واشنگتن در مذاکرات صلح اوکراین، موضوع توافقهای روسیه با شرکتهای بزرگ نفتی آمریکا را مطرح میکند.
ایالات متحده و روسیه در حال گفتگو پیرامون بازگشت احتمالی شرکتهای آمریکایی به بازار نفت روسیه هستند؛ موضوعی که بخشی از مذاکرات گستردهتر برای پایان دادن به جنگ در اوکراین به شمار میرود.
به گفته افراد مطلع، کاخ سفید و کرملین مطرح کردهاند که پس از پایان جنگ، ممکن است همکاریهای مشترک میان شرکتهای بزرگ نفتی آمریکا و روسیه در سواحل «ساخالین» جزیرهای در خاور دور از سر گرفته شود.
این افراد افزودند که همچنین گفتگوهایی درباره مشارکت شرکتهای بزرگ آمریکایی در طرحی برای از سرگیری فروش نفت روسیه به اروپا از طریق خط لوله «دروژبا» (Druzhba) در جریان بوده است.
این توافقهای احتمالی بخشی از تلاش گستردهتر ایالات متحده برای پایان دادن جنگ روسیه و اوکراین که اکنون وارد پنجمین سال خود شده است، محسوب میشوند و هدف آنها ارائه مشوقهایی برای ترغیب طرفین به حضور پای میز مذاکره است. مقامات آمریکایی بارها تأکید کردهاند که چنین همکاریهایی تا پیش از پایان جنگ محقق نخواهند شد.
به گفته منابع مذکور، «استیو ویتکاف»، فرستاده ویژه دونالد ترامپ در جریان دیداری با پوتین در اوایل ماه سپتامبر در سنپترزبورگ، درباره توافقهای تجاری احتمالی گفتگو کرده است. بر اساس تصاویری که توسط گروه رسانهای کرملین منتشر شده، ویتکاف در سفر بعدی خود به مسکو در هفته گذشته، در میان یادداشتهایش، عبارت «توافقهای تجاری» (Business Deals) را در دفترچه یادداشت خود نوشته است.
یک مقام آمریکایی به فایننشال تایمز گفت: «نمایندگان رئیسجمهور ترامپ درباره پیشنهادهای اقتصادی با هر دو طرف جنگ گفتگو کردهاند؛ از جمله در مورد یک چارچوب اقتصادی برای دوران پس از جنگ که هدف آن ایجاد رشد بلندمدت و فرصتهای سرمایهگذاری برای اوکراین، و همچنین فراهم کردن فرصتهای احتمالی برای همکاری اقتصادی با روسیه در دوران پس از جنگ است.»
این مقام رسمی اظهار داشت: «توافقهای اقتصادی در چارچوب یک صلح جامع که به کشتار در این جنگ بیرحمانه پایان دهد گنجانده شده و تابع آن خواهند بود؛ هنوز هیچچیز نهایی نشده است.»
به گفته دو تن از افراد مطلع، مسکو این توافقهای تجاری را به مثابه مشوقهایی برای ترامپ میبیند تا پیش از پایان جنگ، روابط با روسیه را عادیسازی کند.
شرکت «اکسونموبیل» (ExxonMobil) تنها شرکت آمریکایی حاضر در پروژه عظیم «ساخالین-۱» سال گذشته اعلام کرد که در حال مذاکره با روسیه برای دریافت غرامت در ازای مصادره سهم ۳۰ درصدی خود است، اما برنامهای برای از سرگیری فعالیتهایش در این کشور ندارد. این شرکت به درخواست ما برای اظهار نظر، پاسخی فوری نداد.
پیشنهادهای دیگر شامل فراهم کردن مجدد دسترسی شرکتهای هواپیمایی آمریکایی به حریم هوایی روسیه برای پروازهای ترانزیتی و عبوری است که میتواند هزینههای سوخت را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد. پیشنهاد دیگر، از سرگیری همکاری شرکتهای آمریکایی با روسیه در زمینه تولید و تأمین تیتانیوم است؛ مادهای که یکی از اجزای حیاتی در ساخت هواپیماهای غیرنظامی محسوب میشود. به گفته یک فرد آگاه، بوئینگ پیش از این یک سرمایهگذاری مشترک تیتانیوم روسی داشت، اما پس از حمله به اوکراین این توافق را به حالت تعلیق درآورد و از آن زمان زنجیرههای تأمین خود برای این فلز را متنوع کرده است. این شرکت از اظهار نظر خودداری کرد.
این ایدهها، در میان چندین ایدهای که توسط مقامات آمریکایی و روسی بدون مشارکت مستقیم اوکراین یا اروپا مورد بحث قرار گرفته است، نشاندهنده تغییر چشمگیری در روابط مسکو با غرب پس از سالها انزوا خواهد بود. ایالات متحده گفته است که روسیه و اوکراین باید قبل از شروع بازسازی کامل اقتصادی، برای پایان دادن به جنگ به توافق برسند.
ایالات متحده پیش از این توافقی برای واردات دیزل روسی منعقد کرده، تحریمهای جدید بر صادرات انرژی مسکو را متوقف کرده و اوکراین را تحت فشار قرار داده است تا حملات پهپادی به پالایشگاههای روسیه را متوقف کند.
مذاکرات کنونی بر پایه پیشنهادهایی شکل گرفته است که «ویتکاف» (Witkoff) و «جرد کوشنر» (داماد ترامپ) اواخر سال گذشته، در جریان گفتگوها پیرامون طرح صلح اوکراین، با «کریل دیمیتریف» فرستاده ویژه اقتصادی پوتین مطرح کرده بودند. دیمیتریف در ماه فوریه، ارزش پروژههای احتمالی را ۱۴ تریلیون دلار برآورد کرده بود.
اگرچه پوتین هیچ نشانهای دال بر تعدیل مواضع سرسختانه خود در مذاکرات بروز نداده است، اما ایالات متحده امیدوار است در مذاکرات سهجانبهای که ماه آینده با حضور اوکراین در ابوظبی برگزار میشود و نخستین دور گفتگوها از ماه فوریه به شمار میرود در مسیر دستیابی به یک توافق احتمالی پیشرفت حاصل کند.
تمرکز این گفتگوها بر تضمینهای امنیتی احتمالی برای روسیه و اوکراین پس از پایان جنگ خواهد بود. به گفته دو نفر که از جزئیات این مذاکرات آگاه هستند، ایالات متحده پیشتر تضمینهای آتی برای اوکراین را به مسئله واگذاری قلمرو گره زده بود، اما اکنون اعلام کرده است که کییف را برای واگذاری زمین در پای میز مذاکره تحت فشار نخواهد گذاشت.
ایالات متحده و روسیه همچنین درباره موضوعاتی همچون فروش احتمالی داراییهای بینالمللی شرکت نفتی بزرگ «لوکاویل» (Lukoil) به سرمایهگذارانی که با کاخ سفید مرتبط هستند؛ یک پروژه پیشنهادی برای تولید گاز طبیعی مایع (LNG) در آلاسکا با مشارکت شرکت روسی «نوواتک» (Novatek)؛ و از سرگیری عرضه گاز به اروپا از طریق بخشهای باقیمانده خطوط لوله «نورد استریم» (Nord Stream) که تمامی آنها به جز یکی در جریان یک بمبگذاری در سال ۲۰۲۲ منهدم شدند گفتگو کردهاند.
