بجنورد- ایرنا- پرده نقره‌ای بار دیگر در بجنورد جان می‌گیرد؛ شهری که سال‌ها از لذت تماشای فیلم در سالن‌های حرفه‌ای دور مانده بود، اکنون با پردیس سینمایی هماگ چشم به بازگشت خانواده‌ها و جان گرفتن خاطره‌های سینمایی دوخته است؛ اما روشن شدن چراغ سالن‌ها، آغاز راهی است که پایانش به استقبال مردم گره خورده است.
به گزارش ایرنا، سینما فقط پرده‌ای بزرگ و ردیفی از صندلی‌ها نیست؛ تجربه‌ای جمعی است که می‌تواند خانواده‌ها را برای ساعاتی از روزمرگی جدا کند و پنجره‌ای به جهان داستان‌ها، اندیشه‌ها و احساسات بگشاید.
تعطیلی سالن‌های قدیمی سینما در بجنورد طی سال‌های گذشته، دسترسی به تجربه حرفه‌ای تماشای فیلم را با محدودیت‌هایی روبه‌رو کرد و به‌تدریج جایگاه سینما را در زندگی فرهنگی بخشی از شهروندان کمرنگ ساخت.
اکنون افتتاح رسمی پردیس سینمایی مهر هماگ به‌عنوان یکی از مجموعه‌های مدرن سینمایی شمال شرق کشور بار دیگر این پرسش را پیش روی مدیران فرهنگی و فعالان این عرصه قرار داده است که آیا توسعه زیرساخت‌های نمایش می‌تواند به بازگشت مخاطبان منجر شود و چه شرایطی برای تداوم فعالیت اقتصادی و فرهنگی سینماها لازم است؟
این پردیس که طراحی، ساخت و تجهیز آن از سال ۱۴۰۰ در چارچوب طرح توسعه سینماهای حوزه هنری آغاز شد در بهمن‌ماه ۱۴۰۳ تکمیل و پنج سالن آن تجهیز شد و پنجشنبه هفته جاری با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد افتتاح خواهد شد.
این مجموعه با ظرفیت ۵۰۰ صندلی، سالن اختصاصی کودکان، سالن ویژه و گالری مهر تلاش دارد تجربه حضور در سینما را از تماشای یک فیلم فراتر ببرد و به فضایی چندمنظوره برای فعالیت‌های فرهنگی و هنری تبدیل کند.
بازگشت سینما به شهری که سال‌ها سالن حرفه‌ای نداشت
نویسنده، کارگردان و مدرس سینما، افتتاح پردیس مهر هماگ را پاسخی به یکی از نیازهای جدی فرهنگی بجنورد می‌داند و معتقد است این شهر به مجموعه‌ای با امکانات حرفه‌ای نیاز داشت.
امیر بیاتی با اشاره به سابقه فعالیت سالن‌های سینما در بجنورد اظهار کرد: این شهر پیش‌تر سه سالن سینما داشت، اما آخرین سالن آن حدود ۲۰ سال پیش تعطیل شد و پس از آن، آمفی‌تئاترهای اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی برای نمایش فیلم مورد استفاده قرار گرفتند؛ فضاهایی که از نظر کیفیت و امکانات، جایگزین یک سالن سینمای حرفه‌ای نیستند.
پردیس سینمایی هماگ با پنج سالن مدرن و ۵۰۰ صندلی، امید تازه‌ای برای بازگشت شور سینما به بجنورد ایجاد کرده است
این نویسنده و کارگردان با تاکید بر اینکه فیلم سینمایی باید در فضایی متناسب با استانداردهای نمایش دیده شود، افزود: بجنورد و دیگر شهرهای خراسان شمالی به سالن‌های مجهز و حرفه‌ای نیاز دارند و این ضرورت تنها به مراکز استان‌ها محدود نیست، بلکه باید در شهرهای کوچک و مناطق دور از مرکز نیز مورد توجه قرار گیرد.
بیاتی، توزیع متوازن امکانات فرهنگی را از مؤلفه‌های تحقق عدالت فرهنگی دانست و گفت: مردم باید فارغ از اینکه در کدام شهر یا منطقه زندگی می‌کنند، فرصت دسترسی به امکانات فرهنگی و تماشای فیلم با کیفیت مناسب را داشته باشند.
به گفته این فعال سینمایی، ضعف اطلاع‌رسانی، محدودیت جذابیت بخشی از فیلم‌های روی پرده و افزایش هزینه‌های تفریح خانوادگی از جمله عواملی است که می‌تواند بر استقبال مردم از سینما تأثیر بگذارد.
وی با اشاره به هزینه بلیت و رفت‌وآمد خانواده‌ها تصریح کرد: یک خانواده چهار یا پنج نفره باید مبلغ قابل توجهی برای سینما رفتن پرداخت کند و این هزینه با توجه به شرایط اقتصادی ممکن است برای بسیاری از خانواده‌ها سنگین باشد.
بیاتی معتقد است برنامه‌ریزی متنوع برای سالن‌ها، نمایش آثار شاخص تاریخ سینما، برگزاری بزرگداشت کارگردانان و طراحی رویدادهای فرهنگی مرتبط با سینما می‌تواند به جذب مخاطبان بیشتر کمک کند؛ البته اجرای چنین برنامه‌هایی باید با رعایت ضوابط و مجوزهای لازم انجام شود.
سالن مجهز بدون فیلم خوب، مخاطب نمی‌سازد
مدرس سینما، استاد دانشگاه و مستندساز نیز توسعه زیرساخت‌های نمایش را اقدامی ضروری می‌داند، اما تاکید می‌کند که برخورداری از سالن استاندارد، بدون تولید و اکران آثار باکیفیت برای رونق سینما کافی نیست.
رضا غلامی مطلق اظهار کرد: سینما یکی از نیازهای فرهنگی و تفریحی هر شهر به‌ویژه مراکز استان‌هاست، اما توسعه سالن‌های نمایش باید متناسب با کیفیت فیلم‌هایی باشد که در آن‌ها اکران می‌شوند.
هماگ می‌تواند آغاز فصل تازه‌ای برای سینمای خراسان‌شمالی باشد؛ فصلی که تداوم آن به پیوند دوباره مردم با سینما نیاز دارد
این مستندساز افزود: سالن سینمای مناسب و فیلم خوب، لازم و ملزوم یکدیگرند؛ اگر سالن داشته باشیم اما فیلم مناسبی برای نمایش وجود نداشته باشد، یا آثار خوب تولید شوند اما امکان نمایش استاندارد آن‌ها فراهم نباشد، نتیجه مطلوب به دست نمی‌آید.
غلامی مطلق با اشاره به گسترش فضای مجازی و دسترسی آسان به محتوای تصویری گفت: تماشای فیلم با تلفن همراه، لپ‌تاپ یا رایانه جای تجربه دیدن یک اثر سینمایی روی پرده بزرگ، با کیفیت مناسب و در کنار دیگر تماشاگران را نمی‌گیرد.
وی با بیان اینکه تعطیلی سالن‌های قدیمی به کمرنگ شدن عادت سینما رفتن در میان بخشی از مردم بجنورد انجامیده است، اظهار امیدواری کرد توسعه مجموعه‌های جدید بتواند زمینه بازگشت این تجربه فرهنگی را فراهم کند.
به گفته وی، راه‌اندازی مجموعه‌هایی مانند هماگ و اختصاص فضاهایی در مراکز تجاری برای نمایش فیلم، ظرفیت‌های تازه‌ای ایجاد کرده است؛ با این حال، استمرار این روند به تعادل میان امکانات نمایش و تولید آثار سینمایی باکیفیت وابسته است.
سرمایه‌گذاری فرهنگی در تنگنای بازده اقتصادی
مسئله تامین منابع مالی و پایداری اقتصادی سینماها در کنار ضرورت تولید فیلم‌های جذاب و افزایش استقبال عمومی نیز از چالش‌های مهم توسعه زیرساخت‌های سینمایی به شمار می‌رود.
کارگردان و مدیر تصویربرداری، با اشاره به اهمیت ارتقای استانداردهای فنی سالن‌های نمایش اظهار کرد: پردیس سینمایی مهر هماگ بجنورد از نظر استانداردهای فنی، یکی از سالن‌های مجهز استان به شمار می‌رود و راه‌اندازی چنین مجموعه‌ای اتفاق مثبتی است.
توسعه زیرساخت‌های سینمایی در خراسان‌شمالی زمانی به رونق می‌رسد که حمایت از سرمایه‌گذاری فرهنگی با تولید فیلم‌های جذاب همراه شود
مصطفی سعیدی با تاکید بر ضرورت آگاهی‌بخشی درباره کیفیت سالن‌های سینما افزود: مخاطبان باید با اهمیت امکاناتی مانند آکوستیک مناسب، سیستم صوتی و تصویری استاندارد و تجهیزات فنی آشنا شوند تا بتوانند تفاوت میان سالن‌های مجهز و فضاهای فاقد استانداردهای لازم را بهتر درک کنند.
این کارگردان، تامین بودجه و منابع مالی را از پیش‌شرط‌های بازسازی و توسعه سایر سالن‌های سینمایی دانست و گفت: در شرایط فعلی، سرمایه‌گذاری در حوزه سالن‌های فرهنگی و سینما برای بخش خصوصی بازده اقتصادی قابل توجهی ندارد و همین موضوع تمایل سرمایه‌گذاران برای ورود به این عرصه را کاهش می‌دهد.
سعیدی با اشاره به ضرورت حمایت از سرمایه‌گذاری فرهنگی تصریح کرد: سرمایه‌گذار بخش خصوصی هزینه و درآمد را در کنار هم می‌سنجد و زمانی که درآمد حاصل از فروش بلیت با هزینه تجهیز و راه‌اندازی سالن تناسب نداشته باشد، طبیعی است که گزینه‌های دیگری را برای فعالیت اقتصادی انتخاب کند.
وی همچنین با ابراز تاسف از خبر ابطال قرارداد ۲ سالن سینمایی گفت: وقتی مجموعه‌ای برای راه‌اندازی و تجهیز سالن‌ها هزینه می‌کند، انتظار دارد امکان بهره‌برداری و بازگشت سرمایه آن نیز فراهم باشد.
این فعال سینمایی معتقد است تحقق عدالت فرهنگی، علاوه بر ایجاد زیرساخت‌های مناسب، به حمایت مالی و فراهم شدن شرایط فعالیت پایدار سینماها نیاز دارد و نمی‌توان انتظار داشت بخش خصوصی به‌تنهایی مسئولیت توسعه این امکانات را بر عهده بگیرد.
آزمون تازه برای مدیران فرهنگی
افتتاح پردیس سینمایی مهر هماگ را می‌توان گامی مهم در توسعه زیرساخت‌های فرهنگی بجنورد دانست؛ مجموعه‌ای که پنج سالن نمایش، ظرفیت ۵۰۰ صندلی، فضای ویژه کودکان، سالن اختصاصی و گالری هنری آن، امکان شکل‌گیری تجربه‌ای گسترده‌تر از حضور در سینما را فراهم می‌کند.
چراغ سینما در بجنورد دوباره روشن شده است، اما زنده ماندن این امید به استقبال مردم و جذابیت فیلم‌های روی پرده بستگی دارد
با این حال، موفقیت این مجموعه و تبدیل آن به یکی از کانون‌های پایدار فعالیت فرهنگی شهر، به عواملی فراتر از تجهیزات و امکانات وابسته است. برنامه‌ریزی برای اکران آثار متنوع و باکیفیت، اطلاع‌رسانی مؤثر، توجه به توان اقتصادی خانواده‌ها و حمایت از سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های سینمایی، از جمله مسائلی است که می‌تواند در میزان استقبال عمومی نقش داشته باشد.
دیدگاه‌های سه فعال سینمایی نیز بر یک نقطه مشترک تاکید دارد که توسعه سینما زمانی به تحقق عدالت فرهنگی منجر می‌شود که مردم علاوه بر دسترسی به سالن‌های استاندارد، امکان تماشای آثار جذاب و متنوع را داشته باشند و هزینه حضور در این فضاها نیز مانعی جدی برای خانواده‌ها ایجاد نکند.
پردیس مهر هماگ اکنون فرصتی تازه برای احیای سینما در بجنورد فراهم کرده است؛ فرصتی که تداوم آن به همکاری نهادهای فرهنگی، حمایت از تولید و نمایش فیلم‌های باکیفیت و شکل‌گیری برنامه‌ای پایدار برای جذب مخاطب نیاز دارد. در نهایت، معیار موفقیت این مجموعه نه فقط تعداد صندلی‌ها و امکانات فنی، بلکه میزان پیوند دوباره مردم با سینما و استمرار حضور خانواده‌ها در این فضای فرهنگی خواهد بود.