خبرنگار تابناک اسنادی را دیده که نشان می‌دهد قصر تاریخی ابراهیم گلستان نویسنده، مترجم و فیلمساز ایرانی که سال‌های پایانی عمرش را در آن سپری می‌کرد، به قیمت نجومی 6.7 میلیون پوند به فروش رفته اما هنوز مشخص نیست سرنوشت ثروت افسانه‌ای گلستان چه شده است؟

به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، ابراهیم گلستان نویسنده، مترجم و فیلمساز پس از ترک ایران به واسطه تاثیراتش جزو چهره‌های مورد توجه در عرصه فرهنگ ایران است و پس از آنکه در 31 مرداد 1402 پس از عبور از صد سالگی درگذشت، میراثش از جمله میراث مادی‌اش در معرض توجه قرار گرفت. گلستان که پیش از وقوع انقلاب اسلامی ایران به وقوع پیوست، در انگلستان ساکن شد و به گفته خودش با فعالیت در بورس لندن بر ثروتش افزود. آن گونه که منابع انگلیسی گزارش کرده‌اند، این بنا از 1983 رسماً به عنوان بنای تاریخی درجه 2 در میراث فرهنگی بریتانیا ثبت شده و گلستان از سال 1984 میلادی برابر با 1363 هجری شمسی، مالک و ساکن، عمارت تاریخی وایکهرست | Wykehurst Place شده تا پایان عمر در ساسکس زندگی کرد.

آن گونه که اطرافیان گلستان روایت کرده‌اند او در نیم قرن اخیر غیرفعال نبوده و مداوماً در حال نوشتن بوده است؛ نوشته‌هایی که اهمیتش درک نگرش این هنرمند نسبت به پدیده‌ها و حوادثی است که در این سال‌ها و همچنین پیش از آن رخ داده و نگرشی که گلستان پیرامون در یک قرن اخیر داشته است. هنوز از سرنوشت این میراث معنوی که قاعدتاً جنبه مادی هم دارند، نشانی در دسترس نیست. مشخص نیست به دست چه کسی رسیده و گلستان درباره این دارایی‌ها و همچنین مجموعه اموالش که شاید به میلیون‌ها پوند و چه بسا چند ده میلیون پوند برسد، چه کسی را وصی و ذینفع قرار داده است.

با این حال به نظر می‌رسد سرنوشت گران ترین دارایی گلستان مشخص شده و بر اساس اسناد رسمی، عمارت وایکهرست | Wykehurst Place که 4 تا 7 میلیون پوند ارزش گذاری می‌شد، در آخرین معامله در 29 نوامبر 2024 به ارزش 6.75 میلیون پوند معامله شده است. این عمارت در سال‌های 1872 تا 1874 یعنی دوره ویکتوریایی به سبک قصرهای فرانسوی ساخته شده و دارای برجک‌های مدور، سقف‌های مخروطی، پنجره‌های بلند، تزئینات سنگی و فضاهای داخلی تاریخی است. ادوارد میدلتون بری | Edward Middleton Barry معمار انگلیسی این بنا را برای هنری هاث | Henry Huth بانکدار و مجموعه‌دار آثار هنری و کتاب، طراحی کرد و هزینه ساخت در منابع تاریخی ثانویه سی و پنج هزار پوند ذکر شده است؛ مبلغی که با توجه به زمان ساخت، نشان‌دهنده پروژه‌ای پرهزینه و اشرافی بود.

بر اساس توصیف رسمی سازمان میراث تاریخی انگلستان، ساختمان دو طبقه به‌اضافه طبقه زیر شیروانی دارد. نمای باغ متقارن‌تر و باشکوه‌تر از نمای ورودی است. وسعت زمین، ساختمان‌های جانبی و وضعیت باغ‌ این عمارت قابل توجه است اما با توجه به اهمیت تاریخی و محدودیت در استفاده تجاری و یا تخریب و ساخت بنای جدید و هزینه‌های مداوم مرمت و نگهداری، چنین املاکی در بریتانیا مشتریان خاصی دارد. از قضا پس از معامله و فروش این خانه، پرونده‌های شورای منطقه مید ساسکس نشان می‌دهند که در این دوره درخواست‌هایی برای تعمیر پنجره‌ها، بام و سنگ‌کاری، اصلاح تاسیسات، و تغییرات داخلی عمارت مطرح شده است.

این کاخ پیش از استقرار ابراهیم گلستان، لوکیشن ساخت چه فیلم سینمایی اوه! چه جنگ دلپذیری (1969) عقاب فرود آمده است (1976)، هولوکاست 2000 (1977)، افسانه خانه جهنمی (1983) بود اما به شکل کنایه آمیز پس از استقرار این فیلمساز، تنها فیلم‌هایی که در این بنا ثبت شده، مستندهایی از گلستان بوده است. ملک پس از استقرار گلستان به صورت شخصی استفاده شده و مدتی بعد از آنکه خانواده‌اش یک به یک به ایران بازگشتند، گلستان تا پایان عمر به تنهایی در این امارات سپری کرد.

مشخص نیست چه کسی این رقمی نجومی را صاحب شده و با توجه به روابط نه چندان حسنه میان گلستان و فرزندانش، معلوم نیست او چه تصمیمی درباره ثروتش گرفته بود و حالا ذینفع اصلی کیست. آیا نوشته‌های گلستان نیز سرنوشتی با همین میزان ابهام را خواهد داشت؟ باید صبر کرد و دید. برخی ناشران در دوران حیات گلستان به او پیشنهاد کرده بودند آثارش را منتشر کنند که او با این درخواست همراهی نکرده بود و همه چیز را به این روزگار سپرده بود.