تهران- ایرنا- طرح فروش وزنی نان قرار است به زودی اجرایی شود هرچند راهکاری برای شفافیت در قیمت‌گذاری، جلوگیری از کم‌فروشی و رعایت حقوق مصرف‌کنندگان قلمداد می شود اما در عین حال برخی شهروندان را نسبت به کیفیت نان نگران کرده است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، چندی پیش بود که قاسم نوده فراهانی رئیس اتاق اصناف ایران در گفت و گو با ایرنا از ابلاغ طرح فروش وزنی نان در آینده نزدیک خبر داد که بر اساس این طرح قرار است تا قیمت نان بر اساس وزن آن محاسبه می‌شود و مشتریان به‌جای تعداد، نان را بر مبنای وزن خریداری می‌کنند.
بر اساس توضیحات رئیس اتاق اصناف ایران، اجرای طرح در مرحله نخست برای نان سنگک و نانوایی‌های دولتی پیش‌بینی شده و در مراحل بعدی، سایر انواع نان را نیز در بر خواهد گرفت؛ ضمن اینکه مسئولیت ابلاغ رسمی این شیوه عرضه بر عهده وزارت کشور است.
هرچند هنوز به صورت رسمی جزئیات این طرح و نحوه ابلاغ آن اطلاع رسانی نشده است اما واکنش‌های مردمی نشان می‌دهد نگرانی درباره کیفیت پخت، عرضه نان خمیر و ضرورت نظارت بر عملکرد نانوایی‌ها همچنان از مهمترین دغدغه‌های مصرف‌کنندگان است.
بخشی از مخاطبان به خبرگزاری ایرنا اعلام کردند، فروش نان بر اساس وزن واقعی، می‌تواند زمینه کم‌فروشی را کاهش دهد و امکان مقایسه دقیق‌تر قیمت و مقدار نان خریداری‌شده را برای مشتریان فراهم کند. از نگاه این گروه، تعیین قیمت بر مبنای وزن، در صورت اجرای صحیح، می‌تواند به شفاف‌تر شدن رابطه میان نانوا و مصرف‌کننده منجر شود.
یکی از مخاطبان در همین زمینه نوشته است: «طرح فروش نان کیلویی خیلی خوب جلوی دزدی نانوایی را می‌گیرد»، هرچند معتقد است اجرای چنین طرحی باید سال‌ها پیش آغاز می‌شد.
مخاطب دیگری نیز با تاکید بر ضرورت اجرای این شیوه، آن را راهی برای مشخص شدن دقیق وزن و قیمت نان می‌داند. در میان نظرات، همچنین بر این موضوع اشاره شده است که فروش وزنی باید با نظارت دقیق مسئولان حوزه آرد و نان همراه باشد تا اهداف مورد انتظار از اجرای آن محقق شود.
بسیاری از مخاطبان نیز معتقد هستند که صرف تغییر شیوه قیمت‌گذاری، بدون اصلاح سازوکارهای نظارتی، نمی‌تواند تضمین‌کننده رعایت حقوق مشتریان باشد.
نگرانی از عرضه نان خمیر و نیم‌پز
مهمترین نگرانی مطرح‌شده در میان دیدگاه‌های مخالف یا منتقد طرح، احتمال کاهش کیفیت نان در صورت محاسبه قیمت بر اساس وزن است. برخی مخاطبان معتقدند: اگر معیار اصلی فروش، وزن نان آماده باشد، ممکن است بعضی نانوایان برای افزایش وزن محصول، زمان پخت را کاهش دهند یا نان را در شرایطی به مشتری تحویل دهند که هنوز رطوبت زیادی دارد و به‌خوبی نپخته یا به اصطلاح خمیر باشد.
یکی از شهروندان در این باره نوشته است که در صورت فروش وزنی، ممکن است نانوایان را به شکل نیمه‌برشته و خمیر به مشتری عرضه کند تا وزن موردنظر تامین شود؛ موضوعی که به اعتقاد او، در نهایت به زیان مصرف‌کننده خواهد بود.
مخاطب دیگری نیز با اشاره به تجربه خرید نان از برخی نانوایی‌ها، از تغییر رنگ، بافت نامناسب و کیفیت پایین نان گلایه کرده و معتقد است اجرای طرح نان وزنی نباید به بهای کاهش کیفیت تمام شود.
این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که رئیس اتاق اصناف ایران نیز تحویل نان بدون خمیرشدگی را یکی از موضوعات مورد بررسی پیش از ابلاغ طرح دانسته و تاکید کرده است که سازمان های متولی از جمله سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرف کنندگان باید نسبت به تجهیزات و نحوه پخت نانوایی ها نظارت کنند.
از نگاه مصرف‌کنندگان، وزن بیشتر لزوماً به معنای دریافت نان بیشتر با کیفیت مطلوب نیست. اگر افزایش وزن ناشی از رطوبت اضافی و پخت ناکافی باشد، ممکن است مشتری هزینه بیشتری بپردازد، اما محصولی با کیفیت نامناسب دریافت کند.
وزن چانه و کیفیت پخت؛ دو مطالبه مهم مردم
در کنار بحث فروش وزنی نان، برخی مخاطبان راهکار اصلی را نظارت بر وزن قانونی چانه و کیفیت پخت نان می‌دانند که به اعتقاد این گروه، اگر وزن چانه‌ها مطابق ضوابط تعیین‌شده باشد و کیفیت پخت نیز به‌طور مستمر کنترل شود، بخش مهمی از مشکلات موجود قابل پیگیری خواهد بود؛ از این منظر، فروش وزنی زمانی می‌تواند موثر باشد که در کنار آن، استانداردهای مشخصی برای وزن نان، میزان پخت و کیفیت محصول تعریف و اجرا شود.
برخی نظرات مخاطبان ایرنا، به مشکلاتی مانند عرضه نان‌های کنجدی با قیمت بالاتر، محدود شدن انتخاب مشتریان و طولانی شدن زمان انتظار برای خرید نان ساده اشاره دارند. این مخاطبان معتقدند در بعضی موارد، مشتری برای جلوگیری از معطلی ناچار به خرید نانی می‌شود که انتخاب نخست او نبوده است.
برخی شهروندان معتقدند هرگونه تغییر در شیوه عرضه نان باید به‌گونه‌ای طراحی شود که هزینه بیشتری به خانوارها تحمیل نکند و دسترسی آنان به نان باکیفیت را دشوارتر نسازد.
مجموعه این انتقادات نشان می‌دهد که مسئله نان برای مصرف‌کنندگان تنها به قیمت و وزن محدود نیست و کیفیت، حق انتخاب و نحوه برخورد در نانوایی‌ها نیز اهمیت زیادی دارد.در همین چارچوب، پیشنهادهایی مانند تقویت نظارت میدانی، شفاف‌سازی وزن و قیمت، بررسی عملکرد نانوایی‌ها و برخورد با تخلفات احتمالی نیز در میان نظرات مطرح شده است.
بر این اساس می توان گفت که فروش وزنی نان از نگاه مردم، هم می‌تواند فرصتی برای کاهش کم‌فروشی و شفافیت بیشتر قیمت‌ها باشد و هم در صورت اجرای ناقص، زمینه‌ساز بروز مشکلات تازه‌ای در کیفیت محصول شود.
دغدغه شهروندان از نگاه تهیه کنندگان دستورالعمل جدید فروش وزنی نان پنهان نبوده است، قاسم نوده فراهانی رئیس اتاق اصناف ایران وزن یک چانه نان را ۶۵۰ گرم عنوان و اعلام کرده است که سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان باید پیش از ابلاغ، بررسی‌های لازم را درباره کیفیت نان و وضعیت تولید انجام دهد تا نانوایی‌ها نان با کیفیت و و بدون خمیر شدن به مردم تحویل دهند.
به گفته وی، در این شیوه، قیمت نان بر اساس وزن آن محاسبه می‌شود و مشتریان می‌توانند نان را بر اساس وزن و نه تعداد خریداری کنند از این رو بر اساس جزئیات مطرح‌شده برای اجرای این طرح، تجهیز نانوایی‌ها به ترازوهای دیجیتال و نصب اطلاعات مربوط به وزن و قیمت نان در معرض دید مشتریان از جمله الزامات پیش‌بینی‌شده است.
رئیس اتاق اصناف ایران با بیان اینکه اجرای طرح نان به صورت وزنی منجر به کاهش زمینه‌های کم‌فروشی و افزایش شفافیت در عرضه نان می شود گفت: طرح فروش وزنی در مرحله نخست برای نان سنگک و نانوایی‌های دولتی اجرا خواهد شد و در مراحل بعدی، سایر انواع نان را نیز در بر خواهد گرفت.