کاهش ذخایر گاز اروپا به پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۲۲ و تداوم اختلالات انرژی ناشی از جنگ ایران و محدودیت‌های تنگه هرمز، این قاره را در آستانه زمستانی دشوار با خطر افزایش قیمت‌ها، فشار بر صنایع و تشدید بحران معیشتی قرار داده است.
به گزارش تجارت نیوز، اویل پرس با انتشار گزارشی نوشت: پس از ماه‌ها تداوم قیمت‌های بالای انرژی، اروپا باید خود را برای ادامه روند افزایشی هزینه سوخت در ماه‌های زمستان آماده کند؛ دوره‌ای که با افزایش تقاضا همراه خواهد بود. محدودیت‌های جاری در حوزه تجارت انرژی و تهدید زیرساخت‌های انرژی در خاورمیانه، احتمالا عرضه جهانی انرژی را محدودتر و زمینه را برای افزایش قیمت ها هموار خواهد کرد. در چنین شرایطی، مصرف‌کنندگان متحمل فشار سنگینی خواهند شد، مگر آنکه دولت‌ها برای مهار پیامدهای این وضعیت مداخله کنند.
اروپا در آستانه زمستانی سخت
برآورد می‌شود اتحادیه اروپا از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون، ۱۰۰ میلیارد یورو بیشتر برای واردات نفت و گاز هزینه کرده باشد؛ موضوعی که وزیران این اتحادیه را به جست‌وجوی راهکارهایی برای مدیریت آثار افزایش قیمت سوخت واداشته است. از سال ۲۰۲۲ تاکنون، هزینه‌های اضافی انرژی از ۹۰۰ میلیارد یورو فراتر رفته؛ آن هم در شرایطی که مجموع تقاضای انرژی کاهش یافته است. قیمت گاز طبیعی در اروپا از زمان آغاز جنگی که آمریکا و اسرائیل علیه ایران به راه انداخته‌اند، بیش از دو برابر شده است. زمستان پیش رو ممکن است از نظر تامین انرژی و سطح قیمت‌ها، دشوارترین زمستان اروپا از زمان آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین و اعمال تحریم‌های متعاقب آن علیه انرژی روسیه باشد.
در همین حال، دان یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، هشدار داده که ماه‌های زمستان، در سایه قیمت‌های «بسیار بالای» نفت و گاز، می‌تواند دشوار باشد؛ هرچند او به مصرف‌کنندگان اطمینان داده که انتظار نمی‌رود اختلالی در تامین انرژی رخ دهد. یورگنسن همچنین پیشنهاد کرده اجرای مقررات مربوط به کاهش انتشار متان در واردات انرژی به تعویق بیفتد تا از فشار بر بازارهای انرژی اروپا کاسته شود.
ترکش‌های هرمز به ذخایر گاز اروپا
ذخایر گاز اروپا به پایین‌ترین سطح خود از سال ۲۰۲۲ رسیده است. در ماه سپتامبر، مخازن ذخیره‌سازی گاز در سراسر اروپا حدود ۶۷ درصد ظرفیت داشتند؛ در حالی که میانگین فصلی این رقم حدود ۸۰ درصد است. آلمان، که بزرگ‌ترین ظرفیت ذخیره‌سازی گاز را در اروپا در اختیار دارد، تنها حدود نیمی از مخازن خود را پر کرده و پیش‌بینی می‌شود امسال نتواند به هدف رسمی ذخیره‌سازی ۸۰ درصدی دست یابد.
در همین حال، محدودیت عرضه ناشی از محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر تجارت انرژی از مسیر تنگه هرمز، قیمت‌ها را به‌شدت افزایش داده است. از ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۵ تا سال ۲۰۲۶، قیمت نفت ۶۵ درصد، قیمت گازوئیل ۴۵ درصد و قیمت سوخت هواپیما ۱۱۲ درصد افزایش یافته است. در واکنش به این وضعیت، کمیسیون اروپا از مصرف‌کنندگان خواسته در طول سال، تقاضای خود برای انرژی را کاهش دهند تا مدیریت عرضه و ذخایر امکان‌پذیر شود.
از منظری دیگر با نزدیک شدن اروپا به ماه‌های زمستانی و اوج تقاضای انرژی، چشم‌انداز روشنی برای پایان جنگ ایران دیده نمی‌شود. افزون بر این، انتظار می‌رود چرخه آب‌وهوایی ال‌نینو بر الگوهای جوی تاثیر بگذارد و بر عدم‌قطعیت شرایط آب‌وهوایی بیفزاید؛ عاملی که می‌تواند پیش‌بینی میزان تقاضای گاز را پیچیده‌تر کند. تهدیدها علیه محموله‌های سوخت عبوری از تنگه هرمز همچنان پابرجاست و زیرساخت‌های انرژی در سراسر خاورمیانه نیز با خطرات مستمر روبه‌رو هستند. حملات حوثی‌ها در دریای سرخ و حمله به خطوط لوله نیز همچنان مایه نگرانی است. ازاین‌رو، انتظار می‌رود محدودیت‌ها بر تجارت جهانی نفت تا بخش قابل‌توجهی از سال ۲۰۲۷ ادامه یابد.
راهبرد آمریکا
آمریکا با افزایش تولید نفت و گاز تلاش کرده بخشی از محدودیت‌های زنجیره تامین انرژی را جبران کند، اما این اقدام تنها می‌تواند بخشی از کمبود عرضه را پوشش دهد. نرخ حمل‌ونقل دریایی در اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام به سطح پیش از جنگ ایران بازگشته؛ زیرا سهم بیشتری از محموله‌های آمریکا به‌جای آسیا راهی اروپا می‌شود. این تغییر مسیر، مسافت سفر کشتی‌ها را کاهش داده و به افزایش دسترسی به ناوگان حمل‌ونقل کمک کرده است.
پراتیکشا نگی، تحلیلگر مستقل بازار گاز طبیعی مایع و حمل‌ونقل دریایی، در این‌باره گفته: «افزایش سهم تجارت در اقیانوس اطلس، در کنار بیشتر شدن تعداد کشتی‌هایی که در کوتاه‌مدت در دسترس قرار می‌گیرند، همچنان نرخ‌های حمل‌ونقل را تحت فشار قرار خواهد داد. با توجه به کسری قابل‌توجه ذخایر گاز در این فصل، انتظار دارم اروپا در آغاز سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ همچنان مقصد اصلی محموله‌های اضافی ال‌ان‌جی آمریکا باشد».
نگی همچنین به افزایش ارسال کشتی‌های جدید اشاره کرده است. به گفته او، در هفت ماه نخست سال جاری حدود ۵۵ کشتی جدید تحویل داده شده و انتظار می‌رود تا پایان سال نیز ۴۰ تا ۴۵ فروند دیگر به ناوگان اضافه شود.
اروپا روی لبه تیغ
در سراسر اروپا، نگرانی‌ها درباره هزینه انرژی تنها به خانوارها محدود نیست و شماری از صنایع نیز خود را برای احتمال کمبود سوخت آماده می‌کنند. افزایش قیمت سوخت، هزینه‌های عملیاتی کارخانه‌ها و دیگر واحدهای صنعتی را بالا برده؛ وضعیتی که ممکن است شرکت‌ها را ناگزیر کند قیمت کالاهای تولیدی خود را افزایش دهند و بار دیگر هزینه‌های بالاتر را به مصرف‌کنندگان منتقل کنند. از سوی دیگر، شرکت‌هایی که قادر به تامین سوخت کافی نیستند یا توان پرداخت هزینه آن را ندارند، ممکن است در زمستان فعالیت خود را متوقف کنند؛ اقدامی که می‌تواند به کاهش فرصت‌های شغلی و تعدیل نیرو بینجامد.
بر اساس پیش‌بینی اخیر موسسه «آیتم کلاب»، ممکن است در بریتانیا طی سال ۲۰۲۶، در ارتباط با جنگ، حدود ۱۶۳ هزار شغل از بین برود. این خسارت‌ها عمدتا مناطق متکی بر صنایع تولیدی، از جمله جنوب ولز و منطقه هامبر، را تحت تاثیر قرار خواهد داد. بریتانیا به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان گاز در اروپا، به‌شدت در برابر محدودیت‌های تجاری آسیب‌پذیر است؛ به‌ویژه آنکه ظرفیت ذخیره‌سازی داخلی گاز در این کشور از پایین‌ترین سطوح در اروپا به شمار می‌رود. در نتیجه، بریتانیا وابستگی زیادی به واردات گاز از طریق خطوط لوله اروپا و محموله‌های دریایی از آمریکا و خاورمیانه دارد. کریس اوشی، مدیرعامل شرکت سنتریکا، مالک بریتیش گس، در ماه اوت اعلام کرد که بریتانیا برای زمستان پیش رو «تقریبا ذخایر گازی ندارد».
در مجموع، خانوارها و کسب‌وکارهای اروپایی ممکن است در زمستان پیش رو از تداوم محدودیت‌های عرضه نفت و گاز و بالا ماندن قیمت انرژی آسیب جدی ببینند. این وضعیت می‌تواند مصرف‌کنندگان را به سهمیه‌بندی و کاهش مصرف وادار کند و کمیسیون اروپا و دولت‌های ملی را به مداخله برای تضمین دسترسی شهروندان و صنایع به منابع حیاتی انرژی سوق دهد.