حوزه/ پژوهشگر برگزیده جشنواره «بانوی کرامت» با آسیب‌شناسی تلقی عمومی از «صبر» به‌مثابه انفعال و تسلیم، از بازخوانی این مفهوم در کلام‌الله به‌صورت یک «استراتژی هوشمندانه تاب‌آوری» خبر داد و بر کاربست این الگوی مهارتی در مراکز مشاوره جهت مهار بحران‌ها و پیشگیری از فروپاشی پیوندهای زناشویی تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، خانم سمیه قیاسوند، طلبه شاغل به تحصیل در مقطع سطح دو مدرسه علمیه الزهراء «علیها السلام» استان همدان، با ارائه اثر پژوهشی خود در قالب مقاله علمی سطح دو با عنوان «مبانی کارکرد صبر در پایداری و تعالی نهاد خانواده در قرآن کریم»، در جشنواره علمی ـ پژوهشی بانوی کرامت موفق به کسب عنوان «برگزیده» شد.
وی در گفت‌وگویی تفصیلی، به تبیین ریشه‌های شکنندگی پیوندهای خانوادگی در عصر حاضر، بازتعریف کنشگرانه صبر در هندسه معرفتی قرآن، و بسته‌های کاربردی حاصل از این پژوهش پرداخته است که مشروح آن در ادامه تقدیم می‌شود:
ـ چه گره‌ای در واقعیت جامعه و خانواده باعث شد این موضوع را برای پژوهش انتخاب کنید؟
گره بنیادین امروز جامعه ما، شکنندگی روزافزون پیوندهای زناشویی و فروپاشی زودهنگام نهاد خانواده در برابر تنش‌های محیطی و معیشتی است. متأسفانه در فرهنگ عمومی و حتی رسانه‌ها، مفهوم صبر به انفعال، تحمل تحقیرآمیز و تن دادن به بن‌بست تعبیر شده است؛ یا در نقطه مقابل، با کوچک‌ترین تعارض، گزینه طلاق و جدایی به‌عنوان اولین راه‌حل انتخاب می‌شود. احساس کردم جامعه ما به‌شدت تشنه بازخوانی سبک زیست قرآنی است تا نشان دهیم صبر در منطق کلام‌الله، سکون و خودویرانگری نیست، بلکه یک «استراتژی فعال تاب‌آوری، مهارت عاطفی و کنشگری هوشمندانه» برای حفظ ستون خانه و مدیریت بحران‌هاست. این ضرورت عینی و آمارهای نگران‌کننده تزلزل خانواده، بنده را به سمت استخراج این الگوی رهایی‌بخش از متن قرآن کشاند.
ـ آیا پژوهش شما یک تحقیق کاملاً نظری بود یا به یک راهکار عملیاتی و کاربردی در ذیل موضوع کلی پژوهشی رسیدید؟
شروع پژوهش با تحلیل متن آیات بود، اما خروجی آن کاملاً به راهکارهای کاربردی در حوزه روان‌شناسی خانواده و مهارت‌های ارتباطی میان همسران منتهی شد.
ما توانستیم نشان دهیم که مؤلفه‌های صبر قرآنی چگونه می‌توانند به تکنیک‌های عملی مهار خشم، مدیریت اصطکاک‌های رفتاری، ارتقای همدلی و تقسیم عادلانه بار روانی خانه تبدیل شوند. در حقیقت، این پژوهش یک مدل مهارتی تاب‌آوری خانوادگی ارائه می‌دهد که مشخص می‌کند زوجین در لحظات بحران اقتصادی یا تعارضات سلیقه‌ای، به‌جای مواجهه تقابلی، از چه سازوکار قرآنی برای حل مسئله و احیای آرامش در خانه استفاده کنند.
ـ خروجی پژوهش شما چقدر قابلیتِ تبدیل‌شدن به محصول (مانند کتابچه تبلیغی، بسته آموزشی یا محتوای رسانه‌ای) را دارد؟
این پژوهش به دلیل ارتباط مستقیم با زندگی روزمره مردم، پتانسیل بالایی برای تبدیل به محصولات عینی دارد:
۱. کتابچه کاربردی زیست صبورانه: تدوین راهنمای بالینی و اخلاقی کم‌حجم برای زوج‌های جوان در آستانه ازدواج، جهت تجهیز آنان به مهارت‌های حل تعارض بر پایه آیات قرآن.
۲. بسته‌های کارگاهی و مشاوره‌ای: طراحی سرفصل‌های کارگاه‌های توانمندسازی خانواده در مراکز مشاوره حوزوی و دانشگاهی تحت عنوان “مدیریت بحران‌های زوجین با الگوی صبر فعال”.
۳. محتوای رسانه‌ای و پادکست: تبدیل مفاهیم آیات به کلیپ‌های کوتاه تصویری و پادکست‌های روان‌شناختی-دینی برای پخش در فضای مجازی و شبکه‌های استانی جهت اصلاح تلقی عموم از مفهوم صبر در خانه.
ـ اگر یک جمله خطاب به بانوان طلبه‌ای که هنوز تردید دارند وارد عرصه‌های جدی پژوهشی شوند داشته باشید، آن جمله چیست؟
اگر ما بانوان طلبه حقایق زنده و شفابخش قرآن را به زبان نیازهای روز خانواده‌ها استخراج و ترجمه نکنیم، نسخه‌های غربی و التقاطی، آرامش خانه‌های ما را غارت خواهند کرد؛ پژوهش قرآنی، پیش زمینه‌ای برای حفظ سنگر مقدس خانواده است.
ـ نقش جشنواره‌هایی مانند بانوی کرامت را در شکستن حصار پژوهش‌های تکراری و ورود به عرصه‌های نوآورانه چگونه می‌بینید؟
جشنواره بانوی کرامت نقش مهمی در عبور از تکرار مکررات تفسیری ایفا می‌کند. این رویداد پژوهشگر حوزوی را ترغیب می‌کند که آیات قرآن را به‌عنوان نسخه‌های درمانی برای امراض روانی و رفتاری امروز جامعه بازخوانی کند. جشنواره به ما جرئت می‌دهد که به میدان‌های بین‌رشته‌ای (پیوند قرآن با علوم تربیتی و روان‌شناسی) وارد شویم. البته نقطه کمال این جشنواره آن است که با ایجاد پیوند میان آثار برگزیده با نهادهای خانواده و مراکز مشاوره، دستاوردهای پژوهش را وارد جریان زیست عملی مردم کند.