حوزه/ حجت‌الاسلام موالی‌زاده با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب درباره نماز تأکید کرد: استمرار در اقامه نماز، رعایت آداب و احکام آن و اهتمام به خواندن نماز در اول وقت، زمینه ظهور آثار و برکات این عبادت را در زندگی انسان فراهم می‌کند.
به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام سید فرید موالی‌زاده، استاد حوزه علمیه، روز دوشنبه در برنامه تلویزیونی «آفتاب شرقی» با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب در خصوص نماز، به تبیین برکات و ارزاق الهی ناشی از این عبادت پرداخت و گفت: برکات نماز تمام زندگی انسان مؤمن را در بر می‌گیرد و این برکات و ارزاق، هم شامل نعمت‌های مادی و هم شامل نعمت‌های معنوی می‌شود؛ همچنین آثار نماز به زندگی دنیوی محدود نیست و آخرت انسان را نیز در بر می‌گیرد.
وی با بیان اینکه نماز دارای آثار شگفت‌انگیزی در زندگی انسان است، اظهار کرد: نماز همچون اکسیر است و آثار فراوانی دارد. نماز انسان را زنده می‌کند و به زندگی او کمال می‌بخشد. این آثار، بخشی از ارزاق و برکاتی هستند که انسان در زندگی خود مشاهده می‌کند؛ البته استمرار در نماز و پایبندی به آن است که زمینه ظهور و آشکار شدن این آثار را در زندگی فراهم می‌کند.
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر ضرورت محافظت بر نماز و رعایت اوقات آن افزود: انسان باید در اقامه نماز اهتمام داشته باشد و این عبادت را در زمان مناسب و با رعایت آداب آن به‌جا آورد. نماز نباید در زندگی انسان به عملی کم‌اهمیت تبدیل شود، بلکه باید جایگاه واقعی خود را در برنامه روزانه و سبک زندگی مؤمن حفظ کند.
برکات نماز؛ از نعمت‌های دنیا تا حسنات آخرت
حجت‌الاسلام موالی‌زاده با اشاره به آیه سوم سوره هود، به تبیین ارتباط استغفار، توبه و عبادت با برخورداری از نعمت‌های الهی پرداخت و گفت: در این آیه شریفه، خداوند متعال می‌فرماید: «وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیْهِ یُمَتِّعْکُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَیٰ أَجَلٍ مُسَمًّی»؛ یعنی از پروردگارتان آمرزش بخواهید و به سوی او بازگردید تا شما را تا زمانی معین از بهره‌ای نیکو برخوردار سازد.
وی ادامه داد: در این آیه، استغفار و توبه به درگاه الهی از عوامل برخورداری از متاع و نعمت نیکوی خداوند معرفی شده است. عبادت نیز در همین مسیر قرار دارد و نماز، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عبادت‌های انسان، جایگاهی اساسی در ارتباط بنده با پروردگار دارد.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به تعبیر «إِلَیٰ أَجَلٍ مُسَمًّی» در آیه سوره هود گفت: این تعبیر، به زمانی معین اشاره دارد و از همین رو، علامه طباطبایی در تفسیر المیزان این بخش از آیه را ناظر به زندگی دنیا دانسته است؛ زیرا زندگی آخرت در چارچوب زمان محدود دنیوی قرار نمی‌گیرد.
حجت‌الاسلام موالی‌زاده با اشاره به دعای قرآنی «رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَةً وَفِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً» اظهار کرد: در این دعا، انسان هم نیکی‌ها، برکات و ارزاق دنیوی را از خداوند طلب می‌کند و هم خواهان حسنات و نعمت‌های آخرت است. بنابراین، مؤمن باید در دعاهای خود، خیر و برکت هر دو جهان را از پروردگار بخواهد و در زندگی نیز برای بهره‌مندی از این نعمت‌ها، به عبادت و بندگی خداوند اهتمام داشته باشد.
وی افزود: این نکته در بحث نماز اهمیت فراوانی دارد؛ چراکه برکات نماز تنها به یک جنبه از زندگی محدود نیست، بلکه می‌تواند ابعاد مختلف زندگی انسان را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، برخورداری از آثار و برکات نماز مستلزم توجه به کیفیت اقامه آن و رعایت شرایط و آداب این عبادت است.
نماز باید در اول وقت و با رعایت آداب اقامه شود
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر اینکه نماز زمانی می‌تواند آثار مورد انتظار را در زندگی انسان آشکار کند که با اهتمام و رعایت آداب آن اقامه شود، تصریح کرد: درست است که نماز عامل برکت و رزق است، اما این مسئله شرایطی دارد. انسان باید نماز را نیکو به‌جا آورد، احکام و آداب آن را رعایت کند و تا حد امکان در اول وقت نماز بخواند.
حجت‌الاسلام موالی‌زاده با اشاره به ضرورت مقدم دانستن نماز بر امور روزمره گفت: باید به کارهای خود بگوییم که وقت نماز است، نه اینکه به نماز بگوییم کار داریم. این تفاوت در نگاه و رفتار، اهمیت نماز را در سبک زندگی انسان نشان می‌دهد. کسی که برای نماز جایگاه ویژه‌ای قائل است، برنامه زندگی خود را به‌گونه‌ای تنظیم می‌کند که این فریضه الهی به حاشیه رانده نشود.
وی گفت: سبک شمردن نماز می‌تواند نتیجه‌ای معکوس داشته باشد. نباید در زندگی به مرحله‌ای برسیم که نماز را کم‌اهمیت بدانیم یا نسبت به آن بی‌اعتنا شویم؛ زیرا چنین رفتاری با جایگاه و حقیقت این عبادت سازگار نیست.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه نماز دارای احکام، آداب و اسراری است، خاطرنشان کرد: نماز صرفاً یک عمل ظاهری و مادی نیست، بلکه حقیقتی فراتر از ظاهر دارد. ازاین‌رو، برای بهره‌مندی از آثار آن باید هم به احکام فقهی و هم به آداب و جنبه‌های معنوی نماز توجه کنیم.
وی در ادامه به آثار و نوشته‌های امام خمینی(ره) درباره نماز اشاره کرد و گفت: امام راحل(ره) در آثار خود به مباحث مربوط به نماز پرداخته‌اند. از جمله این آثار، کتاب «آداب الصلوة» است که به آداب و جنبه‌های اخلاقی نماز توجه دارد و کتاب «سرّ الصلوة» که به باطن و حقیقت ملکوتی این عبادت می‌پردازد.
حجت‌الاسلام موالی‌زاده با بیان اینکه توجه به این ابعاد می‌تواند نگاه انسان به نماز را عمیق‌تر کند، افزود: برای شناخت جایگاه نماز نباید تنها به ظاهر آن بسنده کرد؛ بلکه باید تلاش کنیم با رعایت آداب و احکام و توجه قلبی، از حقیقت و آثار معنوی این عبادت نیز بهره‌مند شویم.
سبک شمردن نماز و محرومیت از شفاعت اهل‌بیت(ع)
این استاد حوزه علمیه در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به روایتی از امام صادق(ع)، بر اهمیت پرهیز از سبک شمردن نماز تأکید کرد و گفت: در روایتی نقل شده است که امام صادق(ع) در واپسین لحظات عمر شریف خود، بر موضوع نماز و اهمیت آن تأکید کردند.
وی با اشاره به نقل این روایت از سوی همسر امام صادق(ع) پس از شهادت ایشان، گفت: هنگامی که گروهی از شیعیان برای عرض تسلیت حضور یافتند، این موضوع نقل شد که امام صادق(ع) در لحظات پایانی عمر خود، خانواده را گرد هم آوردند و مطلبی مهم درباره نماز بیان کردند.
حجت‌الاسلام موالی‌زاده با اشاره به عبارت «لَنْ تَنَالَ شَفَاعَتُنَا مَنِ اسْتَخَفَّ بِالصَّلَاةِ» اظهار کرد: بر اساس این روایت، کسی که نماز را سبک بشمارد، از شفاعت اهل‌بیت(ع) بهره‌مند نخواهد شد. این بیان، اهمیت فراوان نماز را نشان می‌دهد و یادآور می‌شود که نباید نسبت به این فریضه الهی بی‌اعتنا بود.
وی تأکید کرد: این مسئله بسیار مهم است و همه باید به آن توجه داشته باشند. نماز جایگاهی اساسی در زندگی دینی انسان دارد و سبک شمردن آن می‌تواند انسان را از آثار و برکات این عبادت محروم کند.
نماز؛ حقیقتی نورانی که از نمازگزار حفاظت می‌کند
حجت‌الاسلام موالی‌زاده در ادامه، با اشاره به روایتی از امام باقر(ع) در کتاب اصول کافی، به تبیین حقیقت ملکوتی نماز و تأثیر کیفیت اقامه آن پرداخت و گفت: در این روایت، درباره کسی که نماز خود را با اهتمام، در اول وقت و با توجه و حضور قلب به‌جا می‌آورد، آمده است که نماز به سوی صاحب خود بازمی‌گردد؛ در حالی که حقیقتی نورانی و درخشان دارد.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به عبارت نقل‌شده در روایت بیان کرد: نماز به نمازگزار می‌گوید: «حَفِظْتَنِی حَفِظَکَ اللَّهُ»؛ یعنی تو مرا حفظ کردی، خداوند تو را حفظ کند. این تعبیر نشان می‌دهد که نماز در نگاه روایات، صرفاً یک عمل ظاهری نیست، بلکه حقیقتی دارد که با کیفیت رفتار انسان در برابر آن ارتباط پیدا می‌کند.
حجت‌الاسلام موالی‌زاده ادامه داد: وقتی انسان نماز را با حضور قلب، توجه و در اول وقت اقامه می‌کند، به جایگاه این عبادت احترام می‌گذارد و زمینه بهره‌مندی از آثار معنوی آن را فراهم می‌سازد. در مقابل، اگر نماز بدون رعایت آداب و خارج از وقت مناسب آن به‌جا آورده شود، در همین روایت از بازگشت نماز با حقیقتی تاریک و نکوهش نمازگزار سخن گفته شده است.
وی با تأکید بر اهمیت این تفاوت اظهار کرد: در نقل روایت، نماز در حالت نخست با نورانیت و در حالت دوم با تاریکی توصیف می‌شود. این بیان، نشان‌دهنده اهمیت کیفیت اقامه نماز است و به ما می‌آموزد که نباید تنها به انجام ظاهری این فریضه اکتفا کنیم.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به اینکه در آموزه‌های دینی، برخی اعمال می‌توانند زمینه هدایت و رشد انسان را فراهم کنند و در صورت برخورد نادرست، نتیجه‌ای متفاوت داشته باشند، افزود: قرآن کریم نیز درباره تأثیر متفاوت آیات الهی بر انسان‌ها می‌فرماید: «وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ وَلَا یَزِیدُ الظَّالِمِینَ إِلَّا خَسَارًا»؛ یعنی از قرآن آنچه را که برای مؤمنان مایه شفا و رحمت است نازل می‌کنیم، اما ستمگران را جز زیان نمی‌افزاید.
حجت‌الاسلام موالی‌زاده با اشاره به این آیه خاطرنشان کرد: همان‌گونه که قرآن برای مؤمنان مایه شفا و رحمت است، در روایتی که درباره نماز بیان شد نیز بر حقیقت نورانی این عبادت و اهمیت چگونگی مواجهه انسان با آن تأکید شده است. بنابراین، لازم است نماز را با اهتمام، رعایت آداب و توجه قلبی به‌جا آوریم.
وی در پایان بر ضرورت پایبندی به نماز در اول وقت تأکید کرد و گفت: باید تلاش کنیم نماز را با حضور قلب و توجه اقامه کنیم و آن را در زندگی خود جدی بگیریم؛ زیرا رعایت این اصول، زمینه بهره‌مندی از آثار و برکات نماز را فراهم می‌کند و جایگاه این عبادت را در زندگی فردی و معنوی انسان ارتقا می‌بخشد.