ساری- ایرنا- رسانههای معاند در تکنیک گوی زنگ زده با تزریق پیوسته و هدفمند شایعات ، روایتهای حاشیهای و دادههای ناقص یقین مخاطبان را به تردید تبدیل میکنند.
گوی فلزی در ظرف آب، در ابتدا منسجم و براق است اما تماس مداوم گوی با آب، لایهای از زنگار و رنگ بد را بر آن مینشاند. رسانههای معاند نیز گاهی با قرار دادن باور و یقین مردم در یک ظرف رسانهای، آن باور را مورد حملات هدفمند رسانه ای قرار می دهند تا یقین مخاطب دچار زنگار فکری شود حالتی که در آن باور اصلی همچنان وجود دارد اما دیگر زیبایی و قدرت ندارد.
تحلیل تکنیک گوی زنگزده بر پایه یک استعاره بصری بنا شده است. رسانههای بیگانه نیز باورهای محکم مخاطب را به عنوان گویهای فلزی در نظر میگیرند و با تکرار فرسایشی یک پیام، اخبار حاشیهای، شایعات بی اساس و روایتهای گزینشی، جریان اطلاعاتی ایجاد میکنند که هدفشان آلوده کردن یقین و باور قطعی مخاطبان است.
این جریان رسانهای گزاره هایی که در ذهن شما سبب یقین و باور به موضوعی شده است را مورد هدف قرار می دهند و با خلق گزاره هایی بی پایه و اساس سبب ایجاد شک می شوند تا در نهایت، باور مخاطبان مانند گوی زنگزده از درون خورده و رنگ ببازد و شک به جای یقین بنشیند.
به طور مثال شما به این یقین رسیده اید که قدرت موشکی ایران و اتکا به دانش بومی سبب بازدارندگی در جنگ اخیر شده است اما رسانههای غربی و عبری، این گزاره شما را مورد هدف قرار می دهند و با برجستهسازی ادعاهایی مانند خرید مواد اولیه موشکی از چین و روسیه، بهدنبال ایجاد شک و از بین بردن یقین قطعی شما در خصوص توانمندی های دفاعی ایران هستند.
در زمانهای حساس سیاسی یا اجتماعی، رسانه به جای حمله به اصل مشارکت، بر روی ناکارآمدیهای کوچک، حاشیههای اداری و بیثمر بودن اقدامات فردی تمرکز میکند این حجم از اخبار مانند قطرات مداوم آب، زنگار تردید را بر باور مشارکت مینشاند تا فرد در نهایت با خود بگوید حضور من چه فرقی ایجاد میکند؟
رسانه با تمرکز افراطی بر استثنائات و خطاهای گذری، تصویری از یک نهاد منظم میسازد که انگار همواره در حال لغزش است. تکرار مداوم این پیام باعث میشود مخاطب به جای ارزیابی عملکرد کلان، تنها زنگار خطاها را ببیند و اعتبار کل ساختار در ذهن او فرسایش یابد.
چگونه از این تله بگذریم؟ نخست، میان یک رویداد حاشیهای و روند کلی تفکیک قائل شویم؛ نباید اجازه دهیم استثنائات، جایگزین قواعد کلی شوند.
دوم، از خود بپرسیم آیا این حجم از اخبار، برای آگاهیرسانی است یا برای ایجاد خستگی و بیتفاوتی؟سوم، در مواجهه با حجم انبوه اخبار منفی و بیثمر، به دنبال معنای کلی بگردیم، نه اینکه در ریزترین جزئیات و حاشیهها غرق شویم.
رسانهها برای باور پذیر کردن ادعاهای بیسند گاهی به نامها و القاب پناه میبرند تا اعتبار یک عنوان جای صحت یک ادعا را بگیرد و ذهن مخاطب پیش از پرسش خلع سلاح شود.
*فعال رسانهای در مازندران
