نماینده ولیفقیه در فارس با تأکید بر ظرفیتهای دینی و حماسی دیوان حافظ گفت: میتوان از اشعار این شاعر برای بازنمایی مفاهیم ایثار، مقاومت و حماسههای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس بهره گرفت.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی - آیتالله لطفالله دژکام، نماینده ولیفقیه در استان فارس و امام جمعه شیراز در مراسم بزرگداشت حافظ شیرازی، با تأکید بر ظرفیتهای ادبی و معنوی دیوان حافظ گفت: میتوان با بهرهگیری نوآورانه از اشعار حافظ، مفاهیم دینی و انسانی، فرهنگ ایثار و مقاومت و حماسههای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس را برای مخاطبان تبیین کرد.
او با اشاره به ماندگاری آثار این شاعر نامدار اظهار کرد: سخنی که در گذر زمان ماندگار میشود، از جوهرهای عمیق برخوردار است و میتواند ریشه در حکمت، کتاب و وحی داشته باشد؛ ویژگیای که در اشعار حافظ نیز دیده میشود.
دژکام با اشاره به دیدگاه مولانا درباره ماندگاری سخن افزود: از نگاه مولانا، سخنی که در تاریخ باقی میماند، باید رنگ و بوی آسمانی داشته باشد و از حکمت یا آموزههای وحیانی سرچشمه بگیرد. سعدی نیز در مقدمه گلستان، کارآمدی و بلاغت کلام را از عوامل ماندگاری سخن میداند؛ ویژگیهایی که در آثار حافظ نیز جلوهگر است.
نماینده ولیفقیه در استان فارس با تأکید بر ظرفیت اشعار حافظ برای بازخوانی مفاهیم دینی و حماسی گفت: بسیاری از مفاهیم والای انسانی و دینی در دیوان حافظ نهفته است و میتوان با رویکردی نوآورانه، از این گنجینه ادبی برای بازنمایی صحنههای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، فرهنگ ایثار و ایمان ملت ایران بهره گرفت.
امام جمعه شیراز با اشاره به پیوند ادبیات حافظ با روحیه مقاومت و استکبارستیزی اظهار کرد: در طول تاریخ، مردان حق از جمله امام خمینی (ره) با تکیه بر ایمان و سادهزیستی در برابر قدرتهای پوشالی ایستادهاند و این مفهوم را میتوان در اشعار حافظ نیز مشاهده کرد؛ آنجا که میگوید: «مبین حقیر گدایان عشق را کاین قوم، شهان بیکمر و خسروان بیکلهند».
دژکام، بهرهگیری از ظرفیتهای ادبی حافظ در سخنرانیها و تبیین معارف الهی را روشی اثرگذار دانست و افزود: واعظان و سخنوران میتوانند با الهام از اشعار حافظ و متناسب با نیازهای روز، مفاهیم تازهای را به مخاطبان منتقل کنند. چنین بهرهگیریای به کلام لطافت میبخشد و بر قدرت تأثیرگذاری آن میافزاید.
و با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر ظرفیت شیراز برای پیوند دین، حماسه و هنر بیان کرد: با استفاده هوشمندانه از بنمایههای دینی در غزلهای حماسی حافظ و بهرهگیری از استعارههای او، میتوان مفاهیم عمیق انسانی و دینی و پیامهای حماسی را به زبانی هنرمندانه برای مخاطبان تبیین کرد.
نماینده ولیفقیه در استان فارس همچنین با تأکید بر نقش هنر در بازنمایی ارزشهای جامعه گفت: هنر، دین و حماسه در اشعار حافظ به یکدیگر پیوند خوردهاند و میتوان با تکیه بر ابیات او، صحنههای تشییع شهدا و جلوههای ایثار، ایمان و پایبندی مردم به ارزشها را بازنمایی کرد.
او برای تبیین مفهوم حماسهسازی به این بیت از حافظ اشاره کرد: «اگر غم لشکر انگیزد که خون عاشقان ریزد، من و ساقی به هم سازیم و بنیادش براندازیم» و افزود: این مضمون با روحیه حماسی و ایستادگی مردم پیوند دارد.
دژکام با اشاره به پیشینه تاریخی و فرهنگی شیراز اظهار کرد: آزادگی و غیرت مردم این دیار در دفاع از مرزها و ارزشها، با روحیه آزادمنشانه بازتابیافته در اشعار حافظ پیوند دارد و مردم نیز با تکیه بر این مفاهیم، در برابر دشمن ایستادگی کردهاند.
امام جمعه شیراز با اشاره به برخی شعارهای رایج در اجتماعات مردمی، از جمله «حکم آنچه تو فرمایی»، این مضامین را مرتبط با تسلیم در برابر حق و مفاهیم بازتابیافته در غزلهای حافظ دانست.
او در پایان با تأکید بر نقش معارف دینی در تقویت قدرت معنوی ایران گفت: بهرهگیری از اشعار حافظ برای تبیین اقتدار معنوی و پیوند دادن دیوان او با زندگی امروز و آرمانهای انقلاب اسلامی، میتواند زمینه بازخوانی تازهای از این میراث ادبی را فراهم کند.
اندیشه حافظ میتواند به تقویت فرهنگ صلح و گفتوگو در جهان کمک کند
حسینعلی امیری استاندار فارس اظهار کرد: شعر و اندیشه حافظ، با عبور از مرزهای زمان و جغرافیا، همچنان با انسان امروز سخن میگوید و او را به تأمل درباره حقیقت، اخلاق، آزادی و روابط انسانی فرامیخواند.
استاندار فارس با اشاره به محور امسال این رویداد با عنوان «حافظ در آفرینشهای هنری و ادبی» افزود: اندیشه و زبان حافظ، بهواسطه ویژگیهایی همچون ایجاز، ایهام، موسیقی کلام، تصویرسازی و پیوند تجربههای فردی با دغدغههای مشترک انسانی، همچنان الهامبخش هنرمندان و اندیشمندان در حوزههای مختلف ادبی، موسیقی و هنرهای تجسمی است.
امیری با بیان اینکه ماندگاری حافظ را باید در توانایی او برای طرح مسائل بنیادین انسانی جستوجو کرد، گفت: در جهان شعری حافظ، عشق به تجربهای شخصی محدود نمیشود، رندی راهی برای رهایی از تظاهر و دورویی است و مفاهیم شعر او را نمیتوان صرفاً به معنای ظاهری واژهها فروکاست. شعر حافظ انسان را به تأمل درباره خویشتن، حقیقت، اخلاق و نسبت خود با دیگران دعوت میکند.
او با اشاره به تحولات سریع جهان معاصر و گسترش رقابتهای اقتصادی و سیاسی اظهار کرد: بازگشت به میراث ادبی و فرهنگی، ضرورتی انسانی و فرهنگی است؛ چراکه جامعهای که به هنر و ادبیات مجال رشد میدهد، زمینه گفتوگو، نقد، تخیل و درک تجربه دیگران را گسترش میبخشد.
استاندار فارس با طرح این پرسش که اگر اندیشه حافظ بر روابط انسانی و مناسبات میان ملتها حاکم بود، آیا جنگها، نزاعها و زیادهخواهیها تا این اندازه مجال بروز مییافتند، افزود: هرچند شعر و اندیشه بهتنهایی جایگزین سازوکارهای سیاسی، حقوقی و اقتصادی حل منازعات نیستند، میتوانند بنیانهای اخلاقی و فرهنگی صلح را تقویت کنند.
امیری ادامه داد: جهانی که در آن خودبزرگبینی جای خود را به فروتنی، انحصارطلبی جای خود را به مدارا و زیادهخواهی جای خود را به رعایت حقوق دیگران بدهد، جهانی انسانیتر و امنتر خواهد بود.
او با تأکید بر ضرورت انتقال میراث حافظ به نسل جوان گفت: پاسداشت حافظ برای استان فارس، افزون بر افتخار به یک میراث بزرگ، مسئولیتی فرهنگی است و باید زمینهای فراهم شود تا جوانان این شاعر را نهفقط در کتابهای درسی و مراسم رسمی، بلکه در تجربه زیسته، هنر معاصر، گفتوگوهای اجتماعی و آفرینشهای تازه ادبی کشف کنند.
استاندار فارس با بیان اینکه میراث فرهنگی زمانی زنده میماند که امکان بازخوانی، پرسشگری و خلاقیت در آن وجود داشته باشد، اظهار کرد: سیامین یادروز حافظ فرصتی برای تقویت پیوند میان پژوهش و آفرینش، میراث و نوآوری و فرهنگ ایرانی و گفتوگوی جهانی است.
امیری همچنین با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی شیراز گفت: این شهر به پشتوانه نام حافظ و دیگر بزرگان علم، ادب و هنر، میتواند بیش از پیش به کانون تعامل فرهنگی، گردشگری ادبی و تبادل اندیشه تبدیل شود.
او در پایان ابراز امیدواری کرد که یادروز حافظ، فراتر از بزرگداشت یک شخصیت ادبی، زمینه تعمیق اندیشه، گسترش خلاقیت هنری و تقویت ارزشهایی همچون مدارا، آزاداندیشی، کرامت انسانی و صلح را فراهم کند.
