حقوقدان اهل آفریقای جنوبی و رئیس پیشین کمیسیون تحقیق سازمان ملل درباره جنایات ارتکابی در غزه، جایزه نوبل صلح ۲۰۲۶ را دریافت کرد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - ناوی پیلای، حقوقدان اهل آفریقای جنوبی که پیش‌تر ریاست کمیسیون تحقیق سازمان ملل درباره ارتکاب نسل‌کشی از سوی اسرائیل در غزه را بر عهده داشت، روز جمعه جایزه نوبل صلح سال ۲۰۲۶ را به دلیل مشارکت در پیشبرد صلح و حقوق بین‌الملل دریافت کرد.
کمیته نوبل نروژ از تلاش‌های چند دهه‌ای پیلای برای تقویت عدالت بین‌المللی و پاسخ‌گو کردن عاملان جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی قدردانی کرد.
این کمیته اعلام کرد: «برنده امسال دامنه و تأثیر حقوق بین‌الملل را به‌طور چشمگیری گسترش داده است.» کمیته نوبل در این زمینه به فعالیت‌های او در دادگاه‌های بین‌المللی و دوران تصدی مسئولیت کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل اشاره کرد.
پیلای که در دوران آپارتاید در شهر دوربان آفریقای جنوبی و در خانواده‌ای با تبار تامیل هندی متولد شد، فعالیت حقوقی خود را با مقابله با تبعیض نژادی و دفاع از مخالفان نظام آپارتاید آغاز کرد.
او بعد‌ها به‌عنوان قاضی در دادگاه عالی آفریقای جنوبی، دادگاه کیفری بین‌المللی رواندا و دیوان کیفری بین‌المللی فعالیت کرد و سپس به سمت کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل منصوب شد.
کمیته نوبل همچنین از نقش پیلای در صدور آرای مهم قضایی یاد کرد که بر اساس آنها، تجاوز جنسی و خشونت جنسی می‌توانند مصداق جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی باشند.
پیلای همچنین به‌عنوان قاضی موقت در پرونده شکایت گامبیا علیه میانمار در دیوان بین‌المللی دادگستری فعالیت کرده است؛ پرونده‌ای که به اتهام نسل‌کشی علیه اقلیت روهینگیا مربوط می‌شود.
تحقیق سازمان ملل درباره غزه
پیلای از ژوئیه ۲۰۲۱ تا زمان کناره‌گیری از این سمت در سال ۲۰۲۵، ریاست کمیسیون مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل درباره سرزمین اشغالی فلسطین را بر عهده داشت.
او در اکتبر ۲۰۲۵، هنگام ارائه یافته‌های کمیسیون به یکی از کمیته‌های مجمع عمومی سازمان ملل، اعلام کرد که تحلیل حقوقی این کمیسیون، مسئولیت اسرائیل در ارتکاب نسل‌کشی در غزه را اثبات کرده است.
پیلای گفت: «ما به این نتیجه رسیدیم که اسرائیل مسئول ارتکاب چهار مورد از اعمال نسل‌کشی در غزه است؛ اعمالی که با قصد مشخص نابودی فلسطینیان در غزه به‌عنوان یک گروه صورت گرفته‌اند.»
او افزود: «این کمیسیون همچنین به این نتیجه رسید که رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر و وزیر جنگ پیشین اسرائیل، به ارتکاب نسل‌کشی تحریک کرده‌اند.»
کمیته نوبل اعلام کرد که کارنامه حرفه‌ای پیلای اهمیت نهاد‌های حقوقی بین‌المللی را در جلوگیری از درگیری‌ها و تضمین پاسخ‌گویی نشان می‌دهد.
این کمیته در بیانیه خود تأکید کرد: «کمیته نوبل نروژ با اعطای جایزه نوبل صلح امسال می‌خواهد به جهان یادآوری کند که حاکمیت قانون، چه در سطح ملی و چه در سطح بین‌المللی، زیربنای نظامی است که برای تضمین صلح و حل‌وفصل مسالمت‌آمیز منازعات ایجاد کرده‌ایم. صلح به عدالت نیاز دارد.»
منبع: آناتولی