انتخابات سوم نوامبر آمریکا فراتر از یک جابهجایی معمول قدرت بود. جمهوریخواهان نهتنها اکثریت مجلس نمایندگان و سنا را از دست دادند، بلکه در ایالتهایی شکست خوردند که دههها پایگاه محافظهکاران محسوب میشدند. جنگ ایران یکی از مسائل برجسته این انتخابات بود. پایگاه تحلیلی مؤسسه کوئینسی گزارش داد در نظرسنجیهای خروج از حوزههای رأیگیری، ۷۴ درصد پاسخدهندگان جنگ را عاملی مهم یا تعیینکننده در رأی خود دانستهاند و ۶۲ درصد تصمیم استفاده از نیروی نظامی علیه ایران را نادرست ارزیابی کردهاند. به این ترتیب، جنگی که قرار بود دستاورد سیاست خارجی ترامپ باشد، به هزینهای انتخاباتی تبدیل شد.
کنگرهای تازه در برابر کاخ سفید
دموکراتها از ژانویه کنترل هر دو مجلس را در اختیار خواهند گرفت. این تغییر، امکان نظارت گستردهتر بر هزینههای جنگ، بررسی عملکرد دولت و اعمال محدودیت بر بودجه عملیات نظامی را فراهم میکند.
براساس نظرسنجیهای خروج از حوزههای رأیگیری که رویترز گزارش کرده، ۷۰ درصد رأیدهندگان خواهان نظارت و مهار بیشتر قدرت رئیسجمهور از سوی کنگرهاند. بنابراین نتیجه انتخابات فقط شکست حزبی نیست؛ نشانه مطالبه عمومی برای محدودکردن قدرت اجرایی ترامپ نیز هست.
اهمیت هفتههای آینده
باوجود این شکست، خطر نظامی از میان نرفته است. تریتا پارسی، پژوهشگر مؤسسه کوئینسی، هشدار داده حامیان تشدید جنگ ممکن است فاصله تا ژانویه را آخرین فرصت برای اقدام پیش از افزایش محدودیتهای کنگره بدانند. این ارزیابی به معنای قطعیبودن حمله نیست، اما اهمیت هفتههای آینده را نشان میدهد. همزمان، مذاکرات ایران و آمریکا با میانجیگری قطر ادامه دارد. اختلاف درباره رفع محاصره، بازگشایی هرمز و تضمینهای امنیتی هنوز حل نشده است. نتیجه انتخابات میتواند فشار برای دستیابی به توافق را افزایش دهد، اما واکنش عملی کاخ سفید همچنان تعیینکننده خواهد بود.
پیام سیاسی جنگ
۱۳ آبان با تحولی مهم در سیاست آمریکا همراه شد. جنگ ایران اکنون نهفقط یک بحران خارجی، بلکه بخشی از بحران سیاسی داخلی دولت ترامپ است. جمهوریخواهان در نخستین آزمون انتخاباتی پس از آغاز جنگ، هر دو مجلس را از دست دادهاند و ترامپ نیز تأثیر جنگ بر شکست حزبش را انکار نکرده است.
این شکست بهخودیخود جنگ را پایان نمیدهد، اما موازنه سیاسی پیرامون آن را تغییر داده است. برای ایران، اهمیت این تحول در افزایش هزینه سیاسی تداوم جنگ برای واشنگتن و فراهمشدن زمینهای تازه برای پیگیری تحقق شروط خود است. اینکه ترامپ این پیام انتخاباتی را بپذیرد یا مسیر تشدید را برگزیند، به یکی از مسائل تعیینکننده هفتههای پیش رو تبدیل خواهد شد.
