کاروان ورزش ایران در بازی‌های پاراآسیایی ۲۰۲۶ ناگویا نتوانسته عملکرد درخشان دوره گذشته را تکرار کند. ایران که در هانگژوی ۲۰۲۲ با کسب ۱۳۱ مدال و ۴۴ نشان طلا به مقام نایب‌قهرمانی آسیا رسیده بود، در جدول منتشرشده از رقابت‌های امسال با ۱۰۲ مدال شامل ۲۶ طلا، ۳۶ نقره و ۴۰ برنز در جایگاه ششم قرار دارد؛ آماری که از کاهش محسوس مدال‌های طلا و سقوط چهار پله‌ای در رده‌بندی حکایت می‌کند.
به گزارش گروه ورزشی خبرگزاری دانشجو، بازی‌های پاراآسیایی ۲۰۲۶ ناگویا در حالی به روز پایانی رسیده که عملکرد کاروان ایران در مقایسه با دوره گذشته، پرسش‌های جدی درباره وضعیت ورزش جانبازان و توان‌یابان کشور ایجاد کرده است. نگاهی به تعداد مدال‌ها و جایگاه ایران در جدول نشان می‌دهد که فاصله قابل‌توجهی میان نتایج این دوره و دستاورد تاریخی هانگژو وجود دارد.
ایران در بازی‌های پاراآسیایی ۲۰۲۲ هانگژو که به دلیل تعویق مسابقات در اکتبر ۲۰۲۳ برگزار شد، یکی از بهترین عملکردهای تاریخ خود را به ثبت رساند. کاروان کشورمان با ۲۰۹ ورزشکار در ۱۶ رشته حضور یافت و با کسب ۴۴ مدال طلا، ۴۶ نقره و ۴۱ برنز، مجموعاً ۱۳۱ مدال به دست آورد و پس از چین میزبان در جایگاه دوم آسیا ایستاد. اما شرایط در بازی‌های پاراآسیایی ۲۰۲۶ ناگویا متفاوت بوده است. مطابق آخرین جدول منتشرشده، ایران با ۲۶ مدال طلا، ۳۶ نقره و ۴۰ برنز، مجموعاً ۱۰۲ مدال کسب کرده و در رتبه ششم قرار گرفته است.
آمار چه می‌گوید؟ کاهش ۱۸ طلای ایران در چهار سال
مقایسه عملکرد دو دوره نشان می‌دهد که کاروان ایران در ناگویا نسبت به هانگژو ۲۹ مدال کمتر به دست آورده است؛ کاهشی حدود ۲۲ درصدی که بخش مهم آن به افت تعداد مدال‌های طلا مربوط می‌شود. ایران در هانگژو ۴۴ مدال طلا کسب کرد، اما این رقم در ناگویا به ۲۶ طلا رسیده است؛ یعنی ۱۸ نشان طلای کمتر و افتی نزدیک به ۴۱ درصد. تعداد مدال‌های نقره نیز از ۴۶ به ۳۶ کاهش یافته و مدال‌های برنز با کاهش یک عددی، از ۴۱ به ۴۰ رسیده است.
نکته قابل‌توجه این است که در رده‌بندی بازی‌های پاراآسیایی، تعداد مدال‌های طلا معیار اصلی تعیین جایگاه کشورها محسوب می‌شود. بنابراین کاهش محسوس نشان‌های طلای ایران، تأثیر مستقیمی بر سقوط کاروان کشورمان در جدول داشته است.
از رقابت با چین تا قرار گرفتن پشت سر پنج کشور
در بازی‌های هانگژو، ایران بالاتر از قدرت‌هایی مانند ژاپن، کره جنوبی، هند و ازبکستان در رتبه دوم ایستاده بود؛ جایگاهی که نشان‌دهنده عملکرد موفق کاروان کشورمان در سطح قاره آسیا بود. اما در جدول فعلی ناگویا، چین همچنان صدرنشین است و ژاپن، ازبکستان، هند و کره جنوبی نیز بالاتر از ایران قرار گرفته‌اند.
این تغییر جایگاه زمانی بیشتر جلب توجه می‌کند که عملکرد رقبای ایران بررسی شود. ازبکستان که در هانگژو با ۲۵ مدال طلا در رتبه هشتم قرار داشت، در ناگویا با ۴۵ طلا به جایگاه سوم رسیده است. هند نیز از ۲۷ مدال طلا و رتبه ششم در دوره گذشته، به ۳۰ طلا و رتبه چهارم در این دوره رسیده است. این آمار نشان می‌دهد که در شرایطی که برخی کشورهای آسیایی توانسته‌اند جایگاه خود را ارتقا دهند، ایران در حفظ موقعیت گذشته با مشکل مواجه شده است.
کاهش تعداد ورزشکاران؛ نکته‌ای مهم در ارزیابی عملکرد
البته مقایسه آمار دو دوره بدون در نظر گرفتن تعداد ورزشکاران اعزامی کامل نخواهد بود. کاروان ایران در هانگژو با ۲۰۹ ورزشکار حضور داشت، در حالی که تعداد ورزشکاران اعزامی به ناگویا ۱۶۶ نفر بوده است؛ یعنی ایران در این دوره ۴۳ ورزشکار کمتر به مسابقات فرستاده است.
کاهش حدود ۲۱ درصدی تعداد ورزشکاران می‌تواند یکی از عوامل پایین آمدن مجموع مدال‌ها باشد. با این حال، افت نزدیک به ۴۱ درصدی مدال‌های طلا نشان می‌دهد که مسئله تنها به کوچک‌تر شدن کاروان محدود نمی‌شود. این شرایط ضرورت بررسی دقیق‌تر عملکرد رشته‌ها، سیاست‌های انتخاب ورزشکاران، برنامه‌های آماده‌سازی و میزان سرمایه‌گذاری روی رشته‌های مدال‌آور را برجسته می‌کند.
دوومیدانی همچنان مدال‌آور؛ اما چرا ایران عقب ماند؟
در جدول رشته‌ای منتشرشده از رقابت‌های ناگویا، دوومیدانی با ۵۰ مدال شامل ۱۴ طلا، ۲۰ نقره و ۱۶ برنز، بیشترین سهم را در مدال‌آوری ایران داشته است. شنا نیز با ۱۶ مدال و تکواندو با ۱۱ مدال از دیگر رشته‌های موفق کاروان کشورمان بوده‌اند. وزنه‌برداری نیز هشت مدال به دست آورده و سایر رشته‌ها سهم کمتری در مجموع مدال‌های ایران داشته‌اند.
این آمار نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از موفقیت کاروان همچنان به چند رشته مشخص وابسته است. موضوعی که می‌تواند زنگ خطری برای آینده باشد؛ زیرا برای حفظ جایگاه در میان قدرت‌های برتر آسیا، توسعه رشته‌های مدال‌آور و افزایش شانس کسب طلا در رشته‌های مختلف اهمیت زیادی دارد.
سقوط به رتبه ششم؛ چه کسانی باید پاسخگو باشند؟
موفقیت ورزشکاران ایران در کسب بیش از ۱۰۰ مدال ارزشمند است و تلاش مدال‌آوران کشورمان نباید زیر سؤال برود. با این حال، بررسی عملکرد یک کاروان ورزشی تنها به شمارش مدال‌ها محدود نمی‌شود و مقایسه نتایج با دوره‌های گذشته، یکی از مهم‌ترین معیارهای ارزیابی مدیریت ورزش است. وقتی کاروانی در یک دوره به مقام دوم آسیا می‌رسد و در دوره بعد تا رتبه ششم پایین می‌آید، طبیعی است که درباره دلایل این افت پرسش‌هایی مطرح شود.
آیا کاهش تعداد ورزشکاران اعزامی تصمیم درستی بوده است؟ برنامه‌ریزی برای حفظ رشته‌های مدال‌آور تا چه اندازه موفق بوده؟ آیا رقبای آسیایی با سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی بهتر توانسته‌اند فاصله خود را با ایران جبران کنند؟
اینها پرسش‌هایی هستند که مسئولان ورزش کشور و کمیته ملی پارالمپیک باید با ارائه آمار دقیق و بررسی عملکرد هر رشته به آنها پاسخ دهند.
زنگ خطر برای آینده ورزش پارالمپیکی ایران
کاروان ایران در هانگژو با ۴۴ طلا و ۱۳۱ مدال، جایگاه دوم آسیا را به دست آورد و انتظارات را برای دوره‌های بعد افزایش داد. اما آمار فعلی ناگویا با ۲۶ طلا، ۱۰۲ مدال و رتبه ششم، از فاصله گرفتن ایران با موقعیت قبلی خود حکایت دارد. هرچند تعداد کمتر ورزشکاران و تغییر شرایط مسابقات باید در تحلیل نهایی لحاظ شود، افت مدال‌های طلا و پیشرفت رقبایی مانند ازبکستان و هند را نمی‌توان نادیده گرفت.
اکنون مسئله اصلی تنها از دست رفتن چهار پله در جدول نیست؛ بلکه این پرسش مطرح است که آیا ورزش پارالمپیکی ایران برای حفظ جایگاه خود در آسیا برنامه‌ای بلندمدت دارد یا قرار است موفقیت تاریخی هانگژو به خاطره‌ای تکرارنشدنی تبدیل شود؟
نتایج ناگویا باید فرصتی برای بازنگری در سیاست‌های اعزام، حمایت از ورزشکاران و تقویت رشته‌های مدال‌آور باشد؛ چرا که بازگشت به جمع قدرت‌های برتر قاره، بیش از هر چیز به برنامه‌ریزی دقیق و سرمایه‌گذاری هدفمند نیاز دارد.