تهران- ایرنا- مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با تشریح اقدامات انجام‌شده برای ساماندهی این مؤسسه گفت: بیش از ۸۰ درصد بدهی‌های مجموعه پرداخت یا قسط‌بندی شده و با اصلاح ساختار، احیای چاپخانه و کتابفروشی‌ها و توسعه فعالیت‌های اقتصادی، روند بازگشت این انتشارات به چرخه فعالیت آغاز شده است.

به گزارش روز سیدجمال هادیان، مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی، در نشست خبری این مؤسسه که دوشنبه (۲۵ آبان‌ماه) برگزار شد، با اشاره به شرایط اقتصادی و کاهش سهم کتاب در سبد فرهنگی خانواده‌ها گفت: با وجود تحریم‌ها، شرایط نه جنگ و نه صلح و فشارهای اقتصادی، همچنان علاقه‌مندان به کتاب به کتابفروشی‌ها مراجعه می‌کنند و حتی اگر توان خرید نداشته باشند، برای ورق زدن و دیدن کتاب‌ها به فروشگاه‌ها می‌روند.
وی با اشاره به دشواری فعالیت اقتصادی در حوزه نشر اظهار کرد: امرار معاش از صنعت نشر بسیار دشوار شده است. فعالان این حوزه گاهی از منابع شخصی برای ادامه کار هزینه می‌کنند یا در کنار نشر، فعالیت اقتصادی دیگری دارند. در چنین شرایطی، ماندن در این حرفه، فعالیت اصولی و تولید مستمر کتاب کار آسانی نیست.


۷۳ سال فعالیت فرهنگی بدون دریافت بودجه دولتی
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با اشاره به پیشینه این مؤسسه گفت: فعالیت فرهنگی این مجموعه از سال ۱۳۳۲ آغاز شده و امسال در دی‌ماه هفتادوسومین سالگرد تأسیس آن را جشن می‌گیریم. در کشور حدود ۸۶ نهاد فرهنگی از دولت بودجه دریافت می‌کنند، اما انتشارات علمی و فرهنگی تنها مؤسسه دولتی است که هیچ بودجه‌ای از دولت دریافت نمی‌کند؛ با این حال، تمام نظارت‌های دولتی، از دیوان محاسبات تا سازمان بازرسی و دیگر سازوکارهای نظارتی، بر آن اعمال می‌شود.
هادیان افزود: یک شرکت دولتی ملزم به رعایت قواعد و الزامات متعددی است که هزینه‌های فعالیت آن را افزایش می‌دهد.
وی درباره وضعیت این انتشارات هنگام تحویل مدیریت آن در اول بهمن ۱۴۰۳ توضیح داد: در آن زمان، مجموعه با بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان بدهی، بیش از هشت میلیارد تومان بدهی به سازمان تأمین اجتماعی، بیش از ۴۸ میلیارد تومان مالیات پرداخت‌نشده، صورت‌های مالی آماده‌نشده و حقوق‌های معوق کارکنان تحویل گرفته شد. اکنون بیش از ۸۰ درصد این بدهی‌ها به شیوه‌های مختلف پرداخت یا قسط‌بندی شده است.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی ادامه داد: تمام حق‌التألیف نویسندگان و مترجمان که سال‌ها پرداخت نشده بود، تسویه شده و هر هفته سه عنوان کتاب، شامل آثار تجدیدچاپی و چاپ اول، وارد بازار می‌شود. همچنین وضعیت بیمه و مالیات به‌روز یا تعیین تکلیف شده و حقوق کارکنان نیز به‌روز شده است.
هادیان با اشاره به تغییرات ساختاری در این مجموعه اظهار کرد: انتشارات علمی و فرهنگی پیش از این بیش از ۸۵ نیروی انسانی داشت، اما اکنون با چابک‌سازی ساختار، تعداد کارکنان به ۴۸ نفر رسیده است. همچنین این انتشارات که پیش‌تر زیرمجموعه سه شرکت بود،اکنون تنها یک شرکت دارد.
وی از اجرای یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های مولدسازی در شرکت‌های دولتی در این مجموعه خبر داد و گفت: با مشارکت بخش خصوصی تلاش کردیم امکانات و دارایی‌های بلااستفاده یا کم‌استفاده را به ظرفیت‌هایی قابل استفاده و درآمدزا در حوزه فرهنگ تبدیل کنیم.

بازسازی چاپخانه و بازگشت کتابفروشی‌ها به چرخه درآمدزایی

مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با اشاره به بازسازی چاپخانه این مجموعه گفت: چاپخانه‌ای با قدمت حدود ۵۰ سال که به دلیل استهلاک تجهیزات و هزینه‌های نیروی انسانی عمدتاً زیان‌ده بود، با مشارکت بخش خصوصی بازسازی شد. اکنون بیش از ۸۰ نفر در این چاپخانه فعالیت می‌کنند و این مجموعه از وضعیت استهلاک خارج شده و به یک ظرفیت درآمدزا تبدیل شده است.
وی با اشاره به احیای کتابفروشی‌های انتشارات علمی وفرهنگی، افزود: این فروشگاه‌ها پیش‌تر زیان‌ده بودند، اما اکنون با عرضه کتاب، برگزاری رویدادهای فرهنگی و معرفی آثار انتشارات، علاوه بر فعالیت فرهنگی، برای مجموعه درآمدزایی می‌کنند.
هادیان راه‌اندازی فضای کار اشتراکی ویژه حوزه فرهنگ و فناوری را از دیگر اقدامات این مؤسسه برشمرد و گفت: این فضا با مشارکت بخش خصوصی در سه طبقه بازسازی شده و در آینده یک طبقه دیگر نیز به آن اضافه می‌شود.
به گفته وی، دفاتر یک تا هشت‌نفره، اتاق کنفرانس و جلسه، فضای کافه، اینترنت پرسرعت و کدپستی اختصاصی برای هر صندلی از جمله امکانات این مجموعه است.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی افزود: اکنون حدود ۲۰۰ نفر از نخبگان کشور در این فضا مستقر هستند و می‌توانند از محتوای انتشارات برای فعالیت‌هایی مانند تولید پادکست استفاده کنند. همچنین ۳۰ درصد درآمد حاصل از فعالیت این فضای کار اشتراکی به انتشارات اختصاص می‌یابد.
هادیان با اشاره به وضعیت این مؤسسه پس از ۱۵ ماه فعالیت مدیریتی جدید اظهار کرد: زمانی که انتشارات علمی و فرهنگی را تحویل گرفتیم، انحلال آن تقریباً قطعی بود. هدف این بود که مشخص شود آیا می‌توان یک شرکت دولتی، به‌ویژه در حوزه فرهنگ، را با وجود نظارت‌ها و مشکلات ساختاری احیا کرد یا خیر. اکنون می‌توان گفت این کار امکان‌پذیر بوده و انجام شده است.
وی درباره تغییرات چاپخانه نیز گفت: این چاپخانه با مساحت ۱۱ هزار مترمربع و بیش از ۵۳ دستگاه مستهلک، به سمت استفاده از فناوری چاپ دیجیتال حرکت کرده است و اکنون هر هفته سه کتاب از طریق همین بخش منتشر می‌شود.
هادیان با بیان اینکه سازوکار چاپ کتاب در این مجموعه نیز حرفه‌ای‌تر شده است، ادامه داد: پیش از چاپ، بازار کتاب و میزان تقاضا بررسی و سپس شمارگان هر اثر تعیین می‌شود. در نتیجه این تغییرات، درآمدهای انتشارات از حوزه کتاب طی یک سال و نیم بیش از سه برابر افزایش یافته است.
وی تأکید کرد: انتشارات علمی و فرهنگی هنوز به نقطه سربه‌سر نرسیده و برای رسیدن به این مرحله حدود شش ماه دیگر زمان نیاز دارد، اما وضعیت مجموعه مناسب است.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی همچنین از راه‌اندازی پلتفرم جدید این مؤسسه در اوایل سال آینده خبر داد و گفت: این پلتفرم امکان عرضه آنلاین بیش از چهار هزار عنوان کتاب و سند موجود در مجموعه را فراهم می‌کند و علاوه بر ایجاد منبعی متنوع از اطلاعات برای مخاطبان، می‌تواند به درآمدزایی انتشارات نیز کمک کند.


کتاب همچنان در مسیر توسعه کشور نقش دارد
وی با اشاره به شعار هفته کتاب با عنوان «با کتاب گفت‌وگو کنیم»، شعار انتشارات علمی و فرهنگی را «با یک جرعه کتاب سیراب شوید» اعلام کرد و گفت: درست است که کتاب گران شده و از سبد خرید بسیاری از خانواده‌ها خارج شده است، اما تجربه ۲۵ ساله من نشان می‌دهد کتاب همچنان اهمیت زیادی دارد.
هادیان افزود: اگر ملتی کتاب نخواند، حتی در صورت پیشرفت در حوزه‌های سیاسی و اقتصادی، در مسیر توسعه با موانع جدی روبه‌رو خواهد شد. ملتی که کتاب می‌خواند، از دانش و فرهنگ برخوردار است و می‌تواند گام‌های بلندتری در مسیر توسعه بردارد.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی در ادامه از آمادگی این مؤسسه برای همکاری با ناشران، نویسندگان، سرمایه‌داران و سرمایه‌گذاران خبر داد و گفت: این مجموعه آثار ارزشمند و آماده انتشار متعددی در اختیار دارد که انتشار آن‌ها به سرمایه‌گذاری نیازمند است.
وی با اشاره به وجود بیش از ۷۱ جلد کتاب درباره تاریخ ایران، بیش از ۳۰ جلد از گزیده ادبیات معاصر و آثار مهمی در حوزه هنر و فرهنگ ایران اظهار کرد: این آثار ظرفیت معرفی فرهنگ و تاریخ ایران در داخل و خارج از کشور و همچنین ترجمه به زبان‌های دیگر را دارند.
هادیان ادامه داد: انتشارات علمی و فرهنگی آمادگی دارد در قالب قراردادهای مشارکتی و با حفظ نام و نشان سرمایه‌گذاران، برای انتشار این آثار با علاقه‌مندان به فرهنگ ایران همکاری کند.
او با بیان اینکه بیش از سه‌هزار عنوان کتاب آماده انتشار در این مجموعه وجود دارد، گفت: حتی بدون مشارکت سرمایه‌گذاران نیز روند انتشار این آثار به‌تدریج ادامه خواهد یافت، اما حضور بخش خصوصی می‌تواند سرعت ورود آن‌ها به بازار نشر را افزایش دهد.