همزمان با پیشرفت ساخت رواق زیرسطحی امام حسین(ع)، شرکت آرایههای معماری رضوی، ساخت ۴۰۵ لنگه درب چوبی و ۱۸۶ چارچوب هنری این پروژه عظیم را با تلفیقی از هنرهای سنتی ایران با پیشرفت ۹۶ درصدی به مرحله رنگآمیزی نهایی رسانده است.
به گزارش روزنامه قدس، معرقکاری و گرهچینی از هنرهای دیرپای معماری ایرانیاند؛ هنرهایی که با کنار هم نشاندن قطعات چوب و شکل دادن نقشهای هندسی، به بناها هویتی متمایز میبخشند. در گرهچینی، قطعات چوب با محاسبه و نظمی دقیق درهم مینشینند و شبکهای از نقوش هندسی پدید میآورند؛ معرقکاری نیز با ترکیب قطعات همنشین، طرحهایی ظریف و چشمنواز خلق میکند. این هنرها در ساخت دربهای رواق زیرسطحی امام حسین(ع) به کار گرفته شدهاند تا ورودیهای این فضای زیارتی، جلوهای از هنر اصیل ایرانیاسلامی داشته باشند.
مصطفی جعفریانی، مدیرعامل شرکت آرایههای معماری رضوی، با اشاره به پیشرفت ۹۶ درصدی این پروژه گفت: ساخت ۴۰۵ لنگه درب و ۱۸۶ چارچوب برای رواق زیرسطحی امام حسین(ع) به این شرکت واگذار شده و طراحی آنها متناسب با معماری رواق و با بهرهگیری از هنرهای سنتی ایرانیاسلامی انجام شده است؛ این دربها و چارچوبها در کارگاههای شرکت آرایههای معماری رضوی در مشهد ساخته میشوند و اکنون، پس از تکمیل بخشهای اصلی ساخت و تزئینات، مراحل نهایی آمادهسازی را میگذرانند.
مدیرعامل شرکت آرایههای معماری رضوی در تشریح جزئیات فنی و هنری این دستاورد اظهار کرد: در ساخت این دربها و چارچوبها، از چوب مقاوم و مرغوب استفاده شده تا حداکثر دوام و ماندگاری تضمین شود. متریال چوب علاوه بر ویژگیهای مهندسی، اصالت ویژهای به فضای قدسی زیارت میبخشد و بازتابی ماندگار از هویت ایرانی و اسلامی در حرم مطهر به یادگار میگذارد.
بیش از ۹۵۰ مترمربع نقشپردازی چوبی در ورودیهای رواق
به گفته جعفریانی، در این مجموعه حدود ۹۵۰ مترمربع گرهچینی، آلاتچینی و معرقکاری در قالب بیش از هزار و ۲۰۰قاب هندسی اجرا شده است؛ آرایههایی که سیمای ورودیهای رواق را شکل میدهند. وی افزود: در ساخت این دربها، علاوه بر ظرافتهای هنری، ابعاد، وزن و میزان تردد پیشبینیشده نیز مورد توجه قرار گرفته است تا کیفیت تزئینات در کنار دوام و عملکرد مناسب دربها حفظ شود.
گرهچینی دربها به پایان رسید؛ پنج درب ویژه با طراحی مهندسی
در ادامه مهندس خلیلی، مدیر دفتر فنی مهندسی شرکت آرایههای معماری رضوی با تبیین آخرین وضعیت دربهای رواق امام حسین(ع) تصریح کرد: نقطه عطف این بازه زمانی، اتمام ۱۰۰درصدی عملیات دشوار و بسیار پیچیده گرهچینی روی سطوح دربها بود؛ پروژهای که حدود ۹۵۰ مترمربع گرهچینی، آلاتچینی و معرقکاری در قالب بیش از هزار و ۲۰۰قاب هندسی اجرا شده و امروز با هنرنمایی استادکاران رضوی بهطور کامل به سرانجام رسیده است.
وی در بخش دیگری از این گفتوگو به ساخت پنج درب ویژه در این پروژه اشاره کرد و گفت: افزون بر ۴۰۵ لنگه درب استاندارد، ساخت پنج درب بسیار شاخص شامل چهار درب هشتلنگه عظیم و یک درب ششلنگه در دستور کار قرار گرفت که به دلیل ابعاد آن، تعدد لنگهها و سنگینی وزن چوب راش، عملکرد حرکتی آنها در آغاز کار چالشهای فنی داشت. به همین منظور، کارگروه تخصصی تلفیقی از مهندسان مکانیک چوب و استادکاران مجرب تشکیل شد و با بازطراحی سیستمهای بازشو، ریلگذاری و اصلاح توزیع بار، نقصهای عملکردی برطرف شد تا این پنج نماد اصیل معماری نیز با روانترین مکانیسم حرکتی آماده خدمت شوند.
از پیشنصب تا رنگآمیزی؛ سه مرحله برای کنترل کیفیت
خلیلی با اشاره به جزئیات کنترل کیفیت در خطوط تولید یادآور شد: به دلیل حساسیتهای خاص حرم مطهر و ضرورت اجتناب از هر گونه درز یا خطای میلیمتری هنگام نصب نهایی، چرخه تولید دربهای رواق روی یک پروتکل دقیق سهمرحلهای مهندسی بنا شده است؛ در گام نخست، دربها و چارچوبها در محل کارگاه بهصورت موقت «پیشنصب» میشوند تا انطباق دقیق نقوش گرهچینی، شاقول بودن، جایگذاری صحیح لولاها و روانی بازشوها با استانداردهای مهندسی سنجیده شود. پس از تأیید اولیه، سازه وارد سالن تخصصی «رنگآمیزی مقاوم و عایق» میشود و در نهایت با اعمال بررسیهای کنترل کیفیت، بستهبندی ایمن برای بارگیری و حمل صورت میپذیرد.
وی در پایان تأکید کرد: بخش عمده عملیات ساخت و رگلاژ دربها پایان یافته و در حال حاضر این تجهیزات آمادهسازی شده و در انتظار تکمیل مراحل عمرانی و آماده شدن فضای فیزیکی رواق برای نصب بدون مزاحمت برای زائران هستند تا به محض مهیا شدن بستر، در ورودیها و مسیرهای دسترسی مستقر شوند و برگ زرین دیگری بر شکوه معماری بارگاه منور شمسالشموس(ع) بیفزایند.
رواق زیرسطحی؛ بیش از ۴۳ هزار مترمربع فضای زیارتی و خدماتی
پروژه ساخت این رواق زیرسطحی در حدفاصل صحن غدیر و صحن قدس توسط سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر رضوی عملیاتی شده است؛ گسترهای راهبردی که از زیر گستره تاریخی مسجد گوهرشاد آغاز شده و تا زیر بست شیخ بهایی و امتداد بخش غربی رواقهای دارالرحمه و دارالهدایه کشیده میشود. این پروژه کلان در سه طبقه اصلی (شامل همکف، تراز منفی یک و تراز منفی دو) بههمراه دو نیمطبقه و پیوستگی با رواقهای حضرت معصومه(س) و دارالمرحمه طراحی شده و در مجموع با مساحتی افزون بر ۴۳ هزار مترمربع، بیش از ۱۰هزار مترمربع رواق مسقف زیارتی و افزون بر ۱۶۰ چشمه سرویس بهداشتی مدرن را در مدار خدمترسانی به زائران بارگاه منور رضوی قرار خواهد داد. این پروژه عظیم نیازمند معماری و تجهیزاتی در اوج شأن و اصالت بود که طراحی و ساخت دربهای آن با تکیه بر تخصص هنرمندان شرکت آرایههای معماری رضوی به ثمر نشسته است.
خبرنگار: وحدانه آخوند شریف
