سرمایه‌گذاران در شرایطی نسبت به هزینه‌های سنگین زیرساخت هوش مصنوعی نگران شده‌اند که غول‌های فناوری همچنان بر افزایش سرمایه‌گذاری‌های خود پافشاری می‌کنند. در دو هفته گذشته، آلفابت، آمازون، متا و مایکروسافت برنامه‌های خود را برای اختصاص بیش از ۷۴۰ میلیارد دلار به هزینه‌های سرمایه‌ای در سال جاری اعلام کردند. وال‌استریت بخش عمده این مبالغ را
سرمایه‌گذاران در شرایطی نسبت به هزینه‌های سنگین زیرساخت هوش مصنوعی نگران شده‌اند که غول‌های فناوری همچنان بر افزایش سرمایه‌گذاری‌های خود پافشاری می‌کنند.
در دو هفته گذشته، آلفابت، آمازون، متا و مایکروسافت برنامه‌های خود را برای اختصاص بیش از ۷۴۰ میلیارد دلار به هزینه‌های سرمایه‌ای در سال جاری اعلام کردند. وال‌استریت بخش عمده این مبالغ را سرمایه‌گذاری در زیرساخت هوش مصنوعی، از جمله مراکز داده و تراشه‌ها، ارزیابی می‌کند.
در ابتدای موج گسترش هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاران معمولاً از چنین هزینه‌های هنگفتی استقبال می‌کردند و آن‌ها را نشانه اعتماد شرکت‌ها به ظرفیت رشد این فناوری می‌دانستند. اما با ورود به سه‌ماهه چهارم سال، این خوش‌بینی جای خود را به نگرانی‌هایی درباره جریان نقدی آزاد منفی، افزایش بدهی‌ها و تردید نسبت به بازدهی واقعی این سرمایه‌گذاری‌های عظیم داده است. جریان نقدی آزاد منفی زمانی رخ می‌دهد که هزینه‌های یک شرکت از درآمد نقدی آن بیشتر باشد.
این نگرانی‌ها روز جمعه سراسر بازار را تحت تأثیر قرار داد. شاخص نزدک ۲.۹ درصد سقوط کرد و سهام شرکت‌های تولیدکننده تراشه نیز با افت قابل‌توجهی مواجه شدند. سهام انویدیا ۴ درصد، برودکام بیش از ۵ درصد و کوالکام ۱۱ درصد کاهش یافت. آلفابت نیز پس از سقوط ۱۲ درصدی روز پنجشنبه که بدترین عملکرد یک‌روزه تاریخ این شرکت بود و ۵۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار آن را از بین برد، بار دیگر افت کرد.
هزینه‌های هوش مصنوعی و کاهش جریان نقدی شرکت‌ها
بخش مهمی از نگرانی‌ها به شرکت‌هایی مربوط می‌شود که پیش‌تر از کسب‌وکارهای اصلی خود جریان نقدی آزاد بسیار بالایی به دست می‌آوردند، اما اکنون با تهدید هوش مصنوعی علیه مدل اقتصادی همان فعالیت‌ها روبه‌رو هستند. آلفابت در هفته جاری نمونه روشنی از این وضعیت ارائه داد.
شرکت مادر گوگل در سه‌ماهه سوم سال، جریان نقدی آزاد منفی ۹.۱ میلیارد دلاری را گزارش کرد. این دومین فصل متوالی بود که شرکت با جریان نقدی آزاد منفی روبه‌رو می‌شد؛ آن هم در شرایطی که هزینه‌های سرمایه‌ای فصلی به ۵۱.۴ میلیارد دلار افزایش یافته بود. آلفابت پیش‌بینی می‌کند مجموع هزینه‌های سرمایه‌ای آن در سال جاری به ۲۰۵ میلیارد دلار برسد و این روند افزایشی در سال ۲۰۲۷ نیز ادامه پیدا کند.
در همین حال، موفقیت چشمگیر قابلیت AI Mode گوگل که یک چت‌بات مبتنی بر هوش مصنوعی و مستقیماً ادغام‌شده در موتور جست‌وجوی این شرکت محسوب می‌شود، به‌تدریج کسب‌وکار اصلی درآمدزای گوگل را تحت فشار قرار داده است. رشد درآمد تبلیغات جست‌وجوی گوگل که تقریباً نیمی از درآمد شرکت را تشکیل می‌دهد، به ۱۲ درصد کاهش یافته؛ ضعیف‌ترین نرخ رشد این بخش طی پنج فصل گذشته.
در نتیجه، گوگل در موقعیتی دشوار قرار گرفته؛ این شرکت میلیاردها دلار برای توسعه فناوری هوش مصنوعی هزینه می‌کند، درحالی‌که همین فناوری ممکن است کسب‌وکار جست‌وجویی را تضعیف کند که منبع اصلی تأمین درآمد آن به شمار می‌رود.
آمازون نیز شرایط مشابهی دارد. این شرکت در ۱۲ ماه گذشته جریان نقدی آزاد منفی ۴۲.۴ میلیارد دلاری ثبت کرد؛ درحالی‌که طی سال قبل از آن، ۱۴.۸ میلیارد دلار جریان نقدی آزاد مثبت داشت. آمازون اعلام کرده که قصد دارد در سال جاری ۲۲۰ میلیارد دلار هزینه سرمایه‌ای انجام دهد. با وجود رشد ۳۹ درصدی درآمد بخش خدمات ابری AWS، سهام این شرکت پس از انتشار گزارش مالی روز پنجشنبه ۷ درصد سقوط کرد.
متا نیز با خروج نقدینگی قابل‌توجهی روبه‌رو شده است. این شرکت در سه‌ماهه سوم، جریان نقدی آزاد منفی ۲.۱ میلیارد دلاری را گزارش کرد؛ زیرا هزینه‌های سرمایه‌ای آن از میزان نقدینگی حاصل از فعالیت‌های عملیاتی فراتر رفت. متا پیش‌بینی کرده هزینه‌های سرمایه‌ای‌اش در سال جاری به ۱۴۵ میلیارد دلار برسد.
این شرکت همچنین اشاره کرد که Muse، عامل هوش مصنوعی شخصی و رایگان جدید آن، هزینه محاسباتی بالایی دارد. مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، درباره این محصول گفت:
اجرای Muse به توان محاسباتی بسیار زیادی نیاز دارد.
با وجود این، درآمد تبلیغاتی متا ۲۶ درصد رشد کرد. بااین‌حال، حتی این عملکرد مثبت نیز نتوانست مانع سقوط ۱۰ درصدی سهام شرکت در هفته گذشته شود.
مایکروسافت؛ تنها استثنا در میان غول‌های فناوری
مایکروسافت تنها شرکتی بود که در زمینه جریان نقدی آزاد وضعیت مثبتی داشت. این شرکت در آخرین سه‌ماهه مالی خود ۱۸.۶ میلیارد دلار جریان نقدی آزاد مثبت ثبت کرد و هزینه‌های سرمایه‌ای آن به ۴۵.۲ میلیارد دلار رسید؛ رقمی کمتر از پیش‌بینی ۵۰ میلیارد دلاری قبلی.
مایکروسافت تأکید کرد که کاهش هزینه‌ها به معنای عقب‌نشینی عمدی از سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی نیست. این شرکت علت اختلاف رقم واقعی با پیش‌بینی را تأخیر در تأمین ظرفیت پردازشی از سوی ارائه‌دهندگان خدمات شخص ثالث دانست. در پی انتشار این گزارش، سهام شرکت‌های کوچک‌تری که توان پردازشی هوش مصنوعی را اجاره می‌دهند نیز با افت مواجه شد.
نکته مهم این است که تأمین مالی زیرساخت عظیم هوش مصنوعی صرفاً از محل سود شرکت‌های بزرگ فناوری انجام نمی‌شود. انتشار سهام و اوراق قرضه نیز به یکی از منابع اصلی تأمین این هزینه‌ها تبدیل شده است.
بر اساس اطلاعات مؤسسه اس‌اندپی گلوبال مارکت اینتلیجنس، مایکروسافت، آلفابت، آمازون، متا و اوراکل در مجموع طی سال ۲۰۲۶ حدود ۳۲۶ میلیارد دلار از طریق استقراض تأمین مالی کرده‌اند؛ رقمی که سه برابر میزان بدهی جذب‌شده توسط این شرکت‌ها در سال گذشته محسوب می‌شود.
تقاضا برای توان پردازشی هوش مصنوعی همچنان بالاست. گوگل، آمازون و مایکروسافت همگی از رشد کسب‌وکارهای خدمات ابری خود خبر داده‌اند. با وجود این، سرمایه‌گذاران بیش از گذشته از هزینه‌های سنگین پاسخ‌گویی به این تقاضا نگران هستند.
تأثیر نگرانی‌های بازار بر عرضه اولیه سهام آنتروپیک
شرایط مبهم بازار می‌تواند عرضه اولیه سهام آنتروپیک را نیز پیچیده‌تر کند؛ شرکتی فعال در حوزه هوش مصنوعی که انتظار زیادی برای ورود آن به بازار بورس وجود دارد. آنتروپیک اوایل همین هفته مدارک لازم برای عرضه عمومی سهام خود را ثبت کرد و ادامه رشد این شرکت به دسترسی به حجم عظیمی از توان پردازشی وابسته خواهد بود.
روز جمعه، فایننشال تایمز گزارش داد که بلک‌استون به سرمایه‌گذاران هشدار داده آنتروپیک ممکن است پس از عرضه اولیه سهام، شرایط لازم برای دریافت رتبه اعتباری سرمایه‌گذاری را نداشته باشد. چنین وضعیتی می‌تواند وابستگی این شرکت به ارائه‌دهندگان بزرگ خدمات ابری و سایر شرکت‌های شخص ثالث را برای تأمین مالی برنامه‌های توسعه زیرساختی افزایش دهد.