حوزه/ نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت گفت: احیای تراث علمی علامه ملاعبدالله یزدی گنجینه‌ای ارزشمند برای معرفت‌افزایی و انتقال تجربیات مدیریتی عتبات عالیات به نسل امروز است.
به گزارش خبرگزاری حوزه، اعضای دبیرخانه بین‌المللی علامه بهابادی یزدی با حجت‌الاسلام والمسلمین سید عبدالفتاح نواب، نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت دیدار و گفت‌وگو کردند.
در این نشست، ابعاد مختلف احیای تراث علمی، ضرورت تبیین سیره حیات علمی مفاخر دینی، و راه‌های توسعه همکاری‌های علمی و پژوهشی در حوزه‌های حج، زیارت و عتبات عالیات مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
احیای تراث و معرفی شخصیت‌های علمی
حجت‌الاسلام والمسلمین سید عبدالفتاح نواب در ابتدای این نشست با ابراز خرسندی از فعالیت‌های انجام‌شده، بیان داشت: خدای بزرگ را شاکر و سپاس‌گزار هستیم که این احیای تراث و همچنین معرفی کردن شخصیت‌های علمی، جزء گنجینه‌هاست و هرچه این شخصیت‌ها برای آیندگان بیشتر معرفی بشوند، تأثیرگذارتر هستند. ما در حوزه کاری خودمان برای شخصیت‌هایی که در حوزه بعثه فعالیت داشتند و از دنیا رفتند، یادمان‌هایی را تهیه کردیم تا دیگران مطالعه بکنند و امکان دارد برای برخی افراد درست‌آموزش باشد و آن‌ها هم از این شخصیت‌ها راه و تجربه به دست بیاورند. کار دبیرخانه از این جهت که به تبیین اندیشه‌های و زندگی‌نامه و جهت‌گیری‌های فکری علامه ملاعبدالله یزدی و نقش‌آفرینی‌های شان می‌پردازد، مفید و مؤثر است.
وی افزود: از طرف دیگر، دبیرخانه برخی از آثار که مغفول مانده و در برخی کتابخانه‌ها و خانه‌ها مانده بود را در دسترس قرار داده و احیا می‌کند و به صحنه دانش می‌آورد؛ این یک کار بسیار بزرگ و پسندیده است. در احیای متون می‌گویند چقدر ثواب دارد و این آثار علمی خطی قابل مقایسه با موارد دیگر نیست. احیای تفکرات این سلف گرانقدر که این عالمان داشتند، کار ارزشمندی است.
وضعیت کتاب‌های حوزوی و نیاز به بیوگرافی و تطور دانش
نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت با اشاره به وضعیت کتاب‌های حوزوی خاطرنشان کرد: «کتاب‌های حوزوی نیازمند به بیوگرافی خوب هستند که هم سیر تطور آن دانش تا زمان مؤلف را بیان کند و هم به معرفی ایشان بپردازد.
وی در خصوص اهمیت توجه به سبک نگارش و خلوص نیت در پژوهش‌های دینی یادآور شد: یکی از فضلا می‌گفت مرحوم آقای ری‌شهری کتاب میزان‌الحکمه را که می‌نوشتند، با دوستان و همکارانی که داشتند شرط کرده بودند که هر کسی که در زمینه این اثر می‌خواهد تحقیق کند باید با وضو باشد و حتماً باید قبلش یک توجه و ارتباطی با خدای بزرگ داشته باشد؛ که این روی آنچه می‌نویسد تأثیر دارد. از زمانی که میزان‌الحکمه آمد، کتاب سفینةالبحار را کنار گذاشت؛ و خود حاشیه ملاعبدالله هم چنین حالی داشت. وقتی تألیف شد، همه این حاشیه‌های منطقی را کنار گذاشت و حاشیه ایشان حاکم شد و هنوز هم برخی از اساتید و حوزه‌ها به شرح شمسیه و امثال آن توجه نمی‌کنند و به حاشیه ملاعبدالله رجوع می‌کنند و توجه دارند.
سیره حیات علمی علامه به‌عنوان اولویت پژوهشی
حجت‌الاسلام والمسلمین نواب با تأکید بر لزوم تدوین سیر مطالعاتی و پژوهشی برای تبیین شخصیت علامه ملاعبدالله یزدی اظهار داشت: یک نکته‌ای که به نظر می‌رسد در میان این آثار باید روی آن کار شود، سیره حیات علمی علامه است؛ که از کجا شروع کرد تا به این مقامات علمی رسید. مثلاً در حوزه تفسیر که کدام آیات را تفسیر کردند، یا در حوزه منطق کدام نکات باقی مانده است، یا در مسائل عقلی در این بخش کارشان مانده است. اگر یک سیر مطالعاتی برای ایشان تعریف شود، کشف خواهید کرد از نحوه جهت‌گیری فکری این شخصیت ممتاز علمی؛ و قطعاً با اخلاص که کار شود، در نوشتن‌ها تأثیر خواهد گذاشت.
ظرفیت همکاری در حوزه حج و زیارت
وی در تشریح زمینه همکاری‌های مشترک با مجموعه حج و زیارت بیان کرد: حوزه کاری بعثه در رابطه با حج و زیارت است و مطالبات و درخواست‌های دبیرخانه را بنده به پژوهشکده حج و زیارت ارسال کردم و توصیه شده که با مدیران گروه‌ها جلساتی را داشته باشند تا ببینند در چه زمینه‌هایی می‌توانیم با دبیرخانه علامه بهابادی فعالیت و همکاری کنیم.
وی افزود: ما فکر می‌کنیم با شیوه این شخصیت علمی، بیشتر با اسرار و عبادات که می‌بایست داشته باشد، می‌توانیم استفاده کنیم. البته دانش منطق باید همه‌جا باشد و در حج و زیارت هم باید باشد و همه امور باید منطقی باشد؛ اما در زمینه آداب و زیارت، که ایشان و خاندان ملالی سال‌ها تجربه مدیریتی در آستان مقدس امام علی (ع) داشته‌اند و درباره اسرار و آداب عبادات که در آثار ایشان وجود دارد، اگر محققان پژوهشکده و همچنین محققان دبیرخانه این را بررسی و دقیق کنند — و طبعاً کسانی که سال‌ها با آثار ایشان کار کرده‌اند بهتر می‌توانند به نتیجه برسند؛ گاهی یک عالم تفسیری را انجام می‌دهد، اما این محققان همراه ایشان یا کسانی که درباره ایشان تحقیق می‌کنند این نکات و مطالب را پرورش می‌دهند، چون روش و سیر مطالعات ایشان را می‌دانند — لذا کسانی که مسلط بر آثار ایشان هستند در این زمینه می‌توانند خیلی تأثیرگذار باشند.
همکاری علمی با عتبه علوی و عراق
نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت با اشاره به جایگاه علامه در عراق خاطرنشان ساخت: با توجه به اینکه اهل عراق هم ایشان را می‌شناسند و ما در نمایندگی حج و زیارت برخی آثار را برای سازمان حج و زیارت عراق ارسال می‌کنیم، علی‌کل‌حال کار بسیار پسندیده‌ای است و ما هم در جهت‌هایی که بتوانیم خدمت بکنیم، خدمتگزاری خواهیم داشت؛ در زمینه‌ای که داخل کشور عراق باشد، علی‌رغم محدودیت‌هایی که داریم همکاری خواهیم کرد.
وی افزود: همان‌طور که با آیت‌الله اعرافی و حوزه علمیه قم ارتباط داشتید، از مساعدت ایشان استفاده کنید و با حوزه علمیه نجف بیشتر در ارتباط باشید که آن‌ها هم همکاری خواهند کرد. ما هم در زمینه‌های حج و زیارت و موضوعات آن طالب هستیم و استفاده خواهیم کرد.
دعا و حسن ختام
حجت‌الاسلام والمسلمین نواب در بخش پایانی سخنان خود ضمن ابراز خرسندی از گزارش ارائه شده، تصریح کرد: خداوند هم به شما کمک خواهد کرد و روح علامه مانند ارواح علما نزد خداوند محبوبیت دارند و دعا خواهند کرد و خداوند هم این دعاها را مستجاب خواهد کرد و در این راه موفق خواهید شد. امروز ما را خوشحال کردید و ما این مقدار با علامه ملاعبدالله یزدی آشنا نبودیم و اطلاع پیدا کردیم و ما هم نسبت به این ابوابی که دبیر علمی و اعضای دبیرخانه اشاره کردند شناخت نداشتیم و تشکر می‌کنیم که این گزارش علمی را بیان داشتید. ان‌شاءالله در باب تاریخ عتبات و نقش تولیت‌ها در پاسداشت معارف شیعه با دبیرخانه و عتبه علوی همکاری‌های علمی خواهیم کرد.
گزارش و نکات علمی دبیرخانه
در این دیدار، دکتر عبدی‌پور (دبیر علمی دبیرخانه علامه بهابادی یزدی) و حجت‌الاسلام گلزاده (دبیر شورای علمی) گزارش جامعی از فعالیت‌های پژوهشی و اجرایی این مجموعه ارائه دادند. بر اساس این گزارش، از مجموع فعالیت‌های صورت‌گرفته، ۲۰ اثر به حوزۀ آثار خطی علامه و ۳۰ اثر دیگر به ابعاد شخصیتی و علمی علامه ملاعبدالله یزدی اختصاص یافته است.
دبیر علمی دبیرخانه در ادامه، بر ضرورت توجه به تاریخ ریشه‌دار عتبات عالیات و جایگاه سترگ تولیت‌ها در معرفت‌افزایی، ترویج معارف اهل‌بیت (ع) و ارائه خدمات شایسته به زائران تأکید کرد.
وی با اشاره به پیوند عمیق و تاریخی مردم ایران با آستان‌های مقدس از مسیر نذورات، موقوفات و ارادت قلبی به عتبات، تبیین سیره مدیریتی و تولیت علامه ملاعبدالله یزدی و خاندان گرانقدر ایشان در آستان مقدس امیرالمؤمنین (ع) را از اهمّ ضرورت‌های پژوهشی برشمرد. بازخوانی این تاریخ روشن می‌تواند تجربیات ارزشمند مدیریتی، اجرایی و فرهنگی این خاندان را مستندسازی کرده و به نسل‌های امروز و جامعه اسلامی ایران و عراق منتقل نماید.
در پایان این گزارش، مسئولان دبیرخانه خواستار تعمیق همکاری‌های علمی و اجرایی نماینده مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت و پژوهشکده حج و زیارت با این نهاد شدند تا با هم‌افزایی نهادهای حوزوی و علمی، زمینه برگزاری شایسته همایش‌ها و کنگره‌های بین‌المللی علامه در داخل و خارج از کشور بیش از پیش فراهم گردد.