خرم‌آباد- زنگ ورزش دانش‌آموزان لرستانی، با وجود توسعه برخی فضاهای ورزشی، همچنان زیر سایه کمبود زیرساخت‌ها قرار دارد.
خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: مدرسه فقط محل آموزش خواندن و نوشتن و انتقال مفاهیم علمی نیست؛ بخش مهمی از شخصیت، عادت‌ها و سبک زندگی دانش‌آموزان نیز در همین محیط شکل می‌گیرد. در این میان، تربیت‌بدنی جایگاهی فراتر از یک زنگ تفریح یا فعالیت جانبی دارد؛ فرصتی برای آموختن تحرک، مراقبت از سلامت جسم، تقویت روحیه جمعی و تجربه زندگی سالم که می‌تواند آثار آن تا سال‌های بزرگسالی همراه دانش‌آموزان باقی بماند.
«تربیت‌بدنی» یکی از ساحت‌های شش‌گانه سند تحول بنیادین
در نظام تعلیم و تربیت نیز این اهمیت مورد توجه قرار گرفته و تربیت‌بدنی به‌عنوان یکی از ساحت‌های شش‌گانه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش شناخته شده است؛ ساحتـی که علاوه بر پرورش توان جسمانی، زمینه‌ساز تقویت دیگر ابعاد تربیتی دانش‌آموزان است. از همین منظر، درس تربیت‌بدنی را نمی‌توان برنامه‌ای حاشیه‌ای دانست که در شرایط محدودیت امکانات یا فشردگی برنامه‌های آموزشی، به‌آسانی کنار گذاشته شود.
با وجود این جایگاه، تحقق اهداف تربیت‌بدنی در مدارس بدون فراهم بودن زیرساخت‌های لازم امکان‌پذیر نیست. فضای ورزشی مناسب، تجهیزات کافی و حضور نیروی انسانی متخصص، سه ضلع مهمی هستند که کیفیت اجرای برنامه‌های ورزشی مدارس را تعیین می‌کنند. در لرستان، هرچند طی دو سال گذشته ۱۰۱ فضای ورزشی به مجموعه فضاهای درون‌مدرسه‌ای افزوده شده و سرانه این فضاها به ۰.۶ مترمربع رسیده است، اما همچنان فاصله قابل توجهی با اهداف پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم توسعه وجود دارد؛ موضوعی که ضرورت تداوم سرمایه‌گذاری و توجه به عدالت در توزیع امکانات ورزشی را برجسته می‌کند.
از سوی دیگر، تربیت‌بدنی تنها به امکانات محدود نمی‌شود و کمبود یا ناترازی نیروی انسانی نیز می‌تواند بر کیفیت آموزش مهارت‌های ورزشی اثر بگذارد. در همین حال، اجرای طرح «هر دانش‌آموز یک مهارت» و گنجاندن مهارت‌های پایه ورزشی در برنامه‌های آموزشی، تلاشی برای تبدیل ورزش از یک فعالیت مقطعی به بخشی از تجربه یادگیری دانش‌آموزان است.
تفاوت میزان تحرک میان دانش‌آموزان شهری و دانش‌آموزان مناطق روستایی و عشایری نیز از دیگر نکات قابل توجه در این حوزه است؛ ظرفیتی که می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های آموزشی و ورزشی مورد توجه قرار گیرد. در نهایت، افزایش چاقی و کم‌تحرکی در سنین مدرسه، مسئله‌ای فراتر از سلامت فردی است و بر سلامت عمومی و توان جسمانی نسل آینده اثر می‌گذارد. از این رو، حفظ و تقویت جایگاه ورزش در مدارس، نه یک انتخاب فرعی، بلکه ضرورتی برای تربیت نسلی سالم، بانشاط و برخوردار از توانمندی‌های جسمی و اجتماعی است.
سهرابی: ورزش نباید از برنامه درسی مدارس حذف شود
سید عیسی سهرابی مدیرکل آموزش و پرورش لرستان در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، تربیت‌بدنی را یکی از ارکان اساسی نظام تعلیم و تربیت دانست و اظهار داشت: تربیت‌بدنی یکی از ساحت‌های شش‌گانه مورد تأکید سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است که به نوعی زیرساخت لازم را برای تحقق سایر ابعاد تربیتی دانش‌آموزان فراهم می‌کند.
وی با بیان اینکه در همین راستا، درس تربیت‌بدنی به‌عنوان بخشی از برنامه درسی دانش‌آموزان پیش‌بینی شده است، افزود: تربیت‌بدنی فراتر از ورزش صرف است؛ همان‌طور که به دنبال تربیت عقلی و جسمی دانش‌آموزان هستیم، باید به تربیت بدن و آموزش شیوه صحیح زندگی سالم نیز توجه کنیم.
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان با تأکید بر اینکه درس تربیت‌بدنی جزء جدایی‌ناپذیر برنامه هفتگی مدارس است، عنوان کرد: این درس علاوه بر نقش آموزشی و تربیتی، در ایجاد شادی و نشاط دانش‌آموزان نیز تأثیر بسزایی دارد.
زنگ ورزش؛ فرصتی برای نشاط و تعامل دانش‌آموزان
سهرابی با اشاره به جایگاه زنگ ورزش در خاطرات و تجربه‌های دوران مدرسه دانش‌آموزان، گفت: زنگ ورزش همواره یکی از بانشاط‌ترین ساعت‌های حضور در مدرسه بوده است و شاید یکی از انگیزه‌های اصلی بسیاری از ما برای رفتن به مدرسه، همین فرصت ورزش و بازی در کنار دوستانمان بود.
وی با بیان اینکه آموزش و پرورش برنامه‌های گسترده‌ای در حوزه تربیت‌بدنی در دستور کار دارد، تصریح کرد: این برنامه‌ها در سطوح مختلف استان، شهرستان‌ها و مناطق آموزشی دنبال می‌شود و تلاش بر این است که موضوع ورزش دانش‌آموزی در ابعاد مختلف مورد توجه قرار گیرد.
سرانه فضای ورزشی مدارس به ۰.۶ مترمربع رسید
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای توسعه زیرساخت‌های ورزشی مدارس، اظهار داشت: در راستای تحقق عدالت آموزشی، توجه به سرانه فضای ورزشی درون‌مدرسه‌ای را در دستور کار قرار داده‌ایم و تلاش کرده‌ایم این موضوع به‌عنوان یکی از اولویت‌های زیرساختی آموزش و پرورش مورد اهتمام قرار گیرد.
سهرابی با بیان اینکه سرانه فضای ورزشی درون‌مدرسه‌ای لرستان به ۰.۶ مترمربع رسیده است، افزود: با وجود اقدامات انجام‌شده، همچنان فاصله زیادی با اهداف تعیین‌شده در برنامه هفتم توسعه داریم و برای رسیدن به شرایط مطلوب باید توسعه فضاهای ورزشی مدارس با جدیت بیشتری دنبال شود.
وی با اشاره به روند افزایش فضاهای ورزشی در مدارس استان، گفت: در مجموع طی دو سال اخیر حدود ۱۰۱ فضای ورزشی به فضاهای آموزشی درون‌مدرسه‌ای لرستان اضافه شده است.
ناترازی دبیران تربیت‌بدنی؛ کمبودی که جبران‌ناپذیر نیست
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان در ادامه به وضعیت نیروی انسانی متخصص در حوزه تربیت‌بدنی اشاره کرد و گفت: در زمینه تأمین دبیران درس تربیت‌بدنی نیز مانند سایر بخش‌های منابع انسانی با ناترازی مواجه هستیم، اما این وضعیت به معنای وجود کمبودی غیرقابل جبران نیست.
سهرابی افزود: در دوره ابتدایی، بخشی از فعالیت‌های مربوط به تربیت‌بدنی توسط آموزگاران و در چارچوب وظایف ذاتی آنان انجام می‌شود و در دوره متوسطه نیز دبیران این حوزه مسئولیت آموزش را برعهده دارند.
وی با بیان اینکه وضعیت لرستان از نظر نیروی انسانی تربیت‌بدنی در مقایسه با میانگین کشوری مناسب است، تصریح کرد: با وجود ناترازی موجود، تلاش شده است برنامه‌های آموزشی این حوزه در مدارس استان استمرار داشته باشد.
«هر دانش‌آموز یک مهارت»؛ ورزش در مسیر توانمندسازی
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان با اشاره به اجرای طرح «هر دانش‌آموز یک مهارت» در مدارس، مهارت‌های ورزشی را از جمله مهارت‌های پایه و ضروری دانش‌آموزان دانست و اظهار داشت: در چارچوب این طرح، آموزش مهارت‌های ورزشی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
سهرابی با بیان اینکه در برخی رشته‌ها به دلیل فراهم نبودن دسترسی و امکانات لازم، آموزش‌ها به‌صورت نسبی اجرا می‌شود، افزود: با این حال، در رشته‌هایی که امکان آموزش و تمرین مهارت‌های مربوط به آن‌ها در فضای مدرسه وجود دارد، این برنامه‌ها تقریباً به‌صورت کامل در حال اجراست.
تحرک دانش‌آموزان روستایی و عشایری بیشتر از شهرنشینان است
وی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت فعالیت بدنی دانش‌آموزان مناطق روستایی و عشایری اشاره کرد و گفت: خوشبختانه میزان تحرک در میان جمعیت روستایی و عشایری در سطح قابل قبولی قرار دارد و دانش‌آموزان این مناطق از نظر میزان تحرک، وضعیت بهتری نسبت به دانش‌آموزان شهری دارند.
مدیرکل آموزش و پرورش لرستان با تأکید بر ضرورت حفظ جایگاه ورزش در برنامه آموزشی مدارس، اظهار داشت: تربیت‌بدنی و ورزش یکی از وجوه بسیار مهم و اساسی برنامه درسی دانش‌آموزان است و تحت هیچ شرایطی نباید حذف شود.
هشدار درباره چاقی دانش‌آموزان و سلامت نسل آینده
سهرابی با بیان اینکه برنامه‌ریزی برای ورزش مدارس باید با نگاهی آینده‌نگرانه انجام شود، افزود: اگر میزان چاقی در میان دانش‌آموزان افزایش پیدا کند، در سال‌های آینده بخشی از توان دفاعی کشور را از دست خواهیم داد؛ بنابراین موضوع ورزش و تربیت‌بدنی صرفاً به نشاط و سرگرمی دانش‌آموزان محدود نمی‌شود، بلکه با سلامت و توان جسمانی نسل آینده ارتباط مستقیم دارد.
وی خاطرنشان کرد: با همین نگاه بلندمدت، تلاش کرده‌ایم بخش مربوط به تربیت‌بدنی و ساحت زیستی و بدنی در برنامه درسی دانش‌آموزان مورد توجه کافی قرار گیرد و زمینه برای تقویت فعالیت‌های ورزشی در مدارس فراهم شود.