید تصاویر مستهجن میشود؟ اصلا چرا باید جسم و بدن یک کودک، بیلبورد تبلیغاتی و ابزار جذب مشتری برای یک باشگاه ورزشی میشود؟
از آن ور بوم افتادهایم
بخش تلخ ماجرا اینجاست که خیلی از این باشگاهها، این سبک محتواسازی و این پوششها را با ژست «مدرن بودن» و «استاندارد جهانی ورزش» توجیه میکنند. اما واقعیت این است که ما دقیقاً از آن ور بوم افتادهایم و در همان غرب که مهد آزادی و روشنفکری محسوب میشود هم از این خبرها نیست!
همین چند سال پیش بود که تیم ملی ژیمناستیک زنان آلمان در المپیک توکیو و مسابقات اروپایی، در یک حرکت اعتراضی، تصمیم گرفت به جای لباسهای سنتی و باز ژیمناستیک، از لباسهای سرهمی و کاملاً پوشیده تا مچ پا استفاده کند. فدراسیون ژیمناستیک آلمان رسماً اعلام کرد که این کار را برای «مقابله با کالاییسازی جنسی بدن ورزشکاران» و جلوگیری از سوءاستفاده عکاسان از زوایای حساس بدن آنها انجام داده است. یعنی در اروپا برای ورزشکار بزرگسالش چنین حریمی قائل میشوند، آنوقت در باشگاههای داخلی ما، دختربچههای ۴ ساله را با بازترین لباسها جلوی دوربین میآورند تا الگوریتم اینستاگرام را قلقلک بدهند!
به جز آلمان، در بریتانیا، «واحد حفاظت از کودکان در ورزش» (CPSU) قوانین بسیار سفت و سختی برای تصویربرداری از بچهها دارد. طبق این دستورالعملها، مربی اصلاً حق ندارد با تلفن همراه شخصیاش از شاگردان فیلم و عکس بگیرد. ثبت تصاویر کلوزآپ و تمرکز دوربین روی زوایای حساس بدن کودکان در حین حرکات کششی، اکیداً ممنوع است و باشگاهها موظفاند فقط با تجهیزات رسمی و تحت نظارت مستقیم، آن هم با رعایت کامل پوشش ایمن، تصویربرداری کنند.
خوراک دارکوب چطور تأمین میشود؟
اگر فکر میکنید این سختگیریهای جهانی بیدلیل است، کافی است نگاهی به گزارشهای تحقیقی چند سال اخیر بیندازید تا عمق فاجعه را ببینید.
روزنامه «نیویورکتایمز» در یک گزارش تحقیقی مفصل که درباره صفحات اینستاگرامی دختربچههای ژیمناست، بالرین و مدل منتشر کرد، به نتایج وحشتناکی رسید. این تحقیق نشان داد که بخش عمدهای از فالوورها و بهویژه کسانی که ویدیوهای این کودکان را ذخیره میکنند، اصلاً علاقهمندان به ورزش یا خانوادهها نیستند؛ بلکه مردان بزرگسالی با گرایشهای پدوفیلی (کودکخواهی جنسی) هستند!
طبق این گزارش، این افراد در بخش کامنتها با ایموجیها و کلمات رمزی به یکدیگر کد میدهند، تایمکدهای خاصی از ویدیو را که کودک در وضعیت بدنی خاصی قرار میگیرد برای هم مشخص میکنند و لینک این پستها را در تالارهای گفتوگوی مخفی و کانالهای تلگرامی مخصوص پدوفیلها دستبهدست میکنند. اینستاگرام عملاً با الگوریتم خودش، وقتی میبیند یک مرد بزرگسال روی ویدیوی یک کودک مکث کرده، صدها ویدیوی مشابه دیگر از همان باشگاهها را در اکسپلور به او پیشنهاد میدهد و بهشت پدوفیلها را تکمیل میکند.
از طرف دیگر، «کمیسر ایمنی آنلاین استرالیا» (eSafety) در گزارشی رسمی هشدار داده که بخش بزرگی از محتوای سایتهای کودکآزاری و سوءاستفاده جنسی در «دارکوب» (فضای تاریک اینترنت)، عکسها و فیلمهای دزدیدهشده نیستند؛ بلکه دقیقاً همین ویدیوهای به ظاهر عادی، ورزشی و معصومانهای هستند که والدین یا مربیان، با دست خودشان و برای گرفتن لایک و فالوور در شبکههای اجتماعی منتشر کردهاند.
امنیت کودک به چه قیمتی؟
حالا باید دوباره از مدیران این باشگاهها و مربیانی که دوربین به دست، در باشگاه میچرخند و از انعطاف بدنی یک دختربچه ۵ ساله، محتوای وایرال میسازند، پرسید: واقعاً به چه قیمتی؟
اینکه نام باشگاه شما سر زبانها بیفتد، ظرفیت کلاسهایتان پر شود و پیجتان چند صد هزار فالوور بگیرد، چقدر میارزد که به خاطرش، تصویر و امنیت روانی و جسمی یک کودک را در فضای مجازی به حراج بگذارید؟ رضایت ناآگاهانه پدر و مادری که از پشت پرده دارکوب و شبکههای پدوفیلی خبر ندارند، مجوزی برای شریک شدن در این چرخه خطرناک نیست. جایی که پای امنیت کودکان در میان است، مرز بین «تبلیغ ورزشی» و «بهرهکشی از کودک برای ویو»، بسیار باریکتر از چیزی است که فکرش را میکنید.
