دومین دوره جشنواره ملی فیلم «آب به قیمت جان» از دوشنبه ۲۵ آبان به دبیری امیر کرم یزدی آغاز به کار کرده است. امیرحسین طالشی کارگردان فیلم کوتاه «بالیق»و کیمیا کیانوش کارگردان فیلم کوتاه داستانی «آب شیرین» درباره اثرشان و این رویداد فرهنگی گفتند.
امیرحسین طالشی، کارگردان فیلم کوتاه «بالیق» از آثار حاضر در دومین جشنواره ملی «آب به قیمت جان» با اشاره به اهمیت برگزاری جشنوارههای موضوعی، این رویدادها را فرصتی برای جلب توجه فیلمسازان به مسائل مهم اجتماعی و زیستمحیطی دانست و تأکید کرد: چنین جشنوارههایی میتوانند زمینه تولید آثار بیشتری درباره بحران آب را فراهم کنند.
وی درباره فیلم کوتاه «بالیق» و ایده شکلگیری آن گفت: «بالیق» در زبان ترکی به معنای ماهی است. داستان فیلم درباره زوجی است که در کنار یک دریاچه زندگی میکنند و به ماهیگیری مشغول هستند. چالش اصلی داستان از جایی آغاز میشود که ماهیگیر داستان حدود یک هفته است که موفق به صید ماهی نشده و همین مسئله آنها را با مشکلات معیشتی روبهرو کرده است.
طالشی ادامه داد: در کنار این مسئله، مشکلات دیگری نیز زندگی این زوج را تحت تأثیر قرار میدهد؛ از جمله نداشتن فرزند، حرف و فشار اطرافیان و همچنین بیماری زن که شرایط زندگی آنها را دشوارتر میکند. مرد داستان که وابستگی عمیقی به دریاچه دارد و خود را فرزند دریا میداند، در موقعیتی دشوار قرار میگیرد؛ او باید میان ماندن در محل زندگیاش و ادامه این شرایط یا بازگشت به شهر یکی را انتخاب کند.
این فیلمساز درباره ارتباط اثر خود با موضوع آب، بیان کرد: دریاچه و شرایط آن نقش مهمی در شکلگیری داستان دارند. ماهیگیری که خود را فرزند دریا میداند به محیط زندگیاش وابستگی عاطفی دارد و حالا با شرایطی مواجه شده که ادامه این رابطه را دشوار کرده است. در واقع، مسئله کمآبی و تغییر شرایط دریاچه از طریق زندگی و معیشت شخصیتها وارد روایت میشود.
وی در ادامه با اشاره به ظرفیت سینما برای آگاهیبخشی درباره بحران آب و ضرورت مصرف بهینه این منبع حیاتی اظهار کرد: برگزاری جشنوارههای موضوعی نظیر «آب به قیمت جان» در هر کشوری اهمیت زیادی دارد؛ بهویژه در کشوری با وسعت ایران که با مسائل زیست محیطی روبهروست. گاهی یک نعمت تا زمانی که بهوفور در دسترس است، چندان مورد توجه قرار نمیگیرد؛ در حالی که نقش بسیار مهمی در زندگی ما دارد و آب یکی از همین نعمتهاست. امروز هر زمان که بخواهیم به آن دسترسی داریم، اما اگر روزی با کمبود جدی آن مواجه شویم حتی تأمین آب آشامیدنی نیز میتواند به مشکلی اساسی تبدیل شود.
طالشی با بیان اینکه از همین امروز باید درباره اهمیت آب و جایگاه آن در زندگی انسان آگاهیرسانی کنیم، بیان کرد: برگزاری جشنوارههایی با موضوع آب میتواند این مسئله را به جامعه یادآوری کند و توجه مخاطبان را به ارزشی جلب کند که گاهی به دلیل دسترسی همیشگی، کمتر به آن فکر میکنیم.
وی درباره حضور فیلم خود در دومین جشنواره ملی «آب به قیمت جان» گفت: از حضور در این جشنواره بسیار خوشحالم. به نظرم گروه حرفهای و پرتلاشی در حال برگزاری آن هستند و مشخص است که عوامل جشنواره بهصورت شبانهروزی برای پیشبرد این رویداد زحمت میکشند. این رویداد از نظر بصری و گرافیکی نیز کیفیت قابل قبولی دارد و در میان جشنوارههایی که تاکنون در آنها حضور داشتهام، تجربه بسیار خوبی برای من به همراه داشته است.
تاثیر سینمای داستانی در فرهنگسازی بحران آب
کیمیا کیانوش، کارگردان فیلم کوتاه داستانی «آب شیرین» از آثار حاضر در دومین جشنواره ملی «آب به قیمت جان» با اشاره به دغدغههای زیستمحیطی و مسئله کمبود آب در استان یزد، شکلگیری ایده این فیلم را متأثر از تجربه زیسته خود در این منطقه دانست.
وی ادامه داد: در ابتدا صرفاً به دنبال پرداختن به مسئله کمبود آب نبودم و میخواستم موقعیتی دراماتیک پیدا کنم که شخصیت اصلی در آن گرفتار شود و در پایان با اتفاقی مواجه شود که او را به تأمل وادارد. برایم مهم بود این اتفاق مستقیماً به خود شخصیت مربوط باشد و در عین حال، پایان فیلم به شکلی نباشد که مسئله بهطور کامل حل شود. میخواستم مشکل همچنان باقی بماند و پرسشی در ذهن شخصیت شکل بگیرد.
کیانوش با اشاره به موقعیت اخلاقی شخصیت اصلی فیلم، گفت: شخصیت اصلی از یک طرف پول آب را از مردم گرفته و نمیتواند آب را در اختیارشان نگذارد؛ از طرف دیگر، به دلیل اعتقادات مذهبیاش احتمال میدهد آب نجس شده باشد و از این بابت دچار تردید است. او میان مسئولیتی که در قبال مردم دارد و باوری که به آن پایبند است، گرفتار میشود.
این کارگردان درباره ظرفیت سینما برای فرهنگسازی در زمینه بحران آب و اصلاح الگوی مصرف، بیان کرد: سینما به نظر من کاملترین هنر است؛ چون بسیاری از هنرهای دیگر را در خودش جای داده و همزمان از صدا و تصویر استفاده میکند. از طریق سینما میتوان درباره موضوعات مختلف با جامعه و مخاطبان ارتباط برقرار کرد. البته این کار زمانی اثربخش خواهد بود که اصول سینما را بشناسیم و از دانش و تجربه کافی برای روایت درست برخوردار باشیم.
وی ادامه داد: برای من مهمترین عامل تأثیرگذاری یک اثر، شیوه روایت آن است. فیلم باید تعلیق ایجاد کند، کنجکاوی مخاطب را برانگیزد و داستانی جذاب داشته باشد. به نظرم سینمای داستانی، در صورت برخورداری از روایت درست و اصولی، میتواند مخاطبان گستردهتری را جذب کند. سینمای مستند هم مخاطبان خاص خودش را دارد، اما یک فیلم داستانی موفق این ظرفیت را دارد که پیام مورد نظر فیلمساز را به طیف وسیعتری از جامعه منتقل کند.
کیانوش در ادامه درباره نقش جشنوارههای موضوعی در ترغیب فیلمسازان به پرداختن به مسائل اجتماعی و زیستمحیطی گفت: برگزاری جشنوارههای موضوعی قطعاً تأثیرگذار است و میتواند زمینه تولید آثار بیشتری درباره موضوعات مشخص را فراهم کند.
وی با اشاره به برگزاری دومین دوره جشنواره ملی «آب به قیمت جان» خاطرنشان کرد: با وجود اینکه این جشنواره به دوره دوم خود رسیده به نظرم با کیفیت مناسبی برگزار شده است و تلاش عوامل برگزارکننده کاملاً مشهود است.
این فیلمساز در پایان تأکید کرد: اگر جشنواره بتواند در دورههای بعدی از جنبههای مختلف پیشرفت کند، بهتدریج برای فیلمسازان به یک دغدغه جدی تبدیل میشود و آنها ترغیب خواهند شد آثار بیشتری درباره مسئله آب تولید کنند. به نظرم این جشنواره میتواند به جایگاهی برسد که از نظر اهمیت و اعتبار برای فیلمسازان حرفهای، تفاوتی با جشنوارههایی مانند جشنواره فیلم ۱۰۰ یا جشنواره فیلم کوتاه تهران نداشته باشد.
