حجت‌الاسلام خضری معتقد است که هیأت اگر قرار باشد فقط به برگزاری یک مجلس و تکرار برنامه‌هایی آشنا محدود بماند، دیر یا زود با خطر ایستایی مواجه خواهد شد، اما اگر در آن میل به حرکت، یادگیری، رقابت مؤمنانه و دیدن الگو‌های تازه شکل گیرد، می‌تواند خود را با نیاز‌های زمانه همراه کند، بی‌آنکه از هویت و ریشه‌های خود فاصله بگیرد.
حجت‌الاسلام سیدمهدی خضری، کارشناس فرهنگی و استاد حوزه و دانشگاه، در گفت‌و‌گو با میزان با اشاره به نقش مهرواره «هوای نو» در ایجاد حرکت و پویایی در هیأت‌ها، «دیدن الگوها» و شکل‌گیری «رقابت مؤمنانه» را از عوامل مؤثر در خروج هیأت‌ها از رکود می‌داند. او همچنین معتقد است که آثار چنین فعالیت فرهنگی‌ای در کوتاه‌مدت قابل مشاهده نیست و تداوم آن در یک بازه زمانی بلندمدت می‌تواند به تحول در عرصه هیأت منجر شود.
«رقابت مؤمنانه»؛ راهی برای دیدن افق‌های تازه
حجت‌الاسلام سیدمهدی خضری در تشریح یکی از راه‌های ایجاد پویایی در هیأت‌ها، بر اهمیت مشاهده الگو‌های موفق و شکل‌گیری رقابت مؤمنانه تأکید کرد و گفت: یکی از روش‌های ایجاد حرکت و پویایی در هیأت‌ها، دیدن الگوها و ایجاد یک مسابقه مؤمنانه است. الگوی مسابقه در دنیا بسیار متکثر و متنوع است. ما هم در قرآن، یک مدل مسابقه و پیشی گرفتن در خیرات داریم؛ فاستبقوا الخیرات. مهرواره تلاش کرده است بر اساس همین فاستبقوا الخیرات، رقابت مؤمنانه را شکل دهد.
به گفته این استاد حوزه و دانشگاه، این رقابت مؤمنانه به حرکت و خروج از رکود کمک زیادی می‌کند. یکی از چیز‌هایی که هیأت را تهدید می‌کند، رکود هیأت‌هاست؛ اینکه به یک توقف برسند و این رکود، پس از مدتی به اضمحلال و از بین رفتن یک نهاد فرهنگی منجر شود.
خضری، یکی از کارکرد‌های مهم مهرواره «هوای نو» را فراهم کردن امکان شناخت و ارزیابی هیأت‌ها از وضعیت خود دانست و گفت: این مهرواره به هیأت‌ها کمک می‌کند تا خود را در مقایسه با دیگر مجموعه‌ها ارزیابی کنند. گاهی یک هیأت در وضعیت رکود قرار دارد، اما به دلیل نبود معیار مقایسه، همچنان تصور می‌کند که فعال، پویا و در حال رشد است.
وی در ادامه با اشاره به نقش مقایسه و مشاهده الگو‌های موفق در این فرآیند گفت: مهرواره کمک می‌کند افراد ابتدا به خودشناسی برسند. وقتی خودشان را در مقایسه با دیگران و در یک میدان رقابت و مسابقه مؤمنانه می‌بینند، امکان خودشناسی، مشاهده افق‌های جدید و آشنایی با الگو‌هایی که پیش از این ندیده‌اند، فراهم می‌شود.
خضری، مشاهده تجربه افرادی را که با امکانات محدود توانسته‌اند فعالیت‌های موفقی شکل دهند، از دیگر ظرفیت‌های این فرآیند دانست و ادامه داد: دیدن افرادی که با کمترین امکانات موفق شده‌اند و همچنین مجموعه‌هایی که در شهرستان‌های دوردست، مجموعه‌های موفقی ایجاد کرده‌اند، در مجموع به مسئله قیام، حرکت و خروج از رکود کمک زیادی می‌کند.
این کارشناس فرهنگی با اشاره به اینکه چنین رویکردی در ساختار مهرواره نیز مورد توجه قرار گرفته است، تأکید کرد: به نظر می‌آید مهرواره هوای نو با همین هدف ارزیابی شده و در بخش‌هایی نیز این ظرفیت را ایجاد کرده است. البته این موضوع قابل ارزیابی و روایت است؛ هیأت‌هایی که با دیدن مهرواره حرکت کرده و رشد کرده‌اند.
تحول فرهنگی با شتاب اتفاق نمی‌افتد
خضری در ادامه درباره تأثیر تداوم مهرواره «هوای نو» بر آینده هیأت‌ها، بر ضرورت نگاه بلندمدت به فعالیت‌های فرهنگی تأکید کرد و گفت: هر کاری در حوزه فرهنگ باید بلندمدت دیده شود؛ چراکه حوزه فرهنگ، حوزه کوتاه‌مدت نیست. تأثیرات و تحولات فرهنگی عمدتاً به کار مستمر و طولانی‌مدت نیاز دارند.
وی بر همین اساس معتقد است برای آشکار شدن آثار مهرواره، استمرار آن باید در یک بازه زمانی طولانی دنبال شود و افزود: شاید مهرواره باید ۱۰ یا ۱۵ سال ادامه پیدا کند تا آثار آن آشکار شود و یک تغییر و پوست‌اندازی در حوزه هیأت اتفاق بیفتد.
به گفته این استاد حوزه و دانشگاه، استمرار حرکت اهمیت ویژه‌ای دارد و حتی خود مهرواره نیز نباید در معرض ایستایی و رکود قرار گیرد. وی تأکید کرد: این حرکت مداوم بسیار مهم است؛ حرکتی که خود دچار رکود و ایستایی نشود.
خضری یکی از آسیب‌های فعالیت‌های فرهنگی را انتظار برای مشاهده سریع نتایج دانست و توضیح داد: ما در حوزه‌های فرهنگی گاهی زود به دنبال دیدن نتایج هستیم. وقتی با چنین نگاهی پیش می‌رویم، ممکن است یک فعالیت را متوقف کنیم و پس از آن دچار ناامیدی، سردی و دل‌زدگی شویم و تصور کنیم کاری بی‌فایده در حال انجام است.
وی با تأکید بر ماهیت مستمر و بلندمدت فعالیت فرهنگی، درباره آینده مهرواره «هوای نو» گفت: ماهیت مهرواره، یک فعالیت فرهنگی مستمر و طولانی‌مدت است. اگر با چنین نگاهی به مهرواره نگاه کنیم، به نظر می‌رسد که می‌تواند تحول قابل توجهی در حوزه هیأت ایجاد کند.
خطر تغییر «الگوی هیأت» به نام نوآوری
خضری در بخش پایانی این گفت‌و‌گو، درباره مهم‌ترین تهدید پیش روی هیأت در مسیر تحول، به مسئله تغییر الگوی هیأت اشاره کرد و گفت: یکی از خطر‌هایی که امروز و در آینده با آن مواجه هستیم، تغییر الگوی هیأت است؛ به این معنا که ممکن است در ظاهر شاهد پیشرفت و نوآوری باشیم، اما در واقع با نوعی ارتجاع و عقب‌گرد مواجه باشیم.
وی این تغییر را نوعی «تغییر پارادایم» در هیأت توصیف کرد و ضمن تاکید بر بر ضرورت توجه جدی به آن بیان کرد: این تغییر الگو، به تعبیر غربی‌ها تغییر پارادایم در هیأت است و باید نسبت به آن بسیار مراقب بود. نباید مسائل هیأت را صرفاً به‌صورت جزئی مورد توجه قرار داد.
این استاد حوزه و دانشگاه، یکی از زمینه‌های اصلی این تهدید را تأثیرپذیری ساختار و مؤلفه‌های هیأت از فضای مجازی دانست و توضیح داد: خطری که امروز هیأت را تهدید می‌کند این است که همه مؤلفه‌های هیأت، اولویت‌ها و ساختار آن تحت تأثیر تحولات فضای مجازی و برخی بلاگر‌ها قرار گیرد و در نهایت، الگوی کلان هیأت تغییر کند.
خضری در پایان، حفظ اصول، ساختار، هویت و سنت هیأت را یکی از راه‌های مقابله با این تغییر داست و تصریح کرد: این خطری است که مهرواره هوای نو می‌تواند با پافشاری بر اصول، ساختارها، هویت و سنت هیأت، در برابر آن بایستد و از تغییر الگوی فکری در هیأت جلوگیری کند.