عصرایران- روغن ژرانیوم یا شمعدانی عطری از تقطیر برگ ها و بخش های هوایی گیاهی با نام علمی Pelargonium graveolens به دست می آید. این گیاه بومی آفریقای جنوبی است و اسانس آن به دلیل عطر گل مانند و ترکیبات معطر، از گذشته در صنعت عطرسازی، محصولات آرایشی و رایحه درمانی کاربرد داشته است.

ترکیباتی مانند ژرانیول و سیترونلول بخش مهمی از اسانس این گیاه را تشکیل می دهند. پژوهش های آزمایشگاهی نیز فعالیت های آنتی اکسیدانی، ضدالتهابی و ضد میکروبی این ترکیبات را بررسی کرده اند.

برخی مطالعات آزمایشگاهی نشان داده اند که روغن ژرانیوم می تواند بر رشد تعدادی از باکتری ها و قارچ ها اثر بگذارد. همچنین ترکیبات آن در پژوهش های اولیه از نظر کاهش التهاب بررسی شده اند. با این حال، این یافته ها به معنای اثبات اثر درمانی روغن شمعدانی برای آکنه، درماتیت یا عفونت های پوستی نیستند.

در یک مرور نظام مند منتشر شده در سال 2025، نتایج 12 مطالعه انسانی درباره کاربردهای روغن ژرانیوم بررسی شد. بعضی از این پژوهش ها نتایج امیدوارکننده ای درباره مشکلات پوستی، دهانی، اضطراب و درد گزارش کردند، اما تفاوت در روش مصرف و محدودیت تعداد مطالعات، نتیجه گیری قطعی را دشوار می کند.

چند کارآزمایی کوچک نشان داده اند که استنشاق رایحه شمعدانی ممکن است در بعضی شرایط به کاهش اضطراب کمک کند. برای مثال، در یک پژوهش روی زنان در مرحله اول زایمان، کاهش اضطراب پس از استنشاق رایحه این گیاه گزارش شد.

برخی مطالعات نیز ماساژ همراه با روغن شمعدانی را در ارتباط با علائم روانی دوران یائسگی بررسی کرده اند. با این حال، شواهد برای معرفی آن به عنوان درمان مستقل اضطراب یا مشکلات یائسگی کافی نیست.

با وجود مطرح شدن این کاربرد در برخی مطالب، شواهد بالینی قابل اتکایی برای اثبات تاثیر روغن ژرانیوم بر درد عصبی پس از زونا وجود ندارد. این روغن نباید جایگزین داروهای ضدویروس یا درمان های تخصصی درد عصبی شود.

روغن ژرانیوم غلیظ ممکن است باعث تحریک پوست یا واکنش حساسیتی شود. ترکیباتی مانند ژرانیول و سیترونلول از مواد حساسیت زای شناخته شده در محصولات معطر هستند. بنابراین اسانس نباید به شکل خالص روی پوست استفاده شود و پیش از مصرف موضعی، رقیق سازی مناسب و آزمایش روی بخش کوچکی از پوست اهمیت دارد. از خوردن اسانس نیز باید خودداری کرد.

روغن شمعدانی بیشتر یک ماده معطر مورد استفاده در عطرسازی و رایحه درمانی است و برای اثبات بسیاری از کاربردهای درمانی آن هنوز به پژوهش های انسانی دقیق تر نیاز داریم. این مطلب به منزله تشخیص پزشکی نیست و صرفا با هدف اطلاع رسانی تهیه شده است. در صورت نگرانی درباره وضعیت سلامت خود با پزشک مشورت کنید.