زاهدان - ایرنا - دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت که بازنگری در رشته‌های دانشگاهی، جهت‌دهی پژوهش‌ها به سمت حل مسائل مناطق و تعیین مأموریت علمی برای هر دانشگاه از ضرورت‌های آموزش عالی بویژه در سیستان و بلوچستان و البته مورد نیاز استان است.
به گزارش ایرنا، عبدالحسین خسروپناه روز شنبه در نشست با روسای دانشگاه‌ها، اعضای هیات علمی و هیات اندیشه‌ورز سیستان و بلوچستان در سرسرای خاتم استانداری اظهار کرد: /وقت آن رسیده/ ظرفیت دانشگاه‌ها متناسب با مزیت‌های اقتصادی و نیازهای واقعی هر منطقه به کار گرفته شود.
به اعتقاد دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، تناسب نداشتن برخی رشته‌های دانشگاهی با نیازهای بازار کار از جمله برخی مسائل و چالش آموزش عالی است بر همین اساس رشته‌های تحصیلی متناسب با شرایط استانها بازنگری شوند و رشته‌های دارای ظرفیت اشتغال‌زایی و درآمدزایی نیز توسعه یابد.
خسروپناه ادامه داد: کندی فرایند شورای گسترش و شورای برنامه‌ریزی وزارت علوم توسعه رشته‌های مورد نیاز را دشوار کرده است و واگذاری اختیارات بیشتر به دانشگاه‌ها برای ایجاد رشته‌های جدید و متناسب‌سازی آموزش عالی با نیازهای منطقه می‌تواند این روند را تسهیل کند.
به گفته وی جا دارد دانشگاه‌های سیستان و بلوچستان متناسب با ظرفیت‌های منطقه در حوزه‌های دریا، کشاورزی، انرژی، معدن، حمل و نقل، سلامت، محیط زیست و فناوری اطلاعات نقش مشخصی در اجرای نقشه جامع علمی کشور داشته باشد.
وی بیان کرد: سهم هر دانشگاه در اجرای این نقشه بر اساس توان تخصصی و مزیت‌های منطقه‌ای تعیین شود به‌گونه‌ای که دانشگاه‌های سیستان و بلوچستان در حوزه‌هایی مانند علوم و فنون دریایی، امنیت غذایی، کشاورزی، هوافضا، الکترونیک، نانوفناوری و زیست‌فناوری فعالیت کنند.
وی بر ضرورت ارتباط پژوهش‌های دانشگاهی با مسائل سیستان و بلوچستان تأکید کرد و افزود: فاصله میان تولید مقالات علمی و نیازهای استان باید کاهش یابد و پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها به موضوعاتی اختصاص پیدا کنند که در حل مشکلات منطقه مؤثر باشند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: در آیین‌نامه جدید ارتقای اعضای هیات علمی، نوآوری و فناوری نیز در کنار فعالیت‌های علمی و پژوهشی مورد توجه قرار گرفته است و تشکیل کارگروهی زیر نظر استاندار برای هدایت پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها به سمت مسائل اولویت‌دار استان ضروریست.
وی با اشاره به محدودیت دسترسی برخی مناطق سیستان و بلوچستان به خدمات آموزشی و درمانی مناسب اظهار کرد: برای پاسخ به نیازهای این مناطق، ایجاد دانشگاه مستقل در همه شهرها ضرورت ندارد و می‌توان متناسب با نیاز هر منطقه، دانشکده یا گروه آموزشی مورد نیاز را ایجاد کرد.
وی اضافه کرد: سیستان و بلوچستان چهار دانشگاه علوم پزشکی دارد و ایجاد دانشگاه پنجم ضرورتی ندارد اما امکان راه‌اندازی دانشکده‌های علوم پزشکی در برخی شهرها برای گسترش خدمات درمانی وجود دارد و اجرای آن به تأمین زیرساخت و منابع مالی نیاز دارد که خیران سلامت می‌توانند در فراهم کردن نیازها مشارکت کنند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، پارک علم و فناوری سیستان و بلوچستان را از ظرفیت‌های مهم توسعه فناوری استان برشمرد و اظهار کرد: این مجموعه ظرفیت قابل توجهی برای گسترش فعالیت‌های فناورانه دارد و باید ارتباط دانشگاه‌ها با بخش صنعت و تولید تقویت شود.
خسروپناه با اشاره به جایگاه ایران در حوزه فناوری‌های پیشرفته گفت: کشور در تولید محصولات زیست‌فناوری رتبه پنجم جهان را دارد و ۱۹ محصول در این حوزه تولید کرده است. ایران همچنین در نانوفناوری در رتبه چهارم تا پنجم جهان قرار دارد.
وی با یادآوری ظرفیت صنایع دستی سیستان و بلوچستان اظهار کرد: از مجموع ۲۹۹ رشته صنایع دستی کشور، بیش از ۵۰ رشته در این استان وجود دارد و سند صنایع دستی با هدف رفع موانع این حوزه و کمک به توسعه تولید و صادرات تدوین شده است.
خسروپناه همچنین به مشارکت یک‌هزار و ۵۰۰ نفر در تدوین نقشه جامع علمی کشور اشاره کرد و گفت: تشکیل هیات‌های اندیشه‌ورز علم و فناوری استانها با هدف مشارکت استادان و دانشگاهیان در تصمیم‌سازی علمی دنبال می‌شود و این هیات‌ها مسائل مشخص استان را همراه با راهکارهای اجرایی مطرح کنند.
وی درباره اجرای سند دانشگاه اسلامی اظهار کرد: مسوولیت اجرای این سند برعهده دانشگاه‌هاست و هر مرکز آموزش عالی متناسب با شرایط خود، مفاد آن را بومی‌سازی و اجرا کند.
رشته‌های دانشگاهی سیستان و بلوچستان پاسخگوی نیازهای استان نیست
استاندار سیستان و بلوچستان نیز در این نشست تدوین برنامه بازنگری در رشته‌ها و ظرفیت پذیرش دانشگاه‌های استان را یادآور شد و گفت: بخشی از رشته‌های تحصیلی با نیاز بازار کار، ظرفیت‌های منطقه و برنامه توسعه سیستان و بلوچستان تناسب ندارد.
منصور بیجار با انتقاد از نامتناسب بودن برخی رشته‌های دانشگاهی با نیازهای بازار کار و برنامه‌های توسعه‌ای استان، بازنگری نقشه رشته‌های تحصیلی و مأموریت دانشگاه‌ها را یک ضرورت عنوان کرد و افزود: تولید علم کاربردی، تربیت نیروی متخصص بومی و پیوند آموزش عالی با بخش‌های اجرایی و اقتصادی از ضرورت‌های تحول دانشگاهی است.
وی اظهار کرد: رشته‌های دانشگاهی سیستان و بلوچستان با سند آمایش سرزمین، برنامه‌های توسعه‌ای و نیازهای واقعی بازار کار همخوانی کامل ندارد و در برخی دانشگاه‌های تخصصی نیز رشته‌هایی ارائه می‌شود که تناسبی با مأموریت آن مراکز و نیازهای منطقه ندارد.
وی افزود: بازنگری در رشته‌های دانشگاهی و دانشکده‌ها با همکاری مجموعه آموزش عالی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی سیستان و بلوچستان در دستور کار قرار گرفته است تا ظرفیت پذیرش دانشگاه‌ها با نیازهای توسعه‌ای سیستان‌وبلوچستان هماهنگ شود.
استاندار سیستان و بلوچستان تغییر مأموریت دانشگاه‌ها را از دیگر الزامات تحول آموزش عالی دانست و اظهار کرد: دانشگاه باید محل تولید علم و تبدیل دانش به ثروت باشد اما بخش قابل توجهی از مجموعه‌های دانشگاهی همچنان به بودجه دولت وابستگی دارند در حالی که دانشگاه‌ها باید با تولید علم کاربردی به توسعه اقتصادی و حل مسائل جامعه کمک کنند.
بیجار ادامه داد: فاصله میان آموزش دانشگاهی و نیازهای اجرایی و صنعتی باید کاهش یابد و دانشگاه‌ها از فضای بسته خود خارج شده تا دانش‌آموختگان علاوه بر دانش نظری، توانایی پاسخگویی به نیازهای واقعی بازار کار و محیط‌های حرفه‌ای را داشته باشند.
وی با اشاره به ظرفیت آموزش عالی سیستان و بلوچستان عنوان کرد: این استان دارای ۲۹ مجموعه آموزش عالی در بخش‌های دولتی و غیردولتی و چهار دانشگاه علوم پزشکی است؛ همچنین حدود ۷۷ هزار دانشجو در مراکز آموزش عالی استان تحصیل می‌کنند که نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه نیروی انسانی جوان در منطقه است.
وی کمبود نیروی انسانی ماندگار در حوزه سلامت را از مسائل مهم سیستان و بلوچستان برشمرد و اظهار کرد: برای رفع این مشکل، طرح پذیرش دانشجویان رشته‌های پزشکی، پیراپزشکی، پرستاری و سایر رشته‌های مرتبط با تعهد خدمت در مناطق محل سکونت و تحصیل، با تقسیم استان به هفت بوم جمعیتی تدوین شده است.
بیجار افزود: این طرح با وجود پیگیری‌های انجام‌شده امسال اجرایی نشد اما پس از طرح موضوع با رییس‌جمهور، دستور اجرای آن برای سال آینده صادر شده است و حمایت وزارت بهداشت برای تحقق آن ضرورت دارد.
وی ادامه داد: نگرانی درباره بازار کار دانش‌آموختگان این رشته‌ها در حالی مطرح می‌شود که سیستان و بلوچستان در سال‌های آینده به نیروی متخصص بیشتری نیاز دارد و با توسعه زیرساخت‌های درمانی می‌تواند علاوه بر پاسخگویی به نیازهای داخلی، پذیرای بیماران کشورهای همسایه نیز باشد.
استاندار سیستان و بلوچستان همچنین تهیه طرح بورسیه داوطلبان این استان در دانشگاه‌های معتبر کشور را مورد اشاره قرار داد و گفت: پیشنهاد شده است بخشی از ظرفیت پذیرش رشته‌هایی مانند پزشکی در دانشگاه‌های بزرگ کشور به داوطلبان سیستان و بلوچستان اختصاص یابد تا فرصت دسترسی جوانان استان به آموزش تخصصی و باکیفیت افزایش پیدا کند.
بیجار با اشاره به ارتباط کیفیت آموزش و پرورش با آینده دانشگاه‌ها اظهار کرد: حدود ۸۹۰ هزار دانش‌آموز در سیستان و بلوچستان تحصیل می‌کنند و پیش‌بینی می‌شود طی چهار سال آینده بین ۴۰ تا ۵۰ هزار نفر به این جمعیت اضافه شود؛ بنابراین ارتقای کیفیت آموزش پایه برای پاسخگویی به نیازهای آینده آموزش عالی ضروریست.
وی افزود: میانگین معدل دانش‌آموزان سیستان و بلوچستان در ابتدای دوره مدیریتی دولت حدود ۷.۶۶ بود که با اقدامات انجام‌شده، استان رتبه دوم کشور را در رشد معدل کسب کرد، اما میانگین معدل همچنان کمتر از ۹ است و بهبود این وضعیت نیازمند بررسی و پیگیری بیشتر است.
به گزارش ایرنا، سیستان و بلوچستان با حدود سه میلیون و ۴۰۰ هزار نفر جمعیت در ۲۶ شهرستان و تنوع قومی، مذهبی و فرهنگی یکی از استانهای جوان کشور است.