حوزه / حجتالاسلام امیری، با تأکید بر ضرورت تقویت هویت دینی نسل نوجوان گفت: دستیابی به شناخت عمیق آموزههای اسلام، تبیین عقلانی مبانی دینی و فراهمکردن زمینه پرسشگری و گفتوگو، از الزامات تربیت دینی نوجوانان است.
حجتالاسلام پیمان امیری در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با بیان اینکه دستیابی به سعادت دنیوی و اخروی و رسیدن به تعادل مطلوب در زندگی، نیازمند شناخت و فهم صحیح آموزههای دینی است، اظهار کرد: هر جامعهای برای عبور از هیاهوها و تناقضات اجتماعی و رسیدن به یک الگوی متعادل از زندگی، باید قوانین و مقررات اسلام را بشناسد، آنها را بهدرستی درک کند و در عرصه عمل به کار گیرد.
وی افزود: اسلام برای تکتک افراد جامعه، سبک زندگی و ایده دارد و میتواند در شکلگیری نگرش، رفتار و روابط اجتماعی انسان نقشآفرین باشد. بر همین اساس، تقویت هویت دینی نوجوانان نیز باید بر شناخت و فهم این آموزهها استوار باشد تا آنان بتوانند نسبت خود را با ارزشهای دینی و فرهنگی جامعه بهدرستی تعریف کنند.
کارشناس دینی با اشاره به جایگاه پوشش در آموزههای اسلامی، تصریح کرد: یکی از موضوعات مهم در سبک زندگی اسلامی، مسئله پوشش و حدود آن است، حجاب و پوشش از موضوعاتی است که در آیات قرآن کریم و روایات اسلامی مورد توجه قرار گرفته و در تبیین الگوی زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان جایگاه ویژهای دارد.
حجتالاسلام امیری ادامه داد: موضوع پوشش را نمیتوان صرفاً به یک رفتار ظاهری محدود کرد؛ بلکه برای فهم دقیق آن باید مبانی اعتقادی، اخلاقی و فرهنگی مرتبط با این موضوع را نیز مورد توجه قرار داد. هر اندازه شناخت نوجوان از مبانی و فلسفه آموزههای دینی عمیقتر باشد، زمینه بیشتری برای درک آگاهانه این آموزهها و نسبت آنها با زندگی روزمره فراهم میشود.
وی با اشاره به پیشینه تاریخی پوشش در جوامع مختلف، گفت: پوشش در بسیاری از تمدنها و جوامع تاریخی، از جمله یونان، روم و چین باستان، وجود داشته است. همچنین در بررسی تاریخ و تمدن ایران نیز میتوان شواهدی از توجه به پوشش و آداب اجتماعی مرتبط با آن را مشاهده کرد.
بازخوانی تاریخی پوشش در ایران
کارشناس دینی با اشاره به دیدگاه ویل دورانت، تاریخنگار و نویسنده کتاب «تاریخ تمدن»، درباره پوشش زنان در ایران باستان بیان کرد: در بخشی از این اثر، به محدودیتهای اجتماعی زنان طبقات بالای جامعه ایران باستان و شیوه حضور آنان در اجتماع اشاره شده است؛ موضوعی که به گفته وی، نشاندهنده سابقه تاریخی توجه به پوشش در برخی دورههای تمدنی ایران است.
حجتالاسلام امیری با اشاره به تحولات دوره پهلوی اول و سیاستهای مرتبط با پوشش زنان اظهار کرد: در دوره رضاشاه، سیاست کشف حجاب با مخالفت بخشهایی از جامعه، بهویژه علما و اقشار متدین، مواجه شد. این تحولات را باید در بستر تاریخی و اجتماعی آن دوره بررسی کرد؛ چراکه مسئله پوشش، افزون بر ابعاد فردی و دینی، با هویت فرهنگی و مناسبات اجتماعی نیز ارتباط داشته است.
وی تأکید کرد: تجربههای تاریخی نشان میدهد که موضوع پوشش در جامعه ایران همواره با بحثهایی درباره دین، فرهنگ، هویت اجتماعی و نقش حکومت در تنظیم مناسبات عمومی همراه بوده است.
نهادهای تربیتی؛ زمینهساز شناخت و انتخاب آگاهانه
حجتالاسلام امیری در پاسخ به این پرسش که نهادهای تربیتی و دینی چگونه میتوانند در شرایط محدودیت پوشش در مدارس دولتی جمهوری آذربایجان به تقویت هویت دینی نوجوانان کمک کنند، تأکید کرد: یکی از نکات اساسی در تربیت دینی، فراهم کردن زمینه شناخت و فهم صحیح آموزههای اسلام است. نوجوان باید بتواند درباره باورها و ارزشهای دینی خود آگاهی پیدا کند و ارتباط میان این آموزهها و زندگی فردی و اجتماعیاش را بشناسد.
وی خاطرنشان کرد: خانواده، مدرسه، مسجد و مراکز فرهنگی و دینی، هر یک در شکلگیری هویت نوجوان نقش دارند و هماهنگی میان این نهادها میتواند به تقویت تربیت دینی کمک کند. در این مسیر، گفتوگوی متناسب با سن نوجوان، پاسخگویی به پرسشهای او و تبیین عقلانی مبانی دینی، از اهمیت برخوردار است.
کارشناس دینی عنوان کرد: اگر قرار است نوجوان در برابر جریانهای فرهنگی گوناگون و تغییرات اجتماعی، شناخت روشنی از هویت دینی خود داشته باشد، باید فرصت پرسشگری، مطالعه و گفتوگو برای او فراهم شود. انتقال آموزههای دینی زمانی میتواند به شکلگیری درک عمیقتر منجر شود که نوجوان صرفاً با مجموعهای از گزارهها مواجه نباشد، بلکه فرصت فهم مبانی و دلایل آنها را نیز پیدا کند.
وی با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به ابعاد معرفتی و رفتاری تربیت دینی، گفت: هویت دینی تنها در نمودهای ظاهری خلاصه نمیشود؛ بلکه شناخت اعتقادات، پایبندی اخلاقی، مسئولیتپذیری و چگونگی تعامل با دیگران نیز در شکلگیری آن نقش دارند. ازاینرو، نهادهای دینی و تربیتی باید در کنار تبیین احکام و ارزشهای اسلامی، به تقویت قدرت تحلیل و فهم دینی نوجوانان نیز توجه کنند.
حجتالاسلام امیری افزود: در مواجهه با محدودیتهای مرتبط با پوشش، لازم است شرایط اجتماعی و فرهنگی جامعه مورد توجه قرار گیرد و زمینه گفتوگو میان خانوادهها، مربیان، نهادهای آموزشی و مراکز دینی فراهم شود. چنین رویکردی میتواند به فهم بهتر دغدغههای نوجوانان و تبیین دقیقتر جایگاه آموزههای دینی در زندگی آنان کمک کند.
وی تأکید کرد: تقویت هویت دینی نسل نوجوان نیازمند برنامهریزی مستمر، آموزش صحیح و ارتباط مؤثر میان نهادهای تربیتی و دینی است. هر اندازه نوجوانان با مبانی اعتقادی و اخلاقی اسلام آشنایی عمیقتری پیدا کنند و فرصت طرح پرسشها و دستیابی به پاسخهای مستدل برای آنان فراهم شود، زمینه بیشتری برای شکلگیری هویتی آگاهانه و مسئولانه در زندگی فردی و اجتماعیشان به وجود خواهد آمد.
