حوزه/ گاهی پیش از آنکه کسی ما را از خطایی بازدارد، وجدان خودمان به صدا درمیآید. این ناراحتی درونی میتواند نشانه حضور حیا در وجود انسان باشد. حیایی که در بیان آیتالله مجتبی تهرانی، هم بازدارنده است و هم پس از لغزش انسان را متأثر میکند.
به گزارش خبرگزاری حوزه، مرحوم آیتالله مجتبی تهرانی با اشاره به دو جهت حیا در برابر افعال زشت، آن را عاملی بازدارنده پیش از ارتکاب خطا و موجب ناراحتی وجدان پس از عبور از مرزهای الهی و انسانی دانسته است.
در مسئله حیا نسبت به افعال زشت، دو جهت وجود دارد:
جهت اوّل پیشگیری است که حیا جنبۀ «مانعیّت» دارد؛ به تعبیر دیگر مانع حرکت انسان به سمت کار زشت می شود. همان شرمی که درون او وجود دارد، باعث می شود پیش از انجام کار زشت، شرمگین شود. به تعبیر بنده تا جایی که به دلیل پرده دری ها «مَسخ» نشده باشد، اگر قصد کار زشتی را کرد، متأثّر شده و خجالت می کشد؛ خودش را سرزنش می کند؛ حتّی نیازی به تذکّر دیگران نیست، بلکه وجدان او ناراحت می شود. معنای این ناراحتی وجدان چیست؟ در واقع همان حیایی است که درون انسان گذاشته شده است. هنگامی که مرتکب کار زشتی شد یا به تعبیر دیگر مرزهای الهی یا انسانی را شکست، این شرم و حیای وجودی او باعث می شود از فعل خود ناراحت باشد.
