یخنی نخود یکی از غذاهای سنتی و خوش‌طعم ایرانی است که در میان غذاهای محلی شیراز جایگاه ویژه‌ای دارد. این غذای مقوی با ترکیبی از گوشت، نخود، سیب‌زمینی و ادویه‌های ساده تهیه می‌شود و بعد از پخت، مواد آن را می‌کوبند و همراه با آب گوشت و نان تازه سرو می‌کنند. اگر دوست دارید یک غذای اصیل و متفاوت برای وعده ناهار یا شام آماده کنید، یخنی نخود انتخاب خوشمزه‌ای است.
مواد لازم برای تهیه یخنی نخود
این مقدار مواد برای حدود ۴ نفر مناسب است.
|
مواد لازم |
مقدار مورد نیاز |
|
گوشت گوسفندی با استخوان |
۴۰۰ تا ۵۰۰ گرم |
|
نخود |
۱ پیمانه |
|
سیب‌زمینی |
۲ عدد متوسط |
|
پیاز |
۲ عدد |
|
زردچوبه |
۱ قاشق چای‌خوری |
|
فلفل سیاه |
نصف قاشق چای‌خوری |
|
نمک |
به مقدار لازم |
|
روغن |
۱ قاشق غذاخوری |
|
آب جوش |
۶ تا ۷ پیمانه |
طرز تهیه یخنی نخود مرحله به مرحله
مرحله اول؛ خیساندن نخود
ابتدا نخودها را از شب قبل پاک کنید و بشویید. سپس آن‌ها را در یک ظرف آب بریزید و حدود ۸ تا ۱۲ ساعت خیس کنید. بهتر است در این مدت چند بار آب نخود را عوض کنید تا هم زودتر بپزد و هم نفخ آن کمتر شود.
مرحله دوم؛ تفت دادن گوشت و پیاز
پیاز را پوست بگیرید و به چند قسمت تقسیم کنید. سپس آن را همراه با کمی روغن داخل قابلمه بریزید و تفت دهید. گوشت گوسفندی را اضافه کنید و همراه با زردچوبه و فلفل سیاه تفت دهید تا رنگ گوشت تغییر کند و عطر ادویه‌ها آزاد شود.
مرحله سوم؛ اضافه کردن نخود و پخت گوشت
نخودهای خیس‌خورده را آبکش کنید و داخل قابلمه بریزید. سپس حدود ۶ تا ۷ پیمانه آب جوش اضافه کنید. بعد از به جوش آمدن آب، کف روی آن را بگیرید و اجازه دهید گوشت و نخود با حرارت ملایم حدود ۲ تا ۳ ساعت بپزند.
مرحله چهارم؛ اضافه کردن سیب‌زمینی
وقتی گوشت و نخود تا حد زیادی نرم شدند، سیب‌زمینی‌های پوست‌گرفته را به قابلمه اضافه کنید. نمک را نیز در مراحل پایانی پخت بریزید و اجازه دهید مواد کاملاً بپزند و غذا جا بیفتد.
مرحله پنجم؛ کوبیدن مواد یخنی
بعد از پخت کامل، آب گوشت را جدا کنید. استخوان‌های گوشت را بیرون بیاورید و گوشت، نخود و سیب‌زمینی را داخل ظرف مناسبی بریزید. سپس با گوشت‌کوب دستی مواد را بکوبید تا کاملاً نرم و یکدست شوند.
یخنی نخود را چطور سرو کنیم؟
یخنی نخود را می‌توانید به سبک سنتی همراه با آب گوشت، نان سنگک یا بربری سرو کنید. برای کامل‌تر شدن سفره نیز این مخلفات انتخاب‌های خوبی هستند:
-
پیاز خام و سبزی خوردن
-
ترشی خانگی
-
لیموترش تازه
-
نان تازه
فوت‌وفن‌های خوشمزه‌تر شدن یخنی نخود
برای اینکه یخنی شما طعم و بافت بهتری داشته باشد، به چند نکته توجه کنید:
-
نخود را حتماً از شب قبل خیس کنید تا بهتر بپزد.
-
برای طعم بهتر، از گوشت گوسفندی استخوان‌دار استفاده کنید.
-
اجازه دهید غذا با حرارت ملایم و در مدت کافی بپزد.
-
نمک را از ابتدای پخت اضافه نکنید تا نخود فرصت کافی برای نرم شدن داشته باشد.
-
اگر آب غذا کم شد، مقداری آب جوش به آن اضافه کنید.
-
مواد را بعد از جدا کردن استخوان‌ها خوب بکوبید تا بافتی نرم و خوش‌خوراک پیدا کنند.
آیا می‌توان یخنی نخود را در زودپز تهیه کرد؟
بله، برای صرفه‌جویی در زمان می‌توانید از زودپز استفاده کنید. گوشت، نخود خیس‌خورده، پیاز و ادویه‌ها را همراه با آب داخل زودپز بریزید و اجازه دهید حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه بپزند. البته زمان دقیق به نوع زودپز و گوشت بستگی دارد. سیب‌زمینی را بهتر است بعد از پخت اولیه اضافه کنید تا بیش از حد له نشود.
یخنی نخود با چه غذاهایی تفاوت دارد؟
یخنی نخود از نظر مواد اولیه شباهت زیادی به آبگوشت دارد، اما شیوه سرو آن کمی متفاوت است. در این غذا، آب گوشت جداگانه سرو می‌شود و گوشت، نخود و سیب‌زمینی را می‌کوبند. همین ترکیب باعث می‌شود یخنی نخود هم یک آبگوشت خوش‌عطر داشته باشد و هم یک گوشت‌کوبیده لذیذ که با نان تازه حسابی می‌چسبد!
منبع: کتاب کاله