اگر ایران بتواند آمریکا را در جنگی فرسایشی گرفتار کند که کرده، هزینه جنگ از دستاوردهای احتمالی آن فراتر میرود
مرکز مطالعات راهبردی تسنیم ـ در گزارش «لحظه سوئز آمریکا» با بررسی تجربه تاریخی بحران سوئز در سال 1956 و مقایسه آن با جنگ آمریکا علیه ایران، پیامدهای احتمالی این جنگ برای جایگاه جهانی ایالات متحده و آینده نظم بینالملل را بررسی کردهایم.
بحران سوئز نقطهای تعیینکننده در افول امپراتوری انگلستان بود؛ بحرانی که نشان داد هزینههای اقتصادی جنگ و ناتوانی در تحقق اهداف میتواند حتی یک قدرت جهانی در آن مقطع را به عقبنشینی وادار کند. اگرچه افول بریتانیا پیش از این بحران آغاز شده بود، اما لحظه سوئز محدودیتهای قدرت آن را آشکار ساخت و روند انتقال مرکز ثقل قدرت جهانی به بازیگران دیگر را شتاب بخشید.
در این گزارش، استدلال کردهایم که جنگ آمریکا با ایران نیز میتواند به آزمونی مشابه برای قدرت واشنگتن تبدیل شود. اگر ایران بتواند آمریکا را در جنگی فرسایشی گرفتار کند که کرده، مانع تحقق اهداف اصلی آن شود و هزینههای ادامه درگیری را افزایش دهد، خیلی زود هزینه جنگ از دستاوردهای احتمالی آن فراتر میرود. در چنین شرایطی، عقبنشینی آمریکا بدون دستیابی به اهداف راهبردی اجتناب ناپذیر خواهد بود و میتواند به نمادی از محدودیت قدرت این کشور تبدیل شود.
گزارش بهطور ویژه پیامدهای اقتصادی جنگ و نقش راهبردی تنگه هرمز را بررسی میکند. اختلال در جریان انرژی و افزایش قیمت نفت میتواند هزینه سوخت، حملونقل و تولید را مرتبا افزایش دهد و فشار جنگ را به خانوارها و کسبوکارهای آمریکایی منتقل کند. تداوم این وضعیت، میتواند هزینههای داخلی و سیاسی ادامه جنگ را برای ایالات متحده افزایش دهد.
گزارش بر این نکته تأکید دارد که پیامدهای جنگ ممکن است فراتر از غرب آسیا گسترش یابد. تضعیف اعتبار بازدارندگی آمریکا و کاهش تمرکز آن بر سایر مناطق میتواند فرصتهای تازهای برای چین و دیگر قدرتهای نوظهور ایجاد کند. چین، بهویژه، ممکن است از فرسایش منابع نظامی و مالی واشنگتن برای تقویت جایگاه خود در رقابت قدرتهای بزرگ بهره ببرد.
در نهایت، گزارش این احتمال را مطرح میکند که جنگ ایران به نقطه عطفی در روند گذار نظم بینالمللی تبدیل شود. همانگونه که بحران سوئز پایان فوری قدرت بریتانیا نبود، جنگ ایران نیز لزوماً به معنای پایان ابرقدرتی آمریکا نیست؛ اما توانسته محدودیتهای قدرت آن را آشکارتر کند، روند افول برتری جهانیاش را شتاب دهد و بر قطببندیها و مختصات نظم جهانی آینده اثر بگذارد.
متن کامل گزارش را اینجا مطالعه کنید.
