گراهام اسکات معتقد است تکل سون بوتمن روی نیکلاس جکسون سزاوار کارت قرمز بود. او در پاسخ به پرسش‌های خوانندگان، معیار داور ویدیویی برای تغییر تصمیم و چند صحنه داوری دیگر را بررسی می‌کند.

طرفداری | کارت زرد سون بوتمن برای تکل روی نیکلاس جکسون و مداخله‌نکردن داور ویدیویی، یکی از بحث‌های داوری آخر هفته لیگ برتر انگلیس بود. گراهام اسکات، داور پیشین لیگ برتر، در پاسخ به پرسش‌های خوانندگان این صحنه را در کنار برخورد مورگان راجرز و جیمز گارنر، تصمیم‌های مربوط به کارت زرد دوم و تجمع بازیکنان دور داور بررسی کرده است.

اسکات یک دهه در لیگ برتر داوری کرد و پس از بازنشستگی در سال ۲۰۲۵، به حرفه پیشین خود در روزنامه‌نگاری بازگشت. او بیش از ۱۰۰ بار نیز داور ویدیویی بوده و در پاسخ‌هایش، هم از معیارهای تصمیم‌گیری داور داخل زمین می‌گوید و هم از شیوه بررسی صحنه‌ها در اتاق ویدیو.

این پرسش‌وپاسخ در اتلتیک منتشر شده است؛ مجموعه‌ای که قرار است اسکات در طول فصل لیگ، هر سه‌شنبه در آن به سؤال‌های خوانندگان درباره اتفاقات آخر هفته و دیگر مسائل داوری پاسخ دهد. پرسش نخست به تصمیم جراد گیلت در بازی نیوکاسل و استون ویلا مربوط است.

پرسش ویل ال: در بازی نیوکاسل و استون ویلا، جراد گیلت به سون بوتمن برای تکل روی نیکلاس جکسون کارت زرد داد؛ تکلی که ارتفاع داشت، پای بوتمن از روی توپ عبور کرد و پاهایش از زمین جدا شده بود. گیلت آن را «بی‌احتیاطانه» دانست، «با اینکه توپ را هم لمس می‌کنی»، و داور ویدیویی مداخله نکرد. وقتی بازیکنی با سرعت از زمین بلند می‌شود، مرز میان «بی‌احتیاطی» و «به خطر انداختن سلامت حریف» دقیقاً کجاست؟ چرا لمس توپ باید عامل تخفیف باشد؟

به نظرم این صحنه باید به‌دلیل خطای شدید با کارت قرمز همراه می‌شد، اما لمس مختصر توپ و نوع برخورد باعث شد داور به کارت زرد برسد.

دلیلش این است که لیگ برتر از داوران می‌خواهد چنین تکل‌هایی را متفاوت از سایر رقابت‌های بزرگ قضاوت کنند. برای کارت قرمز، انتظار می‌رود هم شدت حرکت بالا باشد و هم برخوردی کامل و محکم با مچ پای حریف یا بالاتر از آن رخ دهد.

این آستانه از متن قوانین بازی بالاتر است. قوانین اصلاً به محل برخورد اشاره نمی‌کنند و می‌گویند: «هر بازیکنی که هنگام رقابت برای توپ، از جلو، کنار یا پشت با یک یا هر دو پا به‌سوی حریف یورش ببرد و از نیروی بیش از حد استفاده کند یا سلامت حریف را به خطر بیندازد، مرتکب خطای شدید شده است.»

راهنمای لیگ برتر ایراد دارد، چون به‌جای رفتار بازیکن خطاکار، بیش از اندازه بر پیامد تکل تأکید می‌کند. بوتمن خوش‌شانس بود که پای راستش به جکسون نخورد و برخورد با پای عقب او اتفاق افتاد. جکسون حتی خوش‌شانس‌تر بود؛ اگر هنگام برخورد یکی از پاهایش روی زمین ثابت مانده بود، به احتمال بسیار زیاد به‌شدت مصدوم می‌شد.

در بررسی داور ویدیویی، تصاویر با سرعت عادی برای سنجش شدت حرکت و تصاویر آهسته برای تعیین محل برخورد استفاده می‌شوند. شدت خطای بوتمن در حد کارت قرمز بود، اما هیچ تصویری به‌طور قطعی نشان نمی‌داد که برخورد کامل و محکم، بالاتر از مچ پا بوده است. داور ویدیویی به اثبات هر دو معیار نیاز داشت، اما فقط یکی را در اختیار داشت و تصمیم داور زمین را تغییر نداد.

جالب اینکه جکسون در ماه مه ۲۰۲۵، زمانی که برای چلسی بازی می‌کرد، در ورزشگاه سنت جیمزز پارک به‌دلیل خطای شدید و به خطر انداختن سلامت خود بوتمن اخراج شد. چه تصادفی!

پرسش تیم بی: چرا در برخورد مورگان راجرز و جیمز گارنر در بازی اورتون و چلسی مداخله‌ای صورت نگرفت؟ به نظر می‌رسد تفسیر قوانین یکدست نیست. راجرز تماس مختصری با توپ داشت، اما در هوا بود و با پاهایش به‌سمت حریف رفت. او از قبل هم کارت زرد داشت.

درباره نتیجه این صحنه نگرانی کمتری داشتم، چون توپ در فضای باز بود و هر دو بازیکن امکان رسیدن به آن را داشتند. هر دو با تمام توان برای توپ رفتند، پاهایشان پایین بود و تمرکزشان روی توپ قرار داشت.

راجرز پیش از رسیدن به صحنه در هواست، اما هنگام برخورد در ارتفاعی معقول قرار دارد، استوک‌هایش رو به حریف نیست و با کنار کفشش به جیمز گارنر برخورد می‌کند. از نگاه داور، مسیر توپ پس از تکل می‌توانست نشان دهد راجرز برنده نبرد بر سر توپ بوده است؛ بنابراین از تصمیم او برای ادامه بازی تعجب نکردم.

با معیارهای لیگ برتر که توضیح دادم، حرکت راجرز فاصله زیادی با کارت قرمز دارد. می‌شود درباره کارت زرد دوم بحث کرد، اما به نظرم داور بهترین تصمیم را گرفت.

پرسش پاتریک دی: در همان بازی در اورتون، به نظر رسید کول پالمر در دقایق پایانی از کارت زرد دوم جان سالم به در برد. آیا «پرو رف» درباره خطاهای مستوجب کارت زرد دوم، راهنمای مشخصی به داوران می‌دهد؟

بله. طبق این راهنما، آستانه کارت زرد دوم باید از کارت زرد اول بالاتر باشد. به نظرم این منصفانه است، چون پیامدهای کارت زرد دوم آشکارا سنگین‌تر است.

در صحنه پالمر، او مقابل جراد برنتویت، که در حال دور کردن توپ به‌سمت نیمه حریف بود، تکل زد. ممکن است تماسی رخ داده باشد، اما زیاد نبود و حرکت پالمر به نظرم خطای بی‌احتیاطانه‌ای نمی‌رسید که مستوجب اخطار باشد.

پرسش هیماد ام: آیا دور کردن توپ دیگر کارت زرد ندارد؟ و چطور مایکل الیور با اوت لیام دلاپ در اواخر بازی ناتینگام فارست و آرسنال مشکلی نداشت؟

اگر دقیق بگوییم، دور کردن توپ هیچ‌وقت به‌صورت خودکار کارت زرد نداشته است. تخلف، به تأخیر انداختن شروع دوباره بازی است؛ پس رفتار بازیکن باید واقعاً اثری بر شروع مجدد داشته باشد.

بازیکنی که توپ را فقط یک یارد دور می‌کند ــ مانند دکلان رایس برای آرسنال مقابل برایتون در سال ۲۰۲۴ ــ ممکن است کارت زرد بگیرد، اگر داور تشخیص دهد مانع شروع دوباره بازی توسط حریف شده است. در مقابل، بازیکنی ممکن است توپ را ۱۰۰ یارد دور کند و جریمه نشود، چون بازی به‌هرحال، مثلاً برای تعویض یا بررسی مصدومیت، متوقف بوده است.

داوران وقتی توپ بلافاصله، در کسری از ثانیه پس از سوت، دور می‌شود و بازیکن فرصتی برای تغییر کاری که در حال انجامش بوده نداشته، یا وقتی بازیکن در حال شوت‌زدن است، معمولاً با اغماض بیشتری برخورد می‌کنند. نتیجه بازی هم همیشه اثرگذار است؛ تیمی که عقب است معمولاً نمی‌خواهد بازی را به تأخیر بیندازد و به‌طور کلی مرتکب این تخلف نمی‌شود.

یکدستی در قضاوت دشوار است، چون بازیکنان به شیوه‌های مختلف، که بعضی ظریف‌ترند، تأخیرهای کوتاه ایجاد می‌کنند تا هم‌تیمی‌هایشان به جای خود برگردند یا سرعت بازی را پایین بیاورند. این ترفندها آموزش داده و تمرین می‌شوند و مسئولیتش با باشگاه‌هاست، نه داوران.

در مورد پرتاب اوت، رویه داوران متفاوت است، اما معمولاً بررسی تخلف مربوط به پاها را به کمک‌داوران می‌سپارند و خودشان بررسی می‌کنند که توپ با دو دست و از پشت سر پرتاب شود.

داور چهارم الیور از فاصله نزدیک دلاپ را زیر نظر داشت. یا تشخیص داد هنگام رها کردن توپ هر دو پای او روی زمین بوده، یا تخلف را دید و چیزی نگفت، یا به الیور گفت اوت خطا اعلام کند و الیور به آن توجه نکرد. احتمال نخست به‌مراتب بیشتر است، چون تصاویری که من دیده‌ام به‌هیچ‌وجه قطعی نیستند.

پرسش کریس سی: قانون مربوط به تجمع بازیکنان دور داور چه شد؟ فکر می‌کردم فقط کاپیتان می‌تواند به داور نزدیک شود و با او صحبت کند. روز شنبه، بازیکنان چلسی مدام به داور نزدیک می‌شدند و، به نظر من، بی‌دلیل اعتراض می‌کردند تا بازی را کند کنند.

داوران به‌طور معمول تیم‌هایی را که به شکلی تقابلی دورشان جمع می‌شوند گزارش می‌کنند. اتفاقی که پس از آن می‌افتد از اختیارشان خارج است، اما روشن است که مجازات‌های اعمال‌شده برای بازدارندگی کافی نیستند.

گاهی می‌بینید داور به بازویش اشاره می‌کند؛ یعنی فقط با کاپیتان صحبت خواهد کرد و در آن لحظه دیگر بازیکنان باید پراکنده شوند. این کار می‌تواند مؤثر باشد، اما بعضی تیم‌ها با وجود آن هم ادامه می‌دهند.

درست می‌گویی که انگیزه‌شان اغلب دو بخش دارد: نخست، کند کردن بازی و از بین بردن ریتم آن؛ دوم، تحت فشار گذاشتن داور تا نظرش را عوض کند، که بعید است، یا احساس کند تصمیم بعدی را به آن‌ها بدهکار است، که آن هم بعید است، اما ارزش امتحان کردن دارد.

لیگ برتر می‌تواند با جریمه‌های سنگین برای نخستین تخلف و کسر امتیاز در صورت تکرار، به این ماجرا پایان دهد؛ هرچند قرار نیست چنین کاری انجام شود.