عصر ایران - بعد از دو جنگ و تجاوز اسراییل به ایران در خرداد و اسفند ۱۴۰۴ و با توجه به این که اسراییل همسایه ایران نیست این پرسش در اذهان درگرفت که ریشه های این منازعه را که به دو جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه انجامید و اسراییل دست به ترور عالی ترین مقامات و فرماندهان ایران زد در کجا باید جست؟
کتاب «بازدارندگی ناتمام» نوشته حمیدرضا عزیزی به همین ریشه ها پرداخته و آرمین منتظری مترجم کتاب درباره آن میگوید؛ «بازدارندگی ناتمام» به معرفی و آسیبشناسی محور مقاومت میپردازد و همچنین ابعاد ایدئولوژیک، اقتصادی، نظامی و ژئوپولیتیکی محور مقاومت را در منطقه شرح میدهد.
کتاب «بازدارندگی ناتمام» حاصل سالها مطالعه و پژوهش نویسنده درباره محور مقاومت و تحولات منطقهای مرتبط با آن است و روند شکلگیری و تحول این شبکه را از آغاز تا دوران اوج و سپس مواجهه با چالشهای آن برمی رسد.
مترجم کتاب یکی از شناخته شده ترین روزنامه نگاران حوزه بین الملل است و ترجمه ها و یادداشت های او در روزنامه فعلا در محاق توقیف هم میهن و به عنوان دبیر گروه دیپلماسی و بین الملل مورد توجه مخاطبان قرار می گرفت و ترجمه این کتاب نشان می دهد همچنان دغدغه های خود را پی گیری می کند و دست از ترجمه و نوشتن نکشیده است.
از این رو اگر خود مترجم کتاب هم نبود اهمیت داشت که چه توضیحی درباره آن دارد چه رسد به این که خود ترجمه کرده است.
آرمین منتظری، ناتمام» درباره موضوع و محتوای این اثر توضیح میدهد:
«این کتاب به معرفی و آسیبشناسی محور مقاومت میپردازد. در این اثر، از زمان شکلگیری محور مقاومت و دلایل پیدایش آن، با آغاز نقشآفرینی جمهوری اسلامی و راهبردهایی که در این زمینه در پیش گرفته شد، سخن گفته میشود. همچنین ابعاد ایدئولوژیک، اقتصادی، نظامی و ژئوپولیتیکی محور مقاومت در منطقه تشریح شده است.»
او درباره رویکرد آسیبشناسانه نویسنده به محور مقاومت میگوید: «نویسنده ، نقاط قوت و ضعف آن را مورد بررسی قرار میدهد. استدلال اصلی کتاب این است که محور مقاومت به دلایلی در مسیر افول قرار گرفته و دیگر به شکلی که پیشتر میشناختیم، وجود ندارد. نویسنده در عین حال معتقد است ممکن است محور مقاومت در آینده و به شکلی متفاوت دوباره ظهور کند.»
منتظری با اشاره به عنوان فرعی کتاب، «ریشهها و پیامدهای منازعه ایران و اسرائیل»، یکی از مهمترین اهداف توسعه محور مقاومت را ایجاد بازدارندگی در برابر اسرائیل میداند و توضیح میدهد:
«یکی از اهداف جمهوری اسلامی ایران از توسعه محور مقاومت، گسترش دامنه نفوذ خود در منطقه بوده است. در کنار این هدف، یکی از مهمترین کارکردهای محور مقاومت، ایجاد بازدارندگی در برابر اسرائیل بوده است. اسرائیل طی ۴۷ سال گذشته اصلیترین دشمن جمهوری اسلامی بوده است. ازاینرو، دشمنی با اسرائیل همواره در ابعاد گفتمانی، سیاسی و دیپلماتیک وجود داشته است.»
او درباره سازوکار موردنظر برای تحقق این بازدارندگی میگوید:
«در واقع هدف اساسی، ایجاد بازدارندگی از طریق استفاده از شبکه محور مقاومت بوده است؛ به این معنا که اگر قرار است ایران وارد جنگی شود، در بیرون از مرزهای خود با تهدید مواجه شود، نه در خاک خود. به بیان دیگر، قرار بوده است تهدید به داخل مرزهای ایران سرایت نکند.»
به گفته منتظری، یکی از استدلالهای نویسنده برای اثبات تضعیف کارکرد محور مقاومت و قرار گرفتن آن در مسیر افول، همین سرایت تهدید به خاک ایران است.
او همچنین با اشاره به جایگاه سوریه و حزبالله در راهبرد محور مقاومت توضیح میدهد: «اگر به اجزای محور مقاومت توجه کنیم، میبینیم که دو جزء بسیار مهم آن، یعنی سوریه و حزبالله، در مرزهای اسرائیل قرار داشتند. این موضوع نشاندهنده اهمیت اسرائیل در راهبرد محور مقاومت است.
هدف این بود که با ایجاد نوعی «حلقه آتش» در اطراف اسرائیل، این ساختار محدود شود و امکان گسترش تهدیدهای آن به سمت ایران کاهش یابد.
حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر ارشد گروه بینالمللی بحران، در این کتاب با نگاهی دقیق و بیطرفانه، چالشها و آسیبهای محور مقاومت را نیز بررسی میکند.
نثر روان و روایتمحور کتاب، در کنار تحلیلهای آن، به نویسنده امکان داده مفاهیم پیچیده روابط بینالملل و توان قوای منطقهای را به زبانی روشن و قابلفهم برای مخاطبان غیرمتخصص توضیح دهد.
«بازدارندگی ناتمام» به زبان انگلیسی نوشته شده و نسخه اصلی آن را در همین سال ۲۰۲۶ ناشری در آلمان به چاپ رسانده است.
این کتاب در ۲۷۸ صفحه و با قیمت یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان، از مجموعه «روبهرو» نشر وزن دنیا منتشر شده و در دست رس پژوهش گران و علاقهمندان قرار گرفته است.
