آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان دستگاه‌های اجرایی با هدف اصلاح الگوی سفر‌های روزانه، کاهش مصرف سوخت، مدیریت ترافیک و آلودگی هوا و توسعه استفاده از شیوه‌های حمل‌ونقل کم‌مصرف، پس از تصویب در هیئت وزیران، از سوی معاون اول رئیس‌جمهور به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ شد.
جوان آنلاین: بر اساس این آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی موظفند با تدوین و اجرای برنامه‌های فرهنگ‌سازی، اطلاع‌رسانی و ارتقای مشارکت کارکنان، زمینه کاهش استفاده از خودرو‌های شخصی و گسترش حمل‌ونقل عمومی و شیوه‌های جایگزین رفت‌وآمد را فراهم کنند.
هدف‌گذاری ۳ ساله برای اصلاح الگوی رفت‌وآمد کارکنان
بر اساس ماده ۲ آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی موظفند با رضایت کارکنان و از طریق جمع‌آوری و تحلیل اطلاعات مرتبط با محل سکونت، شیوه فعلی رفت‌وآمد و امکان استفاده از حمل‌ونقل عمومی، برنامه مدیریت سفر کارکنان را به‌گونه‌ای تنظیم کنند که حداکثر طی سه سال، حداقل ۷۰ درصد کارکنان از روش‌هایی غیر از خودروی شخصی تک‌سرنشین برای رفت‌وآمد به محل کار استفاده کنند و سهم استفاده از خودروی شخصی برای این منظور به حداکثر ۳۰ درصد برسد.
پیاده‌روی، استفاده از اسکوتر و دوچرخه، حمل‌ونقل عمومی، خودرو‌های اشتراکی با حداقل سه سرنشین، سرویس رفت‌وآمد و موتورسیکلت برقی از جمله شیوه‌های مورد تأکید این آیین‌نامه است.
همچنین دستگاه‌های اجرایی موظفند کارکنانی را که از روش‌های جایگزین خودروی شخصی استفاده می‌کنند، در چارچوب اعتبارات مصوب مورد تشویق قرار دهند و با هماهنگی نهاد‌ها و شرکت‌های مربوط، زمینه بهره‌مندی آنان از تسهیلات خرید وسایل نقلیه کم‌مصرف و برقی را فراهم کنند.
جایگزینی خودرو‌های بنزینی و تعیین یک روز بدون خودروی شخصی
بر اساس این آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی موظفند اقدامات لازم را برای جایگزینی خودرو‌های سازمانی بنزینی با خودرو‌های برقی و هیبریدی انجام دهند.
همچنین خرید خودرو‌های سواری و وانت ساخت داخل، در سقف اعتبارات مصوب و با رعایت ضوابط مربوط، بر اساس اولویت خودرو‌های برقی، هیبریدی، دوگانه‌سوز و سپس بنزینی مجاز خواهد بود.
تعیین یک روز در هفته به‌عنوان «روز بدون خودروی شخصی» و تشویق کارکنان به استفاده از حمل‌ونقل عمومی در این روز نیز از دیگر تکالیف دستگاه‌های اجرایی است. در این روز، پارکینگ دستگاه‌ها صرفاً برای توقف خودرو‌های سازمانی قابل استفاده خواهد بود.
دورکاری حداقل ۲ روز در هفته برای کارکنان واجد شرایط
مطابق ماده ۳ آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی موظفند در چارچوب آیین‌نامه دورکاری، کارکنانی را که تمام یا بخشی از فعالیت‌های آنان قابلیت انجام غیرحضوری دارد، حداقل دو روز در هفته به‌صورت دورکار به کار گیرند.
اجرای این حکم باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که پایداری و استمرار ارائه خدمات دستگاه‌های اجرایی مختل نشود. همچنین فراهم‌سازی بستر امن برای مدیریت وظایف کارکنان دورکار و تأمین دسترسی مورد نیاز آنان به سامانه‌های مربوط، با رعایت الزامات امنیتی و تعیین سطوح دسترسی مجاز، مورد تأکید قرار گرفته است. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز موظف است دسترسی کارکنان دورکار به شبکه ملی اطلاعات را تسهیل کند.
سامان‌دهی سرویس رفت‌وآمد و اولویت‌بندی استفاده از پارکینگ
بر اساس آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی باید خدمات رفت‌وآمد کارکنان را به‌گونه‌ای مدیریت کنند که با استفاده از کمترین تعداد خودرو، بیشترین تعداد کارکنان بتوانند از سرویس‌های سازمانی بهره‌مند شوند.
اولویت استفاده از پارکینگ‌های سازمانی به افراد دارای شرایط خاص، از جمله افراد دارای معلولیت، بیماران خاص، مادران دارای فرزند شیرخوار، خودرو‌های سازمانی، خودرو‌های برقی و اشتراکی و کارکنانی که امکان استفاده از حمل‌ونقل عمومی را ندارند، اختصاص می‌یابد.
همچنین پرداخت کمک‌هزینه رفت‌وآمد صرفاً برای کارکنانی امکان‌پذیر است که از خودروی شخصی یا سازمانی استفاده نمی‌کنند.
کاهش مأموریت‌های حضوری و توسعه آموزش‌های مجازی
بر اساس این مصوبه، برگزاری مجازی دوره‌های آموزشی‌ای که به حضور فیزیکی کارکنان نیاز ندارند، الزامی است. همچنین صدور مجوز مأموریت حضوری برای فعالیت‌هایی که قابلیت انجام برخط دارند، ممنوع بوده و صدور مأموریت در سایر موارد، به احراز ضرورت حضور فیزیکی از سوی بالاترین مقام دستگاه اجرایی یا مقام مجاز از طرف وی منوط شده است. دستگاه‌ها همچنین باید پیش از صدور مجوز، امکان تجمیع مأموریت‌های مرتبط و کاهش تعداد افراد اعزامی را بررسی کنند.
نظارت سازمان اداری و استخدامی کشور بر اجرای آیین‌نامه
بر اساس ماده ۱۰ این آیین‌نامه، سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است شاخص‌های نظارت بر عملکرد دستگاه‌های اجرایی در اجرای مفاد این مصوبه را تدوین و نتایج آن را در ارزیابی سالانه عملکرد دستگاه‌ها و جشنواره شهید رجایی لحاظ کند. دستگاه‌های اجرایی نیز موظفند در پایان هر سال، گزارش اجرای آیین‌نامه و میزان تحقق اهداف آن را به این سازمان ارائه دهند.
بر اساس ماده ۹، دستگاه‌های اجرایی و واحد‌های عملیاتی خدمات‌رسان که ارائه مستقیم و بی‌وقفه خدمات آنها مستلزم حضور فیزیکی نیروی انسانی است، از ضوابط خاص خود در زمینه نحوه فعالیت، ساعات کار و میزان حضور کارکنان پیروی می‌کنند و در صورت امکان، از ظرفیت‌های این آیین‌نامه نیز بهره‌مند خواهند شد.
این آیین‌نامه، مدیریت رفت‌وآمد کارکنان را از یک موضوع صرفاً حمل‌ونقلی به بخشی از نظام مدیریت مصرف انرژی، ارتقای بهره‌وری و اصلاح شیوه‌های انجام کار در دستگاه‌های اجرایی تبدیل می‌کند؛ رویکردی که تحقق آن، مستلزم برنامه‌ریزی هدفمند، مشارکت کارکنان و پایش مستمر نتایج در سطح دستگاه‌های اجرایی است.