تیم کشتی آزاد جمهوری آذربایجان در رقابت‌های جهانی آستانه با وجود کسب ۳ مدال، از رسیدن به سکوی قهرمانی بازماند و همچنان در حسرت مدال طلای جهان ماند. وابستگی به کشتی‌گیران خارجی، ضعف پشتوانه‌سازی بومی و ناتوانی در مسابقات حساس، از چالش‌های اصلی این تیم است.
نتایج کشتی آزاد جمهوری آذربایجان در مسابقات جهانی ۲۰۲۶ آستانه، فراتر از جایگاه چهارم تیمی و کسب سه مدال، واقعیت‌های قابل‌تأملی را درباره وضعیت این رشته در یکی از قدرت‌های سنتی کشتی منطقه آشکار کرد. تیمی که با هدایت ختاگ گازیموف، دارنده سه مدال المپیک، راهی این رقابت‌ها شده بود، با ۸۸ امتیاز در رده چهارم قرار گرفت؛ اما آنچه بیش از نتیجه نهایی جلب توجه می‌کند، ترکیب تیم و چگونگی کسب مدال‌هاست.
۳ مدال با امضای کشتی‌گیران خارجی
یکی از مهم‌ترین انتقاد‌های مطرح‌شده در رسانه آذری‌اسپورت، وابستگی ترکیب تیم ملی آزاد آذربایجان به کشتی‌گیران خارجی است. از مجموع ۱۰ کشتی‌گیر حاضر در ترکیب این کشور، ۶ نفر خارجی بودند و نکته قابل‌توجه اینکه هر سه مدال تیم نیز توسط همین کشتی‌گیران به دست آمد.
گئورگی مشویلدیشویلی در وزن ۱۲۵ کیلوگرم و آرسنی جیویف در وزن ۸۶ کیلوگرم به مدال‌های نقره و برنز رسیدند و علی تسوکایف نیز در وزن ۹۲ کیلوگرم صاحب مدال برنز شد.
این آمار بار دیگر موضوع اتکای کشتی آزاد آذربایجان به کشتی‌گیران غیربومی را به یکی از بحث‌های اصلی تبدیل کرده است. اگرچه جذب کشتی‌گیران خارجی می‌تواند در کوتاه‌مدت به ارتقای نتایج تیمی کمک کند، اما سؤال مهم این است که سهم برنامه‌های استعدادیابی و پرورش کشتی‌گیران بومی در موفقیت‌های این کشور چقدر بوده است؟
آذربایجان از سال ۲۰۱۷ و قهرمانی حاجی علی‌اف در مسابقات جهانی پاریس تاکنون نتوانسته در کشتی آزاد به مدال طلای جهان دست پیدا کند؛ آماری که برای تیمی با سابقه حضور در جمع قدرت‌های برتر جهان، قابل‌تأمل است.
۹ شکست در شرایطی که پیروزی در دسترس بود!
اما مشکلات آزادکاران آذربایجان تنها به ترکیب تیم و وابستگی به نیرو‌های خارجی محدود نمی‌شود. یکی از نکات برجسته در گزارش‌های رسانه‌ای این کشور، از دست رفتن برتری در مسابقات حساس است؛ به‌طوری‌که بر اساس آمار منتشرشده، کشتی‌گیران آذربایجان در ۹ مسابقه، با وجود پیش بودن از حریف یا داشتن اختلاف امتیازی اندک، شکست خوردند.
نمونه بارز این اتفاق در فینال وزن ۸۶ کیلوگرم رقم خورد؛ جایی که آرسنی جیویف با نتیجه نزدیک ۳ بر ۲ مغلوب کایل دیک آمریکایی شد و از رسیدن به مدال طلا بازماند.
همچنین اسلام بازارگانوف در نیمه‌نهایی، با وجود کسب ۱۰ امتیاز و پیش افتادن از حریف، ضربه فنی شد. این نتایج پرسش‌هایی درباره مدیریت مسابقه، حفظ تمرکز و تصمیم‌گیری در لحظات سرنوشت‌ساز ایجاد کرده است.
از دست دادن برتری در چنین مسابقاتی، به‌ویژه در سطح جهانی، تنها یک ناکامی فنی نیست و می‌تواند نشان‌دهنده ضعف در مدیریت فشار و استفاده از موقعیت‌های برتر باشد.
۴۵ امتیاز فاصله با ایران؛ زنگ خطر برای باکو
مقایسه جایگاه تیمی آذربایجان با رقبای اصلی نیز تصویر روشن‌تری از شرایط این تیم ارائه می‌دهد. ایران با ۱۳۳ امتیاز در جایگاه سوم قرار گرفت و آذربایجان با ۸۸ امتیاز چهارم شد؛ اختلافی ۴۵ امتیازی که نشان می‌دهد سه مدال انفرادی نتوانسته فاصله تیمی این کشور با مدعیان اصلی را جبران کند.
در حالی که آمریکا با پنج مدال طلا و روسیه با سه مدال طلا در سطح بالاتری قرار گرفتند، آذربایجان همچنان برای بازگشت به سکوی نخست جهان تلاش می‌کند.
پشتوانه‌سازی؛ پاشنه آشیل در مسیر لس‌آنجلس
نگرانی درباره آینده کشتی آزاد آذربایجان تنها به تیم بزرگسالان مربوط نیست. بر اساس گزارش رسانه İdman.Biz، کشتی‌گیران این کشور در رقابت‌های جهانی رده‌های سنی پایین‌تر در سال جاری، در مجموع سه رشته آزاد، فرنگی و زنان ۲۱ مدال کسب کردند که سهم طلا از این تعداد تنها یک مدال بود.
در برخی اوزان از جمله ۵۷، ۶۵، ۷۴ و ۹۷ کیلوگرم آزاد نیز نسل جوان هنوز نتوانسته توانایی خود را در سطح جهانی به‌طور کامل اثبات کند.
از سوی دیگر، ختاگ گازیموف پس از پایان مسابقات جهانی آستانه، با ناموفق ارزیابی کردن نتیجه تیمش در مقایسه با امکانات و شرایط فراهم‌شده از سوی فدراسیون، از هواداران کشتی آذربایجان عذرخواهی کرد.
این اظهارات در کنار انتقاد‌های رسانه‌های داخلی نشان می‌دهد که نتیجه آستانه حتی برای کادر فنی نیز رضایت‌بخش نبوده است.
مسابقات جهانی ۲۰۲۷ لاس‌وگاس، نخستین مرحله توزیع سهمیه‌های المپیک ۲۰۲۸ خواهد بود و آذربایجان برای حضور قدرتمند در این مسیر باید درباره ترکیب اوزان المپیکی، وضعیت کشتی‌گیران بومی و کیفیت پشتوانه‌سازی تصمیم‌های جدی‌تری بگیرد.
۳ مدال جهانی، اگرچه دستاوردی قابل‌توجه است، اما وقتی تمام مدال‌ها به نام کشتی‌گیران خارجی ثبت می‌شود و تیم همچنان در حسرت طلای جهان باقی می‌ماند، نمی‌تواند تمام واقعیت کشتی آزاد آذربایجان را پنهان کند.