رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور با بیان اینکه افرادی که در محتوا‌های خود از عباراتی مانند «قطعاً حل می‌کنیم»، «موفقیت تضمینی و فوری» یا «درمان صددرصدی» استفاده می‌کنند، فاقد اصول حرفه‌ای هستند و صلاحیت بالینی ندارند گفت: استفاده از قیود قطعی و وعده‌های بزرگ نشانه روانشناس نما بودن افراد است.
هفته گذشته و در پی انتشار یک محتوای فاقد سند و حاوی الفاظ توهین آمیز، دادستانی تهران ضمن دستور شناسایی فرد مورد اشاره دستور تحقیق در رابطه با ادعای کذب وی را صادر کرد.
با شناسایی فرد مورد اشاره و احضار وی به مرجع قضایی در گام ابتدایی مشخص شد زن مدعی دارای تحصیلات روانشناسی حتی سابقه تحصیلات دانشگاهی هم ندارد.
با انجام تحقیقات ابتدایی علیه فرد مورد اشاره که با دو حساب کاربری در فضای مجازی نزدیک به یک میلیون دنبال کننده داشت، اعلام جرم شده و پرونده قضایی برای او تشکیل شد.
به دستور قاضی پرونده حساب‌های کاربری متهم مسدود شده و رسیدگی به پرونده وی ادامه دارد
در همین رابطه علیرضا آقایوسفی، رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور، در گفت‌و‌گو با میزان ابعاد پنهان و زوایای سودجویانه فعالیت افراد غیرمتخصص، حوزه سلامت روان در فضای مجازی را زیر ذره‌بین قرار داد و بیان کرد: جذابیت و نیاز مبرم اقشار جامعه به مشاوره‌های فردی، خانوادگی و تربیتی از یک‌سو، و نبود رصد کارآمد در بستر‌های دیجیتال از سوی دیگر، بستری مناسب برای جولان افراد «روان‌شناس‌نما» فراهم کرده است.
رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره با اشاره به جامعه آماری بسیار بزرگ کاربران شبکه‌های اجتماعی تصریح کرد: در شرایطی که حدود ۵۷ میلیون کاربر در فضای مجازی کشور فعال هستند، امکان انتشار لیست ۵۶ میلیون و ۹۹۰ هزار نفری از افراد غیرمجاز وجود ندارد؛ راهکار منطقی و کاربردی آن است که هویت و مشخصات دقیق چند ده هزار نفر از متخصصان دارای صلاحیت و پروانه به طور رسمی و شفاف به افکار عمومی معرفی شود.
پروژه ساماندهی فضای مجازی و پروانه تولید محتوا
آقایوسفی در تشریح اقدامات پیش‌گیرانه سازمان گفت: پیشنهادی را به شورای مرکزی سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ارائه کرده‌ایم که پس از تصویب نهایی، افراد دارای صلاحیت حرفه‌ای برای انتشار محتوا در بستر اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، پروانه مشخصی دریافت کنند. با درج این شماره پروانه در صفحه یا تارنمای فعالان، مخاطبان می‌توانند با مراجعه به درگاه رسمی سازمان، اصالت مدرک و مجوز فرد را استعلام کنند.
وی با یادآوری این نکته که جلسات مشترکی با قوه قضاییه و بازپرس ویژه حوزه پزشکی برای برخورد با متخلفان در حال برگزاری است، بر لزوم همراهی نهاد‌هایی نظیر صداوسیما، آموزش‌وپرورش، شهرداری‌ها و سازمان نظام برای ارتقای «سواد سلامت روان» جامعه تاکید کرد و افزود: پرهیز از آموزش صحیح رسانه‌ای در مدارس و کم‌اطلاعی خانواده‌ها باعث شده است که افراد به راحتی فریب وعده‌های پوچ در فضای مجازی را بخورند.
روش‌های شناسایی روانشناسان واقعی از متقلبان
رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره برای حفظ سرمایه روانی و مادی خانواده‌ها، راهکار‌های ضروری برای تشخیص درمانگران دارای صلاحیت را مورد تاکید قرار داد و بیان کرد: مخاطبان از طریق استعلام برخط شماره پروانه، روانشناس نما از روانشناسان واقعی را مورد بررسی قرار دهند. شهروندان باید پیش از اعتماد و دریافت خدمات، نام درمانگر را در بخش اعضای تارنمای رسمی سازمان بررسی کرده و از داشتن پروانه معتبر اشتغال اطمینان حاصل کنند.
وی ادامه داد: افرادی که در محتوا‌های خود از عباراتی مانند «قطعاً حل می‌کنیم»، «موفقیت تضمینی و فوری» یا «درمان صددرصدی» استفاده می‌کنند، فاقد اصول حرفه‌ای هستند و صلاحیت بالینی ندارند به عبارت دیگر استفاده از قیود قطعی و وعده‌های بزرگ نشانه روانشناس نما بودن این افراد است. از سوی دیگر فروش پکیج‌های ضبط‌شده برای درمان‌های عمیق روانی نشان‌دهنده فعالیت‌های صِرفاً بازرگانی و تجاری است و نمی‌تواند جایگزین فرآیند علمی روان‌درمانی فردی شود.
انگیزه‌های روانی و مادی گردانندگان صفحات غیرمجاز
آقایوسفی در پایان، ریشه‌های اصلی گرایش افراد به جعل عنوان مشاور و روانشناس را مورد تحلیل قرار داد و اعلام کرد: بخش عمده‌ای از این اقدامات ناشی از حرص مالی و قصد سوءاستفاده تجاری است؛ این افراد با بالا بردن تعداد دنبال‌کنندگان به دنبال درآمد‌های کلان از محل فروش بسته‌های آموزشی نامعتبر و جذب آگهی‌های تبلیغاتی هستند.
وی افزود: در کنار انگیزه‌های اقتصادی، رفتار‌های ضداخلاقی برای فریب شهروندان، عقده‌های جبران‌نشده دوران کودکی ناشی از نادیده‌گرفته‌شدن در بستر خانواده و مدرسه، و در نهایت تلاش برای سوءاستفاده اجتماعی و اخلاقی از اعتماد مراجعان، مهم‌ترین عوامل ظهور روان‌شناس‌نما‌ها در فضای بدون نظارت مجازی به شمار می‌روند.