باستانشناسان در کاوشهای محوطه باستانی نزدیک دریاچه بایکال موفق به کشف یک ماهی سنگی مینیاتوری با قدمت ۷۶۰۰ سال در گوری نوسنگی شدند.
به نقل از هریتیجدیلی؛ باستانشناسان در بررسیهای میدانی خود در نزدیکی دریاچه بایکال موفق به کشف مجسمه مینیاتوری یک ماهی از جنس سنگ شیل خاکستری در گوری متعلق به دوره نوسنگی آغازین شدند. بررسیهای انجامشده نشان میدهد که تاریخگذاری رادیوکربن روی دندانهای متوفی، قدمت تدفین را به حدود ۷۶۰۰ سال پیش میرساند.
گور کشفشده در محوطه Khuzhir-Nuge-IX واقع در منطقه اولخون سیبری قرار دارد و بخشی از مجموعه خوتوروک وابسته به فرهنگ باستانشناختی کیتوی (Kitoi) به شمار میرود. جوامع کیتوی بین ۷۰۰۰ تا ۸۰۰۰ سال پیش در حوضه دریاچهی بایکال زندگی میکردند و شیوه زیست خود را بر پایهی منابع آبی دریاچه و رودخانهها بنا نهاده بودند.
در این کاوش، گوری بیضیشکل آشکار شد که فرد متوفی در آن به پهلوی راست و با زانوهای خمیده قرار گرفته بود. گل اخرا روی جسد پاشیده شده و سازهای محافظ از سنگهای بزرگ بالای آن کار گذاشته شده بود. بهدلیل فرسایش اسکلت، تعیین سن و جنسیت متوفی امکانپذیر نشد، اما یک ابزار استخوانی بزرگ و ۱۲ شی سنگی در کنار بقایا به دست آمد.
ماهی سنگی کشفشده ۴.۸۵ سانتیمتر طول، ۱.۳ سانتیمتر ارتفاع و ۰.۶ سانتیمتر ضخامت دارد و دارای شیار عمیقی در مرکز است که نشانه اتصال ریسمان یا دیگر ابزارهای ماهیگیری به شمار میرود. پژوهشگران معتقدند نمونههای مشابه این ابزار بهعنوان طعمه مصنوعی برای جذب ماهیان شکارچی در قایقرانی یا از میان یخ به کار میرفتهاند، اما قرارگیری نمونه تازه در یک مجموعه تدفینی نشاندهنده پیوند عمیق باورهای آیینی با صیادی در میان شکارچیان باستانی است.
