پژوهشی تازه نشان می‌دهد حتی یک ساعت کم‌خوابی می‌تواند احتمال کلیک روی لینک‌های کلاهبرداری را بیش از ۱۰ درصد افزایش دهد.

به نقل از پاپیولار ساینس، کم‌خوابی فقط باعث خستگی، افت انرژی و بدخلقی نمی‌شود؛ بلکه ممکن است توانایی ما را برای تشخیص کلاهبرداری‌های اینترنتی هم کاهش دهد. پژوهشی تازه نشان می‌دهد ازدست‌دادن حتی یک ساعت خواب می‌تواند احتمال فریب‌خوردن در حملات اینترنتی را در صبح روز بعد بیش از ۱۰ درصد افزایش دهد.

پژوهشگران علوم اعصاب دانشگاه کالیفرنیا در ارواین، نتایج مطالعه خود را در نشریه مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم آمریکا منتشر کرده‌اند. یافته‌های آن‌ها نشان می‌دهد اختلالی به‌ظاهر کوچک در خواب می‌تواند خیلی زود بر تصمیم‌گیری افراد اثر بگذارد.

ایتان شختمن، یکی از نویسندگان پژوهش، می‌گوید کمبود خواب حتی وقتی متوجه تأثیر آن نیستیم، می‌تواند تصمیم‌های تکانشی را افزایش دهد. به گفته او، کنارگذاشتن خواب برای انجام کارهای دیگر ممکن است در نهایت زیان بیشتری از منفعت آن داشته باشد.

کم‌خوابی چگونه ما را در دام کلاهبرداران می‌اندازد؟

کلاهبرداری‌های اینترنتی همچنان رو به افزایش‌اند. مرکز رسیدگی به شکایت‌های جرایم اینترنتی پلیس فدرال آمریکا در سال ۲۰۲۵ بیش از یک میلیون گزارش دریافت کرد؛ رقمی که در مقایسه با پنج سال قبل تقریبا ۲۵ درصد افزایش داشت.

آگاهی از روش‌های کلاهبرداران و به‌روز نگه‌داشتن اطلاعات امنیت سایبری، از راه‌های محافظت در برابر این حملات محسوب می‌شوند. بااین‌حال، شختمن و همکارانش می‌خواستند بدانند آیا عاملی به‌ظاهر ساده مانند یک شب خواب ناکافی نیز می‌تواند احتمال قربانی‌شدن در حملاتی مانند فیشینگ ایمیلی را افزایش دهد یا خیر.

برای بررسی این موضوع، پژوهشگران با شرکتی بزرگ و معرفی‌نشده همکاری کردند. این شرکت بیش از ۱۱ هزار کارمند داشت و چند بار در سال برای آموزش امنیت سایبری، ایمیل‌هایی شبیه پیام‌های فیشینگ برای کارکنانش می‌فرستاد. تیم فناوری اطلاعات شرکت نیز تعداد افرادی را که روی پیوندهای مخربِ شبیه‌سازی‌شده کلیک می‌کردند، ثبت می‌کرد.

پژوهشگران داده‌های مربوط به پیش و پس از تغییر ساعت تابستانی را بررسی کردند. این تغییر ساعت فرصتی فراهم کرد تا آن‌ها رفتار کارکنان را پیش و پس از ازدست‌دادن یک ساعت خواب مقایسه کنند.

یک ساعت خواب کمتر، ۱۳ درصد قربانی بیشتر

نتایج بررسی نشان داد پیش از تغییر ساعت تابستانی، حدود ۱۵٫۵ درصد از کارکنان در روز دوشنبه روی پیوند ایمیل‌های فیشینگ کلیک می‌کردند. اما در نخستین دوشنبه پس از تغییر ساعت، این میزان به حدود ۱۷٫۷ درصد رسید.

ممکن است این اختلاف در نگاه اول چندان زیاد به نظر نرسد؛ اما پژوهشگران محاسبه کردند که احتمال قربانی‌شدن در حملات شبیه‌سازی‌شده فیشینگ پس از ازدست‌دادن تقریبا یک ساعت خواب، حدود ۱۳ درصد افزایش یافته است.

شختمن می‌گوید این نتایج فرصتی برای مشاهده تأثیر کمبود بسیار اندک خواب فراهم می‌کنند؛ وضعیتی که از نظر میزان خواب ازدست‌رفته، به تجربه بسیاری از افراد در زندگی روزمره شباهت دارد. به اعتقاد او، اگرچه این پژوهش بر امنیت سایبری تمرکز داشت، احتمالا بسیاری از تصمیم‌های روزانه ما نیز به همین شکل تحت‌تأثیر کم‌خوابی قرار می‌گیرند.

خواب کافی، بخشی از امنیت دیجیتال است

پژوهشگران امیدوارند کارفرمایان و شرکت‌های فعال در حوزه امنیت سایبری هنگام آموزش مقابله با فیشینگ، رویدادهایی را که به‌طور معمول خواب افراد را مختل می‌کنند نیز در نظر بگیرند. تغییر ساعت رسمی، تعطیلات و حتی تماشای مسابقات ورزشی در ساعات پایانی شب از جمله این موقعیت‌ها هستند.

شختمن در پایان تأکید می‌کند افرادی که به‌طور منظم با مشکلات خواب روبه‌رو هستند نیز باید تا حد امکان استراحت کافی را در اولویت قرار دهند. او معتقد است خواب بهتر می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر منجر شود.