رؤسای تشکلهای تخصصی صنعت ساختمان و کارشناسان اقتصادی، بر ضرورت تحول در حکمرانی توسعه شهری، بهرهگیری از الگوی کلانتوسعهگری، اصلاح نظام تأمین مالی و کاهش تصدیگری دولت تأکید کردند.
به گزارش خبرگزاری مهر، در نشست شورای پژوهش مرکز پژوهشی آرا، جمعی از مدیران حوزه مسکن و شهرسازی، رؤسای تشکلهای تخصصی صنعت ساختمان و کارشناسان اقتصادی، با بررسی چالشهای ساختاری حوزه مسکن، بر ضرورت تحول در حکمرانی توسعه شهری، بهرهگیری از الگوی کلانتوسعهگری، اصلاح نظام تأمین مالی و کاهش تصدیگری دولت تأکید کردند.
در این نشست سعید غفوری و هادی عباسی، معاونان سابق وزیر راه و شهرسازی، مهندس پژمان جوزی، رئیس انجمن صنعت ساختمان، دکتر جعفر قرائتی ستوده، رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان، مهندس ایرج رهبر، عضو هیئتمدیره انجمن انبوهسازان مسکن و ساختمان تهران و جمعی دیگر از کارشناسان و فعالان این حوزه حضور داشتند.
سعید غفوری: کلانتوسعهگری راهکاری برای خلق سکونتگاههای پایدار و کاهش وابستگی به منابع دولتی
سعید غفوری، معاون سابق وزیر راه و شهرسازی، بهعنوان نخستین ارائهدهنده نشست، با تشریح مفهوم کلانتوسعهگری، بر ضرورت تغییر رویکرد از ساخت واحدهای مسکونی به خلق سکونتگاههای پایدار و کارآمد تأکید کرد.
وی با اشاره به تجربه اجرای طرحهای بزرگ مسکونی و توسعه شهرهای جدید اظهار کرد: با وجود صرف منابع مالی قابل توجه، بسیاری از این پروژهها نتوانستهاند به اهداف پیشبینیشده در زمینه جذب جمعیت، ایجاد اشتغال، ارتقای کیفیت زندگی و توسعه پایدار دست یابند.
غفوری با اشاره به مطالعات انجامشده درباره ۲۷ نقطه ساحلی کشور در استانهای سیستانوبلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان، توسعه سکونتگاههای ساحلی را یکی از ظرفیتهای مهم تحقق اقتصاد دریامحور، جذب سرمایهگذاری و توزیع متوازن جمعیت دانست.
وی همچنین با تشریح تجربه کشورهای مختلف از جمله قطر، امارات، مالزی و سنگاپور، بر ضرورت بومیسازی الگوهای موفق توسعه شهری تأکید کرد و افزود: در مدل کلانتوسعهگری، دولت باید به جای تصدیگری مستقیم، نقش تسهیلگر و شریک راهبردی را ایفا کند.
غفوری، تفکیک مالکیت از مدیریت، مشارکت صندوقهای سرمایهگذاری، توزیع متناسب ریسک و بازده و ایجاد سازوکارهای حقوقی پایدار برای حمایت از سرمایهگذاران را از الزامات موفقیت این مدل برشمرد.
تأمین مالی نوین؛ استفاده از ظرفیت صندوقهای سرمایهگذاری و منابع نهادی
در ادامه نشست، ساختار تأمین مالی کلانتوسعهگری و نقش صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی در اجرای پروژههای بزرگ شهری مورد بررسی قرار گرفت.
در این بخش تأکید شد که کارکرد اصلی صندوقهای سرمایهگذاری صرفاً تأمین هزینه ساخت نیست، بلکه باید با اهرمسازی منابع و ایجاد زیرساختهای اولیه، امکان جذب سرمایههای گستردهتر را فراهم کنند.
همچنین استفاده از ظرفیت صندوقهای بازنشستگی، شرکتهای بیمه، صندوقهای پیشرفت و عدالت و شرکتهای سرمایهگذاری استانی بهعنوان ابزارهای تأمین مالی بلندمدت و مشارکت جوامع محلی در توسعه شهری مطرح شد.
پژمان جوزی: توسعهگری باید جایگاه قانونی مشخصی در اقتصاد کشور پیدا کند
پژمان جوزی، رئیس انجمن صنعت ساختمان، با تأکید بر ضرورت به رسمیت شناختن حرفه توسعهگری اظهار کرد: این مفهوم فراتر از پیمانکاری و ساختوساز است و توسعهگر باید از مرحله طراحی و تأمین مالی تا اجرا، بهرهبرداری و مدیریت پروژه نقشآفرینی کند.
وی با اشاره به مطالعات تطبیقی انجامشده درباره تجربه شش کشور، بر ضرورت تدوین چارچوب قانونی توسعهگری، ایجاد نظام احراز صلاحیت و رتبهبندی توسعهگران و اصلاح رابطه دولت با بخش خصوصی تأکید کرد.
جوزی همچنین تقویت فرهنگ توسعهگری، آشنایی مدیران و قانونگذاران با این مفهوم و فراهمکردن بسترهای حقوقی و اقتصادی فعالیت توسعهگران حرفهای را از پیشنیازهای تحول در نظام عمران و شهرسازی کشور دانست.
جعفر قرائتی ستوده: خلق ارزش و صنعتیسازی باید جایگزین روشهای سنتی شود
جعفر قرائتی ستوده، رئیس انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان، با اشاره به چالشهای ساختاری صنعت ساختمان، بر ضرورت استفاده از فناوریهای نوین و صنعتیسازی برای کاهش هزینهها، افزایش سرعت اجرا و ارتقای کیفیت ساخت تأکید کرد.
وی با انتقاد از رویکردهای سنتی در توسعه شهری، خواستار حرکت به سمت خلق ارزش اقتصادی از طریق توسعه حرفهای، ایجاد زیرساخت و مدیریت یکپارچه پروژهها شد.
در این بخش همچنین بر ضرورت اصلاح قراردادهای اجرایی، رفع موانع اداری و استفاده از ابزارهای نوین اعتباری برای تأمین مصالح و تجهیزات مورد نیاز سازندگان تأکید شد.
بازنگری در مسکن حمایتی و توجه به حقوق اقتصادی و اجتماعی مردم
در بخش دیگری ازنشست، کارشناسان با بررسی تجربه طرحهای مسکن حمایتی، بر ضرورت طراحی الگوهای متناسب با توان اقتصادی دهکهای مختلف درآمدی تأکید کردند به اعتقاد حاضران، تمرکز صرف بر تعداد واحدهای ساختهشده، بدون توجه به کیفیت سکونت، خدمات زیربنایی و پیامدهای اجتماعی، نمیتواند به حل پایدار مسئله مسکن منجر شود.
استفاده از ظرفیت زمینهای دولتی، توسعه مسکن تدریجی، تقویت نظام اجارهداری حرفهای و مشارکت مستقیم مردم در فرایند ساختوساز از جمله راهکارهای مطرحشده بود.
همچنین بر ضرورت جلوگیری از شکلگیری محلات با تفکیک شدید درآمدی و توجه به ترکیب اجتماعی سکونتگاهها تأکید شد.
اصلاح ساختار صنعت ساختمان و تقویت نقش توسعهگران حرفهای
در ادامه، شرکتکنندگان با اشاره به پراکندگی تصمیمگیری در صنعت ساختمان، خواستار هماهنگی بیشتر میان دستگاههای اجرایی، نهادهای مالی، شرکتهای ساختمانی و تشکلهای تخصصی شدند.
استفاده از فناوریهای نوین، سامانههای یکپارچه اطلاعاتی و روشهای صنعتی ساخت، از جمله راهکارهایی بود که برای افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها و کوتاهکردن زمان اجرای پروژهها مطرح شد.
همچنین بر ضرورت تفکیک نقش دولت از توسعهگران، ایجاد ثبات حقوقی برای سرمایهگذاران و طراحی سازوکارهای شفاف تقسیم ریسک و بازده تأکید شد.
مشارکت سرمایهگذاران استانی در اجرای پروژههای توسعهای
در بخش دیگری از نشست، نماینده گروهی از سرمایهگذاران استان خوزستان با اعلام آمادگی برای مشارکت در پروژههای توسعهای، پیشنهاد کرد این استان بهعنوان یکی از گزینههای اجرای آزمایشی الگوی کلانتوسعهگری مورد بررسی قرار گیرد.
در این بخش به ظرفیت زمینی حدود ۱۵۳ هکتار برای اجرای پروژهای با محوریت شهر سلامت اشاره شد و استفاده از توان سرمایهگذاران بومی برای اجرای طرحهای بزرگ مورد تأکید قرار گرفت.
اعتمادسازی و تدوین پیوست رسانهای توسعهگری
در ادامه مباحث، نقش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی در موفقیت پروژههای بزرگ توسعه شهری بررسی شد.
کارشناسان تأکید کردند که مشارکت سرمایههای خرد و استفاده از روشهای نوین تأمین مالی، بدون شفافیت اطلاعات، اعتبار نهادهای توسعهگر و جلب اعتماد مردم به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
بر همین اساس، تدوین پیوست رسانهای و اجتماعی برای معرفی مفهوم کلانتوسعهگری و تبیین منافع اقتصادی و عمومی پروژهها ضروری دانسته شد.
حرکت از مباحث نظری به اجرای الگوی عملیاتی کلانتوسعهگری
در جمعبندی نشست، حاضران بر ضرورت انتخاب یک پروژه مشخص برای اجرای آزمایشی مدل کلانتوسعهگری و تشکیل ساختاری مشترک با مشارکت نهادهای مالی، تشکلهای تخصصی، سرمایهگذاران و توسعهگران حرفهای تأکید کردند.
همچنین پیشنهاد شد ظرفیت قوانین و مقررات موجود برای تشکیل نهاد توسعهگر بررسی و سازوکارهای اجرایی مورد نیاز با هدف تسریع در آغاز پروژهها و کاهش موانع اداری تدوین شود.
شرکتکنندگان در پایان، اصلاح نظام حکمرانی مسکن، کاهش تصدیگری دولت، استفاده از سرمایههای نهادی و مردمی و تقویت جایگاه توسعهگران حرفهای را از الزامات عبور از چالشهای کنونی صنعت ساختمان و دستیابی به توسعه پایدار شهری دانستند.
نشست شورای پژوهش مرکز پژوهشی آرا هر هفته با حضور محققان، اساتید، کارشناسان و فعالان عرصههای مختلف برگزار میشود و آخرین پژوهشها و بررسیهای انجامشده در آن به بحث گذاشته میشود.
