تهران- ایرنا- روی کار آمدن موج جدید سران راستگرا در آمریکای لاتین، روابط دیپلماتیک این منطقه با رژیم صهیونیستی را به شکلی چشمگیر دگرگون کرده است و این رویکرد، علاوه بر باورهای شخصی و همسویی با سیاستهای «ترامپ»، از نیاز دولتهای منطقه به فناوریهای امنیتی و تلاش برای جلب آرای مسیحیان انجیلی سرچشمه میگیرد.
به گزارش روز یکشنبه ایرنا، تارنمای اکونومیست در تحلیلی با تیتر «آمریکای لاتین با آغوش باز از اسرائیل استقبال می کند» عنوان کرد: بنیامین نتانیاهو نخست وزیر [رژیم] اسرائیل، ۱۴ اکتبر (۲۲ مهر) پس از گشایش سفارت جدید کلمبیا در قدس گفت: «اتفاق فوقالعادهای در آمریکای لاتین در حال رخ دادن است؛ همه چیز در حال بازگشت است! آن دوستی بزرگ».
بر اساس این گزارش، کلمبیا به چهارمین و تا اینجای کار پرجمعیتترین کشور آمریکای لاتین تبدیل شده است که قدس را به عنوان پایتخت رژیم اسرائیل به رسمیت میشناسد؛ و بعید است آخرین کشور هم باشد.
رژیم اسرائیل در پی جنگ غزه منزویتر شده است، اما سران محافظهکار در آمریکای لاتین، که بسیاری از آنها تازه به قدرت رسیدهاند، بهشکلی چشمگیر در حال ارتقای روابط خود هستند. خاویر میلی رئیسجمهوری آرژانتین، مشتاقترین آنهاست. او اوایل سال جاری میلادی به اکونومیست گفت که نتانیاهو را یک «سوپراستار» میداند. او خود نیز به شکلی عجیب ادعا کرده که «صهیونیستترین رئیسجمهوری جهان» است. در ماه آوریل (فروردین- اردیبهشت)، میلی از «پیمانهای اسحاق» رونمایی کرد؛ چارچوبی مبهم برای تعامل بیشتر میان رژیم صهیونیستی و این منطقه. قرار است ماه آینده یک پرواز مستقیم جدید میان بوئنوس آیرس و تلآویو راهاندازی شود.
فلاویو بولسونارو پیشتاز نظرسنجیها در انتخابات ریاستجمهوری برزیل، قول داده است که در صورت پیروزی در انتخابات امروز (۲۵ اکتبر/ سوم آبان)، سفارت این کشور را از تلآویو به قدس منتقل کند. او در جریان سفر اخیر خود به کرانه باختری، «حمایت کامل» خود را از شهرکنشینان صهیونیستی ابراز کرد؛ هم او و هم میلی در برابر دیوار ندبه به دعا ایستادهاند. افزون بر انتقال سفارت، کلمبیا در ماه اوت به تنها کشوری غیر از ایالات متحده تبدیل شد که از ادعای رژیم اسرائیل نسبت به ارتفاعات جولان حمایت میکند. ساندرا بوردا از دانشگاه آندس در بوگوتا میگوید: «ما هرگز تا این حد به روابط خود با اسرائیل توجه نکرده بودیم.»
آمریکای لاتین در حال تبدیل شدن به یک قاره آبی است؟رودریگو پاز در بولیوی، خوسه آنتونیو کاست در شیلی و نصری آسفورا در هندوراس همگی روابط دیپلماتیک با رژیم اسرائیل را تقویت کردهاند؛ روابطی که دولتهای پیشینِ آنها در واکنش به جنگ علیه غزه سطح آن را کاهش داده بودند. دلسی رودریگس رئیسجمهوری موقت ونزوئلا نیز از خصومت دیرینه رژیم چاویستا نسبت به اسرائیل کاسته است. پس از زمینلرزههای بزرگ در نزدیکی کاراکاس در ماه ژوئن، او پیشنهاد اسرائیل برای اعزام تیمهای امدادی را پذیرفت و روابط کنسولی را از سر گرفت. مارکوس پکل از کنفدراسیون جوامع یهودی در کلمبیا با اشاره به پرچم آبیوسفید رژیم اسرائیل میگوید: «آمریکای لاتین در حال تبدیل شدن به یک قاره آبی است.»
کریستوفر ساباتینی از اندیشکده چتمهاوس در لندن میگوید هزینههای سیاسی این اقدام نسبتا پایین است. نظرسنجی موسسه پیو نشان میدهد که کمی بیش از نیمی از آرژانتینیها، برزیلیها، کلمبیاییها و پروییها نگاه نامطلوبی به رژیم اسرائیل دارند؛ رقمی که بسیار کمتر از ۶۹ درصد گزارششده در انگلیس و ۷۸ درصد در اسپانیا است. در بیشتر کشورهای آمریکای لاتین، مسائل مربوط به اسرائیل و فلسطین بسیار کمتر از مبارزه با جرم و جنایت و تقویت اقتصاد برای رایدهندگان اهمیت دارد.
مسیحیان انجیلی در به قدرت رساندن سران راستگرا بسیار موثر بودهانددر ادامه این گزارش آمده است: این منطقه همچنین میزبان شمار رو به رشدی از حامیان اسرائیل است که مواضع خود را در حمایت آشکار از این رژیم پنهان نمیکنند: مسیحیان انجیلی (اوانجلیستها). بسیاری بر این باورند که بازگشت یهودیان به سرزمینهای اشغالی، پیشگوییهای کتاب مقدس را محقق میکند. انجیلیها در به قدرت رساندن رهبران راستگرا بسیار موثر بودهاند. پیش از انتخابات کلمبیا، رایدهندگان انجیلی برای آبلاردو دِ لا اسپرییا، برنده نهایی که روزی ملحد بود اما اکنون کاتولیکی مومن است، مراسم شبزندهداری و دعا برگزار کردند. مسیحیان انجیلی در دور نخست انتخابات برزیل نیز بهطور گسترده از بولسونارو حمایت کردند.
به نوشته اکونومیست، بسیاری از سران منطقه با وعده اتخاذ موضعی سرسختانه در برابر باندهای مواد مخدر روی کار آمدند. دولتها حساب ویژهای روی تسلیحات و مشاورههای رژیم اسرائیل باز کردهاند تا به برنامههای خود شتاب ببخشند. در سال ۲۰۲۲، اکوادور که نرخ قتل در آن سه برابر میانگین آمریکای لاتین است، اعلام کرد که حدود ۶۵ میلیون دلار صرف خرید خودروهای زرهی اسرائیلی خواهد کرد. ریشههای خشونت در اکوادور به کشور همسایه، کلمبیا، بازمیگردد؛ جایی که به تازگی، نیروهای امنیتی، مواضع گروههای مسلح را هدف بمباران قرار دادهاند.
ژنرال آلبرتو خوسه میا فرمانده نیروهای نظامی کلمبیا در سالهای ۲۰۱۸-۲۰۱۵، معتقد است نیروهای مسلح این کشور برای اقدام موثر به اطلاعات و فناوری پهپادی اسرائیل نیاز دارند.
در سال ۲۰۲۴، گوستاوو پترو رئیسجمهوری وقت کلمبیا، روابط با رژیم اسرائیل را قطع کرد و خرید تسلیحات و سایر تجهیزاتی را که ارتش کلمبیا مدتها به آنها متکی بود، متوقف کرد. میا میگوید ذخایر تسلیحاتی این کشور به شدت کاهش یافته است. گروههای شورشی مختلف کلمبیا اکنون بیش از ۲۸ هزار جنگجو را گردهم آوردهاند که این رقم تقریبا ۲ برابر زمان به قدرت رسیدن پترو در سال ۲۰۲۲ است. یک کارشناس اطلاعاتی کلمبیا میگوید: «تشکیلات نظامی و امنیتی اسرائیل با این دولت، روزگار بسیار پررونقی خواهد داشت.»
اکونومیست در پایان آورده است: آیا این ماه عسل سیاسی با اسرائیل دوام خواهد آورد؟ انتخابات میاندورهای نوامبر در آمریکا میتواند تعیینکننده باشد. در صورت ضربه خوردن جمهوریخواهان در انتخابات، رهبران آمریکای لاتین رغبت چندانی به دنبالهروی از سیاستهای ترامپ نشان نخواهند داد.
در شیلی، اتخاذ سیاستِ دوستی با اسرائیل با واکنشهای شدیدی روبهرو شده است؛ بهویژه که این کشور میزبان جمعیت بزرگی از فلسطینیان است. هواداران سیاستهای پیشین در حمایت از فلسطین در کلمبیا نیز بهشدت شوکه و خشمگین هستند.
انتخابات خود اسرائیل در ۲۷ اکتبر (سه شنبه/ پنجم آبان) نیز بر این ابهام میافزاید. اما دستکم فعلا، آمریکای لاتین و رژیم اسرائیل نزدیکترین روابط خود را در سالهای اخیر تجربه میکنند.
