تهران- ایرنا- در کوچه‌های قدیمی تهران، جایی که تاریخ با بوی کهنگی دیوارها درآمیخته، خانه‌ای ایستاده که تنها یک بنا نیست بلکه یادگاری از دوران پهلوانی و شرافت است. «خانه سید حسن رزاز»، مردی که در دوران قاجار و پهلوی با نام «شجاعت» شناخته می‌شد حالا پس از سال‌ها، دوباره نفس می‌کشد اما این بار نه برای پهلوانان بلکه برای میهمانانی که از فرسنگ‌ها دورتر به جستجوی هویت تهران آمده‌اند.
به گزارش خبرنگار ایرنا، در یکی از قدیمی‌ترین محله‌های تهران یعنی «عودلاجان»، حیاط با صفای قدیمی با ستون‌های آجری، حوض فیروزه‌ای و پنج‌دری‌های طاقدیسی که زمانی خانه پهلوان رزاز بوده و حالا به یک میهمان‌خانه سنتی تبدیل شده است. این بنا، فراتر از یک اقامتگاه، بازنمایی معماری زیبای عصر قاجار است که همچنان صلابت خود را حفظ کرده است.
تنها بازمانده اعیان‌نشین «میرزا محمود وزیر» در لبه تیغ تخریب؛ خانه‌ای که هتل شد تا بماند
خانه «پهلوان رزاز» از خانه‌های قدیمی و اعیانی در محله «میرزا محمود وزیر» است، محله‌ای که با نام «عودلاجان» شناخته می‌شود و از اصیل‌ترین و تاریخی‌ترین مناطق پایتخت به شمار می‌رود.
کوچه‌های باریک و تنگ این محله، روزگاری پر از بناهای باشکوه تاریخی بود و زیباترین خانه‌های تهران در آنجا قد علم کرده بودند اما بافت این محله طی سال‌های متمادی به‌دلیل بی‌توجهی‌ها دستخوش تخریب شد. هرچند خانه‌های دیگری نیز در محدوده‌های پیرامونی وجود دارند، اما «خانه پهلوان رزاز» تنها خانه‌ای در این محله است که با تغییر کاربری به هتل، توانست از خطر نابودی کامل در امان بماند و جان دوباره‌ای بگیرد.
آنچه پای سرمایه‌گذار«خانه پهلوان رزاز» را به کوچه‌های عودلاجان باز کرد، فراتر از یک طرح اقتصادی بود، شاید دغدغه‌ای برای حفظ و صیانت از آثار تاریخی شهر.
علی جعفرنژاد از فعالان گردشگری به گفته خودش بیش از هر چیز دغدغه‌مند میراث و آثار تاریخی شهر است و بر اساس همین علاقه و دغدغه قلبی تصمیم گرفت سرمایه خود را در خانه پهلوان رزاز به کار بیندازد تا این نشانه هویت شهری از خطر نابودی در امان بماند.
فراتر از سرمایه‌گذاری؛ تکیه بر دستان مسئولان
وی در گفت وگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: تلاش‌های شخصی، هرچند ارزشمند اما برای نجات میراث فرهنگی شهر کافی نیست.
وی تاکید کرد، دغدغه اصلی‌اش صیانت از آثار تاریخی است و تا جایی که توان مالی و محدودیت‌های اقتصادی اجازه دهد برای احیای این بناها هزینه خواهد کرد اما حفظ این گنجینه‌های تاریخی نیازمند حمایت جدی و همه‌جانبه مسئولان حوزه فرهنگ و میراث است تا این تکه‌های پراکنده از هویت تهران، از بین نرود.
بازسازی با اصالت
بازسازی این خانه با مجوز میراث فرهنگی انجام شده است تا هویت تاریخی آن از بین نرود.
جعفرنژاد در ادامه افزود: این خانه اکنون حدود ۵۰ درصد نسبت به گذشته تغییر کرده است. این تغییرات به‌گونه‌ای است که ظرفیت پذیرایی از ۴۴ نفر را دارد و قرار است علاوه بر اقامت، فضایی برای ترویج رسوم ایرانی باشد چنان‌که در شب‌های یلدا، جشن‌های سنتی در این خانه برپا می‌شود.
ردپای پهلوان در دیوارهای بوتیک هتل
جعفرنژاد با یادآوری روزهای جست‌وجوی خود گفت: مدتی بود که در پی یافتن بناهایی می‌گشت که هنوز روح تهران قدیم را در خود حفظ کرده باشند؛ و در این میان، از میان سالم‌ترین خانه‌های قدیمی محله، این بنا را برای نجات و احیا انتخاب کرد.
وی بیان داشت: در ابتدای کار حتی از پیشینه این بنا بی‌خبر بودم اما با گفتگو با بومیان محله با حقیقتی بزرگ روبرو شدم که این خانه که متعلق به یکی از مشهورترین پهلوانان ایرانی بوده است.
جعفرنژاد در بخشی از صحبت‌هایش به ریشه‌های این تصمیم شیرین اما دشوار اشاره کرد و گفت انگیزه اصلی‌اش از ورود به این پروژه تنها یک تجارت ساده نبوده بلکه دغدغه عمیقی برای نجات آنچه از هویت تهران باقی مانده، در سر داشت.
وی در ادامه با اشاره به ارزش‌های بصری این بنا، گفت: حفظ اصالت معماری، حتی اگر با تغییراتی اندک همراه باشد، بسیار حیاتی‌تر از ساخت بناهای مدرن و بی‌روح است.
وی گفت: تلاش شده تا در روند بازسازی، پیچ‌وتاب‌های معماری قاجاری نظیر ستون‌های آجری و پنج‌دری‌های طاقدیسی با دقت بیشتری بازشناسی شوند تا میهمانان، وقتی در این فضا خود را در میانه یک سفر در زمان تصور کنند.
وی در ادامه با اشاره به دشواری‌های موجود، خاطرنشان کرد: نباید تمام بارِ این مسئولیت را بر دوش فعالان و سرمایه‌گذاران گذاشت، حفظ این میراث گران‌بها به‌شدت نیازمند حمایت‌های مستمر و عملی مسئولان حوزه فرهنگ و میراث است تا بتوان این تکه‌های در حال از دست رفتن تاریخ را به سلامت به نسل‌های آینده سپرد.
وی گفت: امیدوار است با میزبانی از گردشگران خارجی، این بنا نه تنها از تخریب نجات یابد بلکه به عنوان ویترینی از فرهنگ و اصالت تهران در نقشه گردشگری جهان نیز شناخته شود.
در گذشته، خانه سید حسن رزاز از لوکس‌ترین منازل تهران بود که اتاق‌های متعددی داشت و حالا برای اینکه روح پهلوان در این بنا حفظ شود، جعفرنژاد از تصاویر سید حسن رزاز در دکوراسیون داخلی استفاده کرده تا گردشگران خارجی با این مرد بزرگ ایرانی، آشنایی بیشتری پیدا کنند.
امروز، خانه پهلوان رزاز در عودلاجان، فراتر از یک بوتیک هتل، پل ارتباطی میان شکوه دوران پهلوانی و نگاه توریست‌های معاصر به هویت تهران است.