حوزه/ در سال‌های اخیر، میلیاردها دلار از منابع ارزی کشور از مسیر واسطه‌هایی به نام تراستی جابه‌جا شده؛ واسطه‌هایی که عملکرد و نحوه نظارت بر فعالیت آنها به یکی از موضوعات مهم اقتصادی تبدیل شده است.
به گزارش خبرگزاری حوزه، در ادامه به بررسی مفهوم اصطلاح «تراستی» و کاربرد آن در مبادلات اقتصادی می‌پردازیم.
«تراستی» از واژه انگلیسی Trustee گرفته شده که به معنای امین یا فردی است که مسئولیت نگهداری و مدیریت دارایی‌های دیگران را بر عهده دارد. این اصطلاح در اقتصاد ایران بیشتر برای افرادی یا شرکت‌هایی به کار می‌رود که به‌عنوان واسطه، بخشی از فرایند انتقال و تسویه درآمدهای ارزی را انجام می‌دهند؛ نقشی که به‌ویژه در شرایط تحریم و محدودیت‌های بانکی، در مبادلات خارجی کشور اهمیت پیدا کرده است.
واژه «تراستی» از کلمه انگلیسی Trustee گرفته شده است. این واژه در معنای اصلی به شخصی گفته می‌شود که نگهداری یا مدیریت دارایی و منابع مالی را بر اساس توافق یا مسئولیتی مشخص بر عهده دارد. در ادبیات اقتصادی ایران، این اصطلاح بیشتر برای اشاره به واسطه‌هایی به کار می‌رود که در انتقال پول و درآمدهای حاصل از صادرات، به‌ویژه در شرایط تحریم، فعالیت می‌کنند.
یکی از دلایل استفاده از تراستی‌ها، محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های بانکی و دشواری انتقال مستقیم پول از طریق شبکه مالی بین‌المللی است. در چنین شرایطی، برخی افراد یا شرکت‌ها با استفاده از حساب‌های بانکی، شرکت‌های واسطه و ارتباطات تجاری خود در کشورهای دیگر، امکان جابه‌جایی منابع مالی را فراهم می‌کنند.
تراستی‌ها چگونه فعالیت می‌کنند؟
برای مثال، پس از فروش نفت یا سایر کالاهای صادراتی، باید درآمد حاصل از فروش به مقصد موردنظر منتقل شود. اگر انتقال مستقیم پول با محدودیت روبه‌رو باشد، ممکن است یک یا چند واسطه در این مسیر نقش داشته باشند. این واسطه‌ها، بسته به توافق انجام‌شده، می‌توانند دریافت وجه، نگهداری موقت منابع، انتقال پول یا تسویه‌حساب با طرف‌های معامله را بر عهده بگیرند.
به زبان ساده، تراستی معمولاً خودِ فروشنده یا خریدار کالا نیست، بلکه واسطه‌ای است که بخشی از مسیر انتقال پول میان طرف‌های معامله را انجام می‌دهد. البته نوع مسئولیت هر تراستی به توافق و سازوکار فعالیت آن بستگی دارد و همه این مجموعه‌ها وظایف یکسانی ندارند.
در واقع، برای شناخت نقش تراستی‌ها باید مسیر پول را دنبال کرد؛ از زمانی که درآمد حاصل از صادرات دریافت می‌شود تا مراحلی که این منابع از طریق واسطه‌ها جابه‌جا و تسویه می‌شوند. جایگاه تراستی‌ها در همین مسیر تعریف می‌شود؛ جایی که انتقال پول، ارتباط میان طرف‌های معامله و شیوه دسترسی به درآمدهای ارزی به یکدیگر گره می‌خورند.