تهران- ایرنا- دانشگاه‌ها و نهادهای آموزش عالی کشور در هفته نخست آبان‌ماه شاهد رویدادهایی از جمله برگزاری مراسم یادبود استاد شهید علی لاریجانی، انتصاب وزیر علوم به عضویت شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، بررسی موانع مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان و اعلام آمادگی وزارت علوم برای اجرای رهنمودهای رهبر معظم انقلاب در حوزه نخبگان و پیشرفت علمی بودند.
به گزارش خبرنگار علمی ایرنا، در هفته نخست آبان‌ماه، دانشگاه‌ها و نهادهای مرتبط با آموزش عالی شاهد برنامه برنامه‌های مختلفی بودند که از جمله آن می‌توان به مراسم یادبود استاد شهید علی لاریجانی در دانشگاه تهران اشاره کرد که در آن برنامه وزیر علوم، شهید لاریجانی را نماد عقلانیت و از سرمایه‌های ملی کشور دانست.
همچنین حسین سیمایی، وزیر علوم، به عضویت شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی منصوب شد و در نشست مشترک با وزیر امور اقتصادی و دارایی، موضوعاتی از جمله ریسک پرداخت مضاعف مالیات از سوی مشمولان قانون جهش تولید دانش‌بنیان بررسی شد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام چهارم آبان‌ماه به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی، با تأکید بر نقش نخبگان در پیشرفت و اقتدار کشور، مرزشکنی علمی و راه‌حل‌گشایی برای مسائل کشور را کلید «هرچه قوی‌تر شدن ایران» دانستند و بر ضرورت شکل‌گیری خیزشی علمی و شتابان و فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم برای آن تأکید کردند. در پی این پیام، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز با صدور بیانیه‌ای، ضمن اعلام لبیک به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب، این پیام را نقشه راهی برای شتاب‌بخشی به حرکت علمی کشور و تقویت نقش نخبگان و پیوند علم با نیازهای واقعی جامعه دانست.
در ادامه، مهم‌ترین اخبار آموزش عالی، علوم و فناوری کشور در هفته‌ای که گذشت را می‌خوانید.
نشست خبری بیستمین جشنواره ملی فن‌افرینی شیخ بهایی یکم آبان ماه در وزارت علوم برگزار شد. دبیر جشنواره در این نشست از راه‌یابی ۴۱۱ طرح فناورانه به مرحله داوری این رویداد خبر داد و گفت: مجموع جوایز این دوره با بیش از دو برابر افزایش نسبت به سال گذشته، به چهار میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان رسیده است. به گفته سعید آجلی طرح‌های راه‌یافته به مرحله داوری از ۲۴ استان کشور هستند و در بخش شرکت‌های فناور، ۱۰۸ طرح در بخش نوپا و ۷۸ طرح در بخش شرکت‌های رشدیافته قرار دارند. آجلی با اشاره به نمونه‌هایی از شرکت‌های موفق حاضر در دوره‌های گذشته جشنواره گفت: برخی از شرکت‌هایی که امروز از مجموعه‌های بزرگ فناوری کشور به شمار می‌روند، فعالیت خود را از حضور در این جشنواره آغاز کرده‌اند. در ادامه احسان یزدیان رئیس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان از حضور طرح‌های فناورانه از هر ۳۱ استان کشور در بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی خبر داد و گفت: بیش از هزار طرح به این رویداد معرفی شد که ۴۱۱ طرح از میان آنها وارد فرایند ارزیابی شد. به گفته وی مجموع جوایز نقدی این دوره به بیش از ۱۲ میلیارد تومان می‌رسد و تسهیلاتی نیز در قالب حمایت از شرکت‌های برگزیده در نظر گرفته شده است. محمدنبی شهیکی تاش معاون فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در این نشست خبری گفت: بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی با عبور از قالب یک رویداد محدود، به دنبال ایجاد شبکه‌ای ملی برای اتصال فناوران، سرمایه‌گذاران و فعالان توسعه بازار است؛ همچنین خط اعتباری ۲۰۰ میلیارد تومانی برای کمک به تجاری‌سازی محصولات برگزیدگان این جشنواره در نظر گرفته شده است. معاون فناوری وزارت علوم در پاسخ به پرسش‌هایی درباره نقش جشنواره در جذب سرمایه‌گذاری اظهار کرد: هدف اصلی چنین رویدادهایی، معرفی نقشه توانمندی‌های فناورانه کشور به سرمایه‌گذاران است، نه ایجاد سرمایه‌گذار جدید. این رویدادها کمک می‌کنند سرمایه‌گذاران با ظرفیت‌های موجود آشنا شوند و به‌جای برگزاری برنامه‌های پراکنده در استان‌های مختلف، بخش قابل توجهی از توانمندی‌های فناورانه کشور در یک بستر ملی به آنها معرفی شود.
بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی، روزهای چهارشنبه و پنجشنبه، ۶ و ۷ آبان‌ماه به میزبانی شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان برگزار شد.
سید ابوالفضل میردهقان معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه صنعتی امیرکبیر در مراسم اختتامیه رویدادهای ورزشی این دانشگاه به مناسبت هفته تربیت بدنی، از برنامه‌ریزی برای توسعه سالن بدنسازی، احیای فضاهای ورزشی و گسترش انجمن‌های ورزشی دانشجویی در سطح دانشگاه و خوابگاه خبر داد و گفت: هدف‌گذاری ما افزایش سرانه ورزشی دانشجویان و فراهم کردن زمینه مشارکت بیشتر آنها در فعالیت‌های ورزشی است.
محمدجواد نجفی، رایزن علمی جمهوری اسلامی ایران در شامات، با محمدرضا کریم‌زاده، رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در عراق، دیدار و درباره راهکارهای توسعه فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک‌های علم و فناوری دانشگاه‌های ایران در عراق گفت‌وگو کرد. این دیدار با محور بررسی ظرفیت‌های همکاری و هماهنگی میان رایزنی علمی و رایزنی بازرگانی برای کمک به معرفی توانمندی‌های فناورانه دانشگاه‌های ایران و تسهیل حضور شرکت‌های دانش‌بنیان دانشگاهی در بازار عراق انجام شد. در جلسه هماهنگی، ارتباط با دانشجویان و دانش‌آموختگان، یکی از حوزه‌های مهم فعالیت انجمن دوستی عراق و ایران عنوان شد. حاضران همچنین بر برگزاری نشست‌های منظم، حفظ ارتباط دانش‌آموختگان با دانشگاه‌های محل تحصیل و استفاده از تجربه و تخصص آنان در برنامه‌های مشترک تأکید کردند.
مراسم یادبود استاد شهید علی لاریجانی دوشنبه گذشته در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران برگزار شد. رئیس دانشکده ادبیات در این مراسم با تأکید بر ضرورت ماندگار شدن اندیشه و تجربه شخصیت‌ها در حافظه علمی جامعه گفت: یادبود دانشگاهی زمانی به کمال می‌رسد که به آموزش، پژوهش و گفت‌وگوی علمی راه پیدا کند. سعید اصغری افزود: اگر قرار است نام یک استاد زنده بماند، باید از محدوده یادبود فراتر برود و در آموزش، پژوهش و گفت‌وگوی علمی حضور پیدا کند. غلامعلی حداد عادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به دانش گسترده، تسلط زبانی و شناخت شهید علی لاریجانی از دنیای معاصر گفت: او در دیدار با شخصیت‌های سیاسی و علمی خارجی، تصویری موجه و شایسته از ایران ارائه می‌کرد و مایه سربلندی ملت بود. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با بیان اینکه شهید علی لاریجانی، مظهر عقلانیت و از سرمایه‌های ملی کشور بود، گفت: اسرائیل از عقلانیت و قدرت تحلیل وی هراس داشت و به دلیل وحشت از تأملات و اندیشه‌ها، وی را به شهادت رساند. سیمایی با اشاره به فاصله میان تصمیم‌گیری و اجرا خاطرنشان کرد: گاهی در سیاستگذاری با کمک عقل جمعی به درکی از مسائل می‌رسیم، اما در مرحله اجرا و عمل، به همان یافته‌ها و تصمیم‌ها پایبند نمی‌مانیم.
مدرک دانش‌آموختگی شهیده نرجس شیخ‌پور شیرازی طی مراسمی با حضور سید امیر علی آقامیری، مدیر کل امور دانشجویان شاهد و ایثارگر سازمان امور دانشجویان و سید محمودرضا آقامیری، رئیس دانشگاه شهید بهشتی به خانواده وی اعطا شد. رئیس دانشگاه شهید بهشتی در دیدار با خانواده شهیده نرجس شیخ‌پور شیرازی، دانشجوی مقطع دکتری ریاضی دانشگاه که در جنگ رمضان به شهادت رسیدند، ضمن تجلیل از مقام علمی و فرهنگی ایشان و اهدای مدرک دانش‌آموختگی شهیده به خانواده، بر نقش فداکاری شهدا در حفظ امنیت و آرامش کشور و ضرورت پاسداشت یاد و نام شهدای جامعه دانشگاهی تأکید کرد.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در روزهای گذشته با انتشار ویدئویی با اشاره به افزایش خبرهای جعلی در ماه‌های اخیر از پیشنهاد خود برای ارائه سواد رسانه‌ای به‌عنوان یکی از دروس اختیاری در همه رشته‌های دانشگاهی خبر داد و تأکید کرد: همه ما در هر رشته تحصیلی، امروز، به سواد رسانه‌ای نیاز داریم. حسین سیمایی با تأکید بر اینکه سواد رسانه‌ای به جناح و جایگاه خاصی محدود نمی‌شود، گفت: هنگام شنیدن خبرها باید تحقیق و بررسی کرد، متن کامل را دید و آن را در بستر خودش فهمید؛ ضرورتی که به گفته او، هم منطق علمی و هم منطق دینی بر آن تأکید دارند.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان امور دانشجویان از اعلام نتایج جدیدترین ارزشیابی و رتبه‌بندی دانشگاه‌های خارج از کشور با رویکردی نوین و با همکاری تخصصی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) خبر داد. به گفته عباس قنبری باغستان، امسال با نگاهی کاملاً تخصصی و با محوریت پایگاه استنادی ISC فهرست دانشگاه‌ها پالایش جدی شد و دانشگاه‌ها بر اساس جایگاه علمی، پژوهشی، آموزشی و فناورانه خود به سه سطح «الف»، «ب» و «ج» طبقه‌بندی شده‌اند.
هفته گذشته «همایش بین‌المللی ایران و نظم نوین جهانی» در دانشگاه تهران برگزار شد. رییس پیشین مرکز مطالعات بین‌المللی وزارت امور خارجه در این همایش گفت: حفظ، بقا و ارتقای ایران اصلی‌ترین هدف ماست و تحقق این امر در درجه اول، مستلزم ادراک بسیار فنی و همه‌جانبه و به دور از هیجانات تحلیلی از شرایط است تا به ادراک صحیح از وضعیت جهان، شرایط کشورمان و انسجام داخلی خود برسیم. در ادامه، رئیس دانشکده حقوق دانشگاه تهران گفت: ما باید سوگوار حقوق بین‌الملل و حقوق بشر باشیم زیرا آنچه که طی دهه‌ها فعالیت متفکران جهانی برای شکل‌گیری قواعد حقوق بین‌الملل و عدالت بین‌المللی انجام شده، در چند سال گذشته به بازی و سخره قدرت‌های بزرگ جهانی گرفته شده است.
یکصد و هشتاد و دومین جلسه کمیسیون تخصصی انرژی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) با حضور پیمان صالحی، دبیرکل شورای عالی عتف، و ماشاالله تابع‌جماعت، معاون سرمایه انسانی، تحقیقات و فناوری اطلاعات وزارت نیرو، در محل وزارت نیرو برگزار شد. «ارائه گزارشی از عملکرد شورای عالی عتف و برنامه‌های آتی» و «بررسی گزارش هزینه‌کرد اعتبارات پژوهشی حوزه وزارت نیرو» دستورهای این جلسه بود. در ابتدای جلسه، صالحی گزارشی از عملکرد شورا و برنامه‌های پیش‌روی آن ارائه کرد و با تأکید بر نقش شورا در سیاستگذاری کلان نظام علم، تحقیقات و فناوری، مهم‌ترین اقدامات زیرساختی انجام‌شده را تشریح کرد.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری هفته گذشته در نشست شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی حاضر شد و با رئیس و اعضای آن دیدار کرد. رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی از آغاز اصلاحات تازه دانشنامه‌نگاری خبر داد و گفت: رویکرد پژوهشی جدیدی را در آغاز دهه پنجم فعالیت این موسسه در پیش گرفته‌ایم که اگرچه روش الفبایی حفظ، اما مداخل و عناوین از حیث تعداد کلمات و با تسامح بررسی مجدد خواهند شد. وزیر علوم در این نشست تاکید کرد که دانشگاه نهادی فرهنگی و جایی برای تربیت و فرهیختگی و جامعه‌پذیری و حل مسئله است؛ محلی برای تدوین منشور حقوق بشر نه صرفاً ساخت هواپیما. وی افزود: تحریم‌ها باعث افزایش مهاجرت، توقف فرصت مطالعاتی و بورسیه، تضعیف زیرساخت و آزمایشگاه و به تبع آن افزایش سنوات دانشجویان شده است که می‌کوشیم از این موانع عبور کنیم.همچنین در این جلسه که ژاله آموزگار، غلامرضا اعوانی، احمد مسجدجامعی، روزبه زرّین‌کوب، علی بهرامیان، اسماعیل شمس، محمّد جعفری قنواتی، سیّدبابک فرزانه، محمّد دهقانی، مریم صادقی، فاطمه لاجوردی و یونس کرامتی به ایراد سخن پرداختند، حکم عضویّت حسین سیمایی صرّاف و محمّد دهقانی در شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی به آنان اعطا شد. در این نشست حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، به عضویت حقیقی شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی منصوب شد.
مدیرکل بورس و اعزام دانشجویان سازمان امور دانشجویان، با تشریح روند رو به رشد طرح «بورس صنعت و مشاغل» از سال ۱۴۰۲ تاکنون، از گسترش همه‌جانبه این طرح در سال ۱۴۰۵ به تمامی مقاطع تحصیلی خبر داد. فهیمه کوهدار اظهار داشت که تاکنون بیش از ۱۰۰۰ داوطلب جهت انجام مصاحبه‌های تخصصی و جذب در صنایع کاربردی، به مؤسسات مربوطه معرفی شده‌اند.
وزرای علوم و اقتصاد با محوریت بررسی ریسک پرداخت مضاعف مالیات از سوی مودیان مشمول قانون جهش تولید دانش‌بنیان نشست داشتند. در نشست مشترک حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و سیدعلی مدنی‌زاده وزیر امور اقتصادی و دارایی، موضوعات مختلف مرتبط با حوزه علم، فناوری و اقتصاد، حمایت از فعالیت‌های علمی و پژوهشی و رفع موانع موجود در این حوزه‌ها مورد بحث و بررسی قرار گرفت. یکی از محورهای اصلی این نشست بررسی ریسک پرداخت مضاعف مالیات از سوی مؤدیان مشمول قانون جهش تولید دانش‌بنیان بود. در این زمینه تفاهم لازم برای رفع این ریسک از طریق سازوکار پیش‌بینی‌شده حاصل شد.همچنین در این نشست موضوع حمایت‌های مورد نیاز برای رشد و ارتقای مرجعیت علمی کشور مورد بررسی قرار گرفت و دو وزیر بر تشکیل کارگروه مشترک میان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت امور اقتصادی و دارایی به‌منظور بررسی و پیگیری سازوکارهای حمایتی در این حوزه توافق کردند.
پژوهشگران حاضر در کنفرانس بین‌المللی صلح و حل منازعه دانشگاه تهران با بررسی ابعاد اخلاقی، عاطفی، حقوقی و فناورانه جنگ، بر ضرورت پرهیز از توجیه خشونت، شناخت نقش عواطف در منازعات سیاسی، پاسخ‌گو کردن عاملان جنایات جنگی و اصلاح سازوکارهای بین‌المللی برای تحقق صلح پایدار تأکید کردند. این کنفرانس با تأکید بر گفت‌وگوی میان اندیشه‌ها و رویکردهای علمی، فرصتی برای طرح دیدگاه‌های نظری و تجربی درباره پیشگیری از جنگ، مدیریت منازعات، پاسخ‌گویی حقوقی و تقویت زمینه‌های تحقق صلح پایدار فراهم کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در نشست مشترک شورای تحول و ارتقای علوم انسانی و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با تأکید بر اینکه خلأ اصلی تحول علوم انسانی در حکمرانی منابع انسانی و توانمندسازی متخصصان برای حل مسائل کشور است، پیشنهاد کرد که دانشکده‌های مسئله‌محور در حوزه‌هایی مانند آسیب‌های اجتماعی، جمعیت و خانواده، توسعه اقتصادی و صنایع خلاق فرهنگی به‌صورت آزمایشی و بدون جذب اعضای هیئت علمی جدید راه‌اندازی شوند. در ادامه رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی با تأکید بر ضرورت تبدیل ظرفیت‌های علمی علوم انسانی، اجتماعی و هنر به راهکارهای عملی برای حل مسائل کشور گفت: تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه علوم انسانی در مرداد ۱۴۰۵ به ۹۹ شرکت رسیده است، در حالی که هدف برنامه هفتم پیشرفت، دستیابی به سه هزار شرکت دانش‌بنیان در حوزه علوم انسانی، اجتماعی و هنر است و تحقق این هدف به رشد بیش از ۳۰ برابری، ایجاد تقاضای واقعی و همکاری دستگاه‌های سیاست‌گذار و اجرایی نیاز دارد.
هفته گذشته نشست بررسی مسائل مدیران و کارشناسان مرکز جذب اعضای هیات علمی با حضور حسینعلی قبادی، رئیس مرکز و مهدی پندار، معاون اداری، مالی و مدیریت منابع وزارت علوم برگزار شد. رئیس مرکز جذب اعضای هیات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: دانشگاه‌ها و مؤسسه‌هایی که هنوز فرایند جذب اعضای هیات علمی سال ۱۴۰۴ را به پایان نرسانده‌اند، امکان شرکت در مرحله اعلام نیاز فراخوان آتی را نخواهند داشت. در پایان رئیس مرکز جذب اعضای هیات علمی همچنین با اشاره به شرایط اقتصادی و دشواری‌های معیشتی، بر ضرورت درک متقابل مدیران و کارکنان و توجه به مسائل آنان تأکید کرد و سرمایه انسانی این مرکز را مجموعه‌ای از توانمندی‌ها، تعهدات و ارزش‌های فردی دانست که در کنار یکدیگر، سرمایه اجتماعی ارزشمندی برای نظام آموزش عالی کشور ایجاد می‌کنند و از حضور و برخورد گرم و صمیمی دکتر پندار و مدیران دلسوز آن حوزه قدردانی کرد.
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در بیانیه‌ای، به رهنمودهای حکیمانه رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره نخبگان و پیشرفت علمی کشور لبیک گفت. در بیانه وزارت علوم آمده است: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، ضمن اعلام لبیک به رهنمودهای حکیمانه ایشان، این پیام را نقشه راهی ارزشمند برای تعمیق و شتاب‌بخشی به حرکت علمی کشور و فرصتی برای بازاندیشی در اولویت‌ها، ظرفیت‌ها و مسئولیت‌های نظام آموزش عالی می‌داند؛ پیامی که با نگاهی دقیق و راهبردی، ضمن پاسداشت دستاوردهای علمی ایران، ضرورت عبور از وضع موجود، گشودن افق‌های تازه در مرزهای دانش و پیوند هرچه عمیق‌تر علم با نیازها و مسائل واقعی جامعه را یادآور می‌شود.
نخستین نشست شورای سیاستگذاری دومین همایش تجارب مسئولیت اجتماعی ایران با حضور علی منتظری؛ رئیس جهاد دانشگاهی و زهرا شیخی؛ معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی برگزار شد. کارشناسان و صاحب‌نظران حاضر در نخستین نشست شورای سیاستگذاری دومین همایش تجارب مسئولیت اجتماعی ایران بر نقش دانشگاهیان در آسیب‌شناسی مسئولیت اجتماعی تأکید کردند و این همایش را فرصتی مناسب برای تعامل فکری و انتقال تجارب دانستند در ادامه عنوان کردند دانشگاه نمی‌تواند با بی‌اعتنایی به مسایل پیرامونی خود سودمند باشد.
در ادامه برنامه‌های سفر هیات دانشگاهی یونان به ایران و برگزاری میزگرد علمی در دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، اعضای این هیات با سید محمودرضا آقامیری، رئیس دانشگاه شهید بهشتی، دیدار و درباره راهکارهای گسترش همکاری‌های علمی و دانشگاهی میان دو کشور گفت‌وگو کردند. رئیس دانشگاه شهید بهشتی در دیدار با هیات دانشگاهی یونان، بر توسعه همکاری‌های مشترک در حوزه‌های علمی، آموزشی و پژوهشی تأکید کرد و از دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی این دانشگاه خواست زمینه‌های تعامل عملی و پایدار با دانشگاه‌های یونان را پیگیری کند
نشست مشترک با محوریت «اشتغال و ایده کار دانشجویی» با حضور جهانبخش دانشیان معاون امور دانشجویان داخل سازمان، عباس قنبری باغستان معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان و جمعی از مدیران این مجموعه برگزار شد. معاون امور دانشجویان داخل سازمان امور دانشجویان در نشست بررسی راهکارهای اشتغال و کار دانشجویی، بر ضرورت تدوین نقشه راه روشن، تفکیک وظایف بخش‌های مختلف و بهره‌گیری بهینه از ظرفیت دانشجویان و دانش‌آموختگان تأکید کرد.
نشست گفت‌وگوی بین‌المللی کارشناسان با عنوان «منطقه خزر در شرایط تغییرات جهانی و کمبود منابع آبی: ابتکارات و راه‌های افزایش پایداری» با حضور هیأتی دیپلماتیک و دانشگاهی از جمهوری اسلامی ایران در شهر الیستا مرکز جمهوری کالمیکیا روسیه برگزار شد. این رویداد با حضور کارشناسان، پژوهشگران و نمایندگان مراکز علمی و دانشگاهی کشورهای منطقه برگزار و موضوعاتی از جمله تغییرات اقلیمی، کمبود منابع آبی، بیابان‌زایی، حفاظت از اکوسیستم دریای خزر، امنیت زیست‌محیطی و توسعه پایدار بررسی شد. در این نشست، نمایندگانی از ایران، روسیه، قزاقستان، جمهوری آذربایجان و ازبکستان حضور داشتند و نمایندگان ترکمنستان نیز به صورت برخط در این رویداد مشارکت کردند.
ابوالفضل واحدی معاون آموزشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در نشست شورای آموزش عالی فارس، با تاکید بر نقش دانشگاه‌ها در عبور کشور از شرایط دشوار و حل مسائل جامعه، اظهار کرد: چشم امید کشور به دانشگاه‌ها است و رئیس‌جمهور و دولت نیز بر نقش‌آفرینی مراکز آموزش عالی در حل مسائل کشور تمرکز دارند. به گفته وی در پی اتفاقات یکسال گذشته از جمله جنگ ۱۲روزه، حوادث دی‌ماه و جنگ ۴۰روزه، بیش از ۳۰ ساختمان دانشگاهی آسیب دیدند اما با وجود محدودیت‌ها، دانشگاه‌ها از همان هفته نخست سال تحصیلی، کلاس‌های خود را به‌صورت حضوری برگزار و دانشجویان نیز استقبال کردند. واحدی اظهار داشت که بر اساس تاکید رهبر معظم انقلاب بر ضرورت اتکا به علم و فناوری برای دستیابی به ایران قوی، دانشگاه‌ها جایگاهی محوری در تحقق این هدف دارند.
اسامی برگزیدگان مرحله نهایی سی‌ویکمین المپیاد علمی - دانشجویی کشور سال ۱۴۰۵ اعلام شد. سازمان سنجش به دنبال انتشار نتایج سی‌ویکمین المپیاد علمی - دانشجویی کشور سال ۱۴۰۵، اعلام کرد که اسامی برگزیدگان مرحلۀ نهایی پس از بررسی، تعیین رتبه و اعطای مدال در شورای برنامه‌ریزی المپیاد علمی دانشجویی کشور اعلام شده است.
جلسه ۵۹۹ شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی در هفته گذشته برگزار شد. به گفته غلامرضا بصیرنیا دبیر شورا در این جلسه ماده واحده ساماندهی ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی عمومی در سال ۱۴۰۶ و برخی مناسبت‌های نامگذاری تقویم، مطرح و تصویب شد. همچنین با ثبت ۶ مناسبت جدید، از جمله مناسبت‌های مرتبط با جنگ رمضان، برای درج در تقویم رسمی کشور موافقت کرد. امسال ۱۸ مناسبت تقویمی در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده که در شرف توشیح و ابلاغ از سوی رئیس جمهوری است. در این جلسه مقرر شد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ظرف مدت شش‌ماه برنامه خود برای تأمین نیروی انسانی مورد نیاز رشته‌های علوم پزشکی در مناطق محروم کشور را با تأکید بر بومی‌گزینی در آزمون سراسری و حمایت مالی از خدمت دانش‌آموختگان این رشته‌ها در مناطق محروم به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه کند.
انتشار مقاله و کشفیات پژوهشگران ایرانی
یک شرکت فناور مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران با بهره‌گیری از پژوهش‌های دانشگاهی، موفق شد با تولید محصولات پیشرفته در حوزه‌های کشاورزی، دامپروری و صنایع غذایی، ضمن تأمین نیازهای کلیدی بازار داخلی، گامی مهم در جهت کاهش وابستگی به نمونه‌های خارجی بردارد. یکی از محصولات اصلی این شرکت، رقیق‌کننده دانش‌بنیان اسپرم است که توسعه آن حاصل تداوم فعالیت‌های پژوهشی، پروژه‌های دانشجویی و پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری بوده است.این محصول با اتکا به ظرفیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاهی توسعه یافته و در مسیر تبدیل دانش تخصصی به محصولی کاربردی برای صنعت دامپروری قرار گرفته است. ثبت اختراع این محصول در کشور نیز از جمله دستاوردهای این مسیر فناورانه به شمار می‌رود.توسعه چنین محصولاتی بیانگر ظرفیت پژوهش‌های دانشگاهی برای پاسخ‌گویی به نیازهای تخصصی بخش تولید و ایجاد ارزش افزوده از طریق تجاری‌سازی دانش است؛ مسیری که می‌تواند به تقویت توان فناورانه کشور در حوزه کشاورزی و دامپروری کمک کند.
پژوهشگران دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران در مطالعه‌ای نوآورانه، راهکاری مبتنی بر ترکیب مواد تغییر فازدهنده (PCM) و عایق پلی‌استایرن منبسط‌شده (EPS) برای کاهش مصرف انرژی و انتشار دی‌اکسیدکربن ساختمان‌های مسکونی ارائه کردند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد در صورت استفاده بهینه از این سامانه، مصرف کل سالانه انرژی تا ۳۶.۵۷ درصد و انتشار سالانه CO₂ تا ۶۱ هزار و ۲۵۷ کیلوگرم کاهش می‌یابد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد استفاده بهینه از دیوارهای ترکیبی PCM-EPS می‌تواند دستاوردهای قابل توجهی در حوزه بهره‌وری انرژی و پایداری زیست‌محیطی به همراه داشته باشد. بر اساس یافته‌ها، مصرف انرژی گرمایشی تا ۶۴.۴ درصد، مصرف انرژی سرمایشی تا ۲۰.۴ درصد و مصرف کل سالانه انرژی تا ۳۶.۵۷ درصد کاهش یافته است. همچنین میزان انتشار دی‌اکسیدکربن سالانه ساختمان تا ۶۱ هزار و ۲۵۷ کیلوگرم در سال کاهش پیدا کرده است. از دیگر نتایج مهم این تحقیق می‌توان به افزایش ۴۷.۳ درصدی ساعات آسایش حرارتی در شرایط خاموش بودن سامانه‌های سرمایشی و گرمایشی، کاهش قابل توجه مصرف انرژی و ارتقای پایداری ساختمان از طریق بهینه‌سازی پوسته خارجی اشاره کرد.
«بررسی آزمایشگاهی و شبیه‌سازی جت برخوردی و طرحواره میکروفین در خنک‌کاری چاه حرارتی میکروکانالی» عنوان رساله دکتری محسن مشهدی کشتیبان از دانشگاه تربیت مدرس است که با راهنمایی محمد ضابطیان طرقی و حمایت بنیاد ملی علم ایران انجام داده است. مدیریت حرارتی سیستم‌های الکترونیکی با روش ارائه شده در کاربردهای عملی چاه‌های حرارتی و پژوهش‌های تحقیقاتی کمتر مورد بررسی قرار گرفته است که این پژوهش سعی در پوشش خلأ موجود در این زمینه را داشته است.
سعید وزیریان با راهنمایی علی فرزادی، عضو هیأت علمی دانشکده مهندسی مواد و متالورژی این دانشگاه، طرح پژوهشی با عنوان «سازوکار تحولات ریزساختاری و خواص مکانیکی اتصال فاز مایع گذرای آلیاژ Ti-۶Al-۴V به سوپرآلیاژ پایه نیکل اینکونل ۶۱۷ با لایه واسط پایه نقره» را اجرایی کردند. این طرح با هدف کاهش دما و زمان اتصال برای حفظ ریزساختار دوفازی آلیاژ Ti-۶Al-۴V، ساخت قطعات دوفلزی مورد نیاز صنایع پیشرفته و جلوگیری از تشکیل فازهای بین‌فلزی مخرب در ناحیه اتصال انجام شد.
مقاله پژوهشی عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، موفق به دریافت جایزه جهانی بهترین پژوهش شهری (Best Urban Research Award) در رویداد بین‌المللی مجمع جهانی جوامع نوظهور (ECF ۲۰۲۶) شد. این مقاله با عنوانNeed Assessment of Urban Zones to Strengthen and Expand Green Space with Emphasis on Spatial Justice (Case Study: Tehran Metropolitan)، مستخرج از طرح پژوهشی کاربردی و کوچک مقیاس با عنوان «ارزیابی فضایی پیوستگی شبکه فضای سبز شهر تهران با استفاده از اصول بوم‌شناسی سیمای سرزمین» بوده است که به کارفرمایی دفتر ارتباط با جامعه و صنعت ذیل معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران انجام شده است.
پژوهشگران دانشکدگان فنی دانشگاه تهران با تلفیق هوش مصنوعی و تصمیم‌گیری چندمعیاره، چهارچوبی هوشمند و داده‌محور برای غربالگری و رتبه‌بندی مخازن تخلیه‌شده گازی، با هدف ذخیره‌سازی زیرزمینی هیدروژن ارائه کردند که می‌تواند زمان مورد نیاز برای ارزیابی گزینه‌های ذخیره‌سازی را کاهش دهد. این پژوهش توسط فاطمه هاشمی، دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران، با هدایت و راهبری بهنام صدایی، عضو هیأت علمی دانشکده مهندسی شیمی دانشکدگان فنی دانشگاه تهران و همکاری محمدرضا رسایی، دانشیار دانشکدگان فنی دانشگاه تهران انجام شده است.
پژوهشگران دانشکده مهندسی عمران دانشگاه صنعتی شریف با تبدیل رسوبات حاصل از لایروبی خلیج گرگان به بلوک‌های سبک ساختمانی، راهکاری نوآورانه برای استفاده از پسماندهای زیست‌محیطی در صنعت ساختمان ارائه کردند. این طرح با جایگزینی کامل ماسه طبیعی در فرایند تولید، گامی در جهت کاهش مصرف منابع طبیعی و توسعه مصالح ساختمانی پایدار به شمار می‌رود.